ความเชื่อพิธีกรรมและหลักธรรมในประเพณีกวนข้าวทิพย์ของชุมชนบ้านโคกหนองบัว ตำบลบัวคำ อำเภอโพธิ์ชัย จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

 การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 3 ประการคือ 1) เพื่อศึกษาประเพณีกวนข้าวทิพย์ในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาความเชื่อและหลักธรรมในประเพณีกวนข้าวทิพย์ของชุมชนบ้านโคกหนองบัว ตำบลบัวคำ อำเภอโพธิ์ชัย จังหวัดร้อยเอ็ด. 3) เพื่อวิเคราะห์คุณค่าในประเพณีกวนข้าวทิพย์ในประเพณีกวนข้าวทิพย์ ของชุมชนบ้านโคกหนองบัว ตำบลบัวคำ อำเภอโพธิ์ชัย จังหวัดร้อยเอ็ด ผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการรวบรวมข้อมูลจากตำราเอกสาร  และการสัมภาษณ์จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 รูป/คน   เพื่อให้ได้ผลการวิจัยตามที่ได้ตั้งไว้ตามวัตถุประสงค์ แล้วนำเสนอผลการวิจัยด้วยพรรณาวิธี ผลการวิจัยพบว่าประเพณีกวนข้าวทิพย์มีความเชื่อมโยงกับหลักธรรมคำสอนในพระพุทธศาสนา เช่น การถวายทานข้าวสาลีของพระอัญญาโกญฑัญญะ เป็นต้น ทุกขั้นตอนสะท้อนความศรัทธา ความเคารพ และความบริสุทธิ์ในการปฏิบัติภารกิจร่วมกันในชุมชน ประเพณีกวนข้าวทิพย์ของชุมชนบ้านโคกหนองบัวเป็นพิธีกรรมสำคัญที่สะท้อนความสามัคคีและการร่วมมือของชุมชนในการจัดเตรียมงาน พิธีกรรมนี้เชื่อมโยงกับหลักธรรมในพระพุทธศาสนา โดยมีการฝึกปฏิบัติศีลและภาวนา ผ่านการให้ทานที่บริสุทธิ์ใจ การอยู่ร่วมกันอย่างสงบ และการฝึกจิตให้นิ่งและมีสมาธิ ทั้งนี้ยังเป็นเวทีในการถ่ายทอดศีลธรรม จริยธรรม และความเชื่อทางพุทธศาสนาแก่คนรุ่นใหม่ สร้างความสัมพันธ์ในชุมชน พัฒนาคุณธรรมและจิตใจของสมาชิกในชุมชนให้มีความสงบสุข ประเพณีกวนข้าวทิพย์ของชุมชนบ้านโคกหนองบัวเป็นกิจกรรมที่หล่อหลอมคุณค่าหลายมิติ ทั้งด้านบุคคล ครอบครัว สังคม ศาสนา วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ โดยเน้นการร่วมแรงร่วมใจในการทำบุญและฝึกฝนคุณธรรมผ่านการปฏิบัติจริง ก่อให้เกิดความศรัทธา ความสามัคคี และจิตสาธารณะในชุมชน อีกทั้งยังเป็นเวทีในการถ่ายทอดองค์ความรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่น และคุณค่าทางจริยธรรมสู่คนรุ่นใหม่ ส่งเสริมการอนุรักษ์ขนบธรรมเนียมอย่างมีชีวิตชีวาและยั่งยืน