การศึกษาความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขอนแก่นเพื่อส่งเสริมการจัดงานอีเว้นท์เชิงพิพิธภัณฑ์ในนครขอนแก่น

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวต่อการท่องเที่ยว ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขอนแก่น 2) เพื่อเสนอรูปแบบการจัดการอีเว้นท์เชิงพิพิธภัณฑ์ในนครขอนแก่น โดยใช้กระบวนการวิจัยแบบผสมผสาน ซึ่งงานวิจัยนี้ใช้เครื่องมือในการวิจัยคือ แบบสอบถามจำนวน 400 ชุด และแบบสัมภาษณ์เชิงลึก โดยมีประชากรและกลุ่มตัวอย่างในการวิจัย แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ 1) กลุ่มหน่วยงานของภาครัฐที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการพัฒนาด้านการท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น จำนวน 5 คน 2) ผู้ประกอบธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น จำนวน 7 คน และ 3) นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาท่องเที่ยวพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขอนแก่น จำนวน 400 คน จากนั้นนำวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณที่ได้ มาคำนวณเพื่อเขียนเป็นสถิติเชิงพรรณนา โดยนำเสนอผลการศึกษาซึ่งใช้สถิติการแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ ประกอบกับการสร้างแบบจำลอง (Model Development) ซึ่งเป็นการวิเคราะห์ปัจจัย (Factor Analysis) โดยใช้วิธีการวิเคราะห์ปัจจัยเชิงสำรวจ (Exploratory Factor Analysis) จากข้อมูลที่ได้มาจากแบบสอบถามมากำหนดเป็นตัวแปร (Variables) เพื่อที่จะทำการ “จัดกลุ่มตัวแปร” (Grouping) ที่ให้ผลลัพธ์จากการวิเคราะห์ใกล้เคียงกันให้อยู่ในกลุ่มเดียวกัน โดยใช้โปรแกรมวิเคราะห์สถิติสำเร็จรูป กลุ่มตัวแปรนี้ถูกเรียกว่าปัจจัยหรือองค์ประกอบ (Factor) จากนั้นทำการสร้างแบบจำลองการวัด (Measurement Model) ซึ่งทำหน้าที่วัดค่าผลเชิงสถิติและยืนยัน (Confirm) การจัดกลุ่มวิเคราะห์นั้นว่ามีการจัดกลุ่มตัวแปรเป็นปัจจัยที่ได้รูปสมบูรณ์ดี (Model Fit) หรือไม่โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปโดยขั้นตอนสุดท้าย คือการสร้างแบบจำลองเชิงโครงสร้าง (Structural Model) โดยอภิปรายผลตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้

          ผลการวิจัย พบว่า 1) นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาวยังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขอนแก่น มีความพึงพอใจต่อองค์ประกอบการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ในภาพรวม อยู่ในระดับมาก ด้านที่นักท่องเที่ยวพึงพอใจมากที่สุด คือ ด้านสิ่งดึงดูดใจ ในส่วนความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวต่อคุณค่ามรดกเชิงวัฒนธรรมในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขอนแก่น พบว่า ด้านที่มีความพึงพอใจมากที่สุด คือ ด้านคุณค่าทางสังคมและในส่วนของความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวต่อการจัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขอนแก่น นักท่องเที่ยวมีค่าความพึงพอใจมากที่สุด คือ ด้านการจัดแสดงชั่วคราว 2) รูปแบบการจัดการอีเว้นท์เชิงพิพิธภัณฑ์ แบ่งออกเป็น 3 ส่วนได้แก่ ด้านพื้นที่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขอนแก่นจึงควรจัดพื้นที่ให้เป้นสัดส่วนโดยการทำสัญลักษณ์หรือรั้วเพื่อแบ่งเขตที่คุ้มครองโบราณวัตถุให้ชัดเจน ด้านการจัดการพิพิธภัณฑ์จะต้องมีระบบในการจัดการการจัดการความรู้เนื้อหาที่มาของโบราณวัตถุและแหล่งโบราณสถานที่ และด้านการศึกษารูปแบบการจัดแสดงโบราณวัตถุ พบว่า ควรนำเสนอในรูปแบบของเรื่องราว ความเชื่อ วิถีชีวิตและยังรวมไปถึงเกี่ยวกับความเป็นมาของโบราณวัตถุในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขอนแก่น