Analysis of Pali Translations in the Thai Tipiṭaka: The Issue of Adjusting the Offense of Ānanda Bhikkhu
Keywords:
Pali translation, Tipiṭaka, Dukkaṭa Āpatti , Ānanda BhikkhuAbstract
The Pali Tipiṭaka is the primary source of information that collects Buddhist teachings. It is considered very important for Buddhists. In Buddhist countries, the Pali Tipiṭaka is translated into local languages, allowing Buddhists in those countries to study Buddhism directly from the Tipiṭaka. However, translating the Pali Tipiṭaka is a difficult task and has a large amount of content, which makes the translation of some words or sentences possible to be incorrect. For example, the word “dukkaṭa” in the matter of adjusting the offenses of Ānanda bhikkhu during the First Buddhist Council. Most Thai versions of the Tipiṭaka translate it using the meaning “dukkaṭa āpatti”. However, from studying Pali grammar, it was found that the word that is the name of the offense is always paired with the word “āpatti” or “āpajjati” to indicate that is a speech intended to be an offense. Except when the word “āpatti” is in the first case, acting as “vikatikatā” in the sentence, describing the monk who has committed the offense, then it will appear alone. And from studying the commentary, it was found that he clearly explained that the word “dukkaṭa” in this sentence means doing bad things, doing not good, not referring to “dukkaṭa āpatti”. Therefore, the word “dukkaṭa” in this matter should be translated using the meaning of doing bad things, doing not good. And from the study, it was found that there are at least 4 reasons why the translation of Pali in the Thai Tipiṭaka is inaccurate: 1) In the Pali language, there are words that have the same form or same meaning. 2) The Pali language has various meanings. 3) Influenced by previous translations. 4) Not comparable with lower-level scriptures.
References
กรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ. พระไตรปิฎกฉบับหลวง. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา, 2525.
กฤษณชัย แดงพูลผล. อธิบายสัมพันธ์ไทย ประโยค ป.ธ. 3. กรุงเทพฯ: รุ่งศิลป์การพิมพ์ (1977), 2547.
ครูบาฉ่าย คัมภีรปัญโญ. สังคายนาครั้งแรกทำไมพระอานนท์ถึงถูกปรับอาบัติทุกกฏ. ออนไลน์. สื่อวีดีโอ. https://www.youtube.com/watch?v=mcCcUVB_xmM. [1 กันยายน 2567].
ประยุทธ์ หลงสมบุญ. พจนานุกรม มคธ-ไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. ม.ป.ท.: ม.ป.พ., 2546.
____. พจนานุกรมกิริยากิตต์ฉบับธรรมเจดีย์. กรุงเทพฯ: ธรรมสาร, 2545.
____. พจนานุกรมกิริยาอาขยาตฉบับธรรมเจดีย์. กรุงเทพฯ: ธรรมสาร, 2545.
ประภาส วีระแพทย์, สุทัศน์ ศรีวัฒนพงศ,์ และเจริญศักดิ์ โรจนฤทธิ์พิเชษฐ์. สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว: ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่ม 16. กรุงเทพฯ: โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว, 2553.
ปุ้ย แสงฉาย อนงคาราม. พระไตรปิฎก มหาวิตถารนัย 5000 กัณฑ์. กรุงเทพฯ: ลูก ส. ธรรมภักดี, 2528.
บวชวัดป่า. คำแสดงอาบัติ. ออนไลน์. https://buatwatpa.com/คำแสดงอาบัติ. [1 กันยายน 2567].
พระเทพดิลก (ระแบบ ิตาโณ). ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2551.
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). ศัพท์วิเคราะห์. กรุงเทพฯ: เลี่ยงเชียง, 2550.
พระสิริญาโณภาสเถระ. วินยักกมจันทิกา: สิกขาปทักกมะ บาลี-แปล. กรุงเทพฯ: วิญญาณ, 2547.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฏกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย 45 เล่ม. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2542.
____. อรรถกถาภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาอฏฺกถา. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2532.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับสยามรัฐ 45 เล่ม. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2555.
____. พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย 91 เล่ม. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2552.
____. พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับสฺยามรฏฺสฺส เตปิฏกํ 45 เล่ม. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2552.
____. อรรถกถาภาษาบาลี ฉบับสฺยามรฏฺสฺส เตปิฏกฏฺกถา 48 เล่ม. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2535.
พระประเศรียร อภิวณฺโณ. “บทบาทและวิธีการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระอานนท์เถระ”. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์. ปีที่ 5 ฉบับที่ 1 (มกราคม–มิถุนายน 2563). 16–27.
พระมหาดาวสยาม วชิรปญฺโ. ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในอินเดีย. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: เอกพิมพ์ไท, 2557.
____. สังคายนาในพระพุทธศาสนา. ขอนแก่น: คลังนานาวิทยา, 2561.
พระโมคคัลลานเถระ. คัมภีร์อภิธานวรรณนา. พิมพ์ครั้งที่ 2. แปลโดย พระมหาสมปอง มุทิโต. กรุงเทพฯ: ประยูรวงศ์พริ้นติ้ง, 2547.
พระมหาสิริวัฒน์ชัย ภูริปญฺโ. “คุณูปการของพระอานนท์ที่มีต่อการสืบทอดพระพุทธศาสนา”. วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2565.
พระไตรปิฎก ฉบับฉัฏฐสังคายนา. ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ ปริวารวคฺคโยชนา. ออนไลน์. https://www.tipitaka.org/thai. [1 กันยายน 2567].
มหาเถรสมาคม. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในการจัดงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี พุทธศักราช 2549. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง, 2549.
เมตฺตานนฺโท ภิกฺขุ. เหตุเกิด พ.ศ. 1. พิมพ์ครั้งที่ 2. ม.ป.ท.: ม.ป.พ., 2547.
____. เหตุเกิด พ.ศ. 1 เล่ม 2: วิเคราะห์กรณีปฐมสังคายนาและภิกษุณีสงฆ์. กรุงเทพฯ: แสงพระอาทิตย์, 2545.
แม่ชีกฤษณา รักษาโฉม. ปัญหาการปรับอาบัติพระอานนท์. ออนไลน์. https://www.mcu.ac.th/article/detail/436. [1 กันยายยน 2567].
รังษี สุทนต์. “วิพากษ์หนังสือเหตุเกิด พ.ศ. 1”. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์. ปีที่ 2 ฉบับที่ 3. (กรกฏาคม–กันยายน 2549). 12–40
วัดพระธรรมกาย. สวดมนต์ฉบับธรรมทายาทและอุปสมบทหมู่. ปทุมธานี: วัดพระธรรมกาย, 2542.
สุชีพ ปุญญานุภาพ. พระไตรปิฎกฉบับสำหรับประชาชน. พิมพ์ครั้งที่ 16. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2539.
สุรพศ ทวีศักดิ์. “วิจารณ์หนังสือ เหตุเกิด พ.ศ. 1: วิเคราะห์กรณีปฐมสังคายนาและภิกษุณีสงฆ์”. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ปีที่ 9 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม–สิงหาคม 2545). 82–92.
เสถียรโพธินันทะ. การปรับอาบัติพระอานนท์. ออนไลน์. สื่อวีดีโอ. https://www.youtube.com/watch?v=9up3QsvYDhU. [1 กันยายน 2567].
____. ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543.
แสง จันทร์งาม และคณะ. พระไตรปิฎกสำหรับเยาวชน เล่ม 3. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช, 2533.
แสวง อุดมศรี. การปกครองคณะสงฆ์ไทย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2533.
____. พระวินัยปิฎก 2. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2543.
I. B. Horner. The Book of the Discipline (Vinaya-Piṭaka) Vol.4 (Cullavagga). London: The Pali Text Society, 1997.
T. W. Rhys Davids and Wiilliam Stede. The Pali Text Society’s Pali-English Dictionary. London: The Pali Text Society, 1925.
