ปัจจัยการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารที่ส่งผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพ ของประชาชน ตำบลบางสมบูรณ์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชน ตำบลบางสมบูรณ์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก 2) เพื่อเปรียบเทียบระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชน ตำบลบางสมบูรณ์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล 3) เพื่อศึกษาปัจจัยการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารที่ส่งผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชน ตำบลบางสมบูรณ์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก โดยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ทำการเก็บรวบรวม ข้อมูลด้วยวิธีแบบสอบถามออนไลน์จากกลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนไทย อายุ 20 - 60 ปี ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ตำบลบางสมบูรณ์ อำเภอองค์รักษ์ จังหวัดนครนายก จำนวน 345 ราย และวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ความถี่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เพื่ออธิบายลักษณะทั่วไปของข้อมูล และวิเคราะห์ข้อมูลสถิติเชิงอนุมานเพื่อทดสอบสมมติฐานของงานวิจัย ได้แก่ สถิติ Independent Sample (t-Test) สถิติ One-Way ANOVA (F-Test) และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis)
ผลการวิจัย พบว่า 1) ระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชน ตำบลบางสมบูรณ์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2) ประชาชน ตำบลบางสมบูรณ์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก ที่มีปัจจัยส่วนบุคคลแตกต่างกัน ได้แก่ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ สิทธิและสวัสดิการรักษาพยาบาล มีความรอบรู้ด้านสุขภาพแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในขณะที่เพศและรายได้ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 3) ปัจจัยการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของประชาชน ตำบลบางสมบูรณ์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก ได้แก่ ช่องทางการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารผ่านสื่อ On Air (โทรทัศน์,วิทยุ) ช่องทางการเข้าถึงข้อมูล ข่าวสารผ่านสื่อ Online (Social media) และช่องทางการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารผ่านสื่อ On Ground (การสื่อสารและกิจกรรมในพื้นที่) ล้วนส่งผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
คำสำคัญ: การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, ตำบลบางสมบูรณ์
Article Details
เอกสารอ้างอิง
องค์การสหประชาชาติ. (2015ก). การพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals:
SDGs) 17 เป้าหมาย.
สำนักยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580):
ประเด็นที่ 13 การเสริมสร้างให้คนไทยมีสุขภาวะที่ดี. สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. (2565). ข้อมูลประชากรกลางปี. กองยุทธศาสตร์และแผนงาน
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. เรียกใช้เมื่อ 1 ธันวาคม2565 จาก https://
spd.moph.go.th/mid-year-population/
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2564). การสำรวจพฤติกรรม
ด้านสุขภาพของประชากร พ.ศ. 2564. เรียกใช้เมื่อ 14 ตุลาคม 2567 จาก
https://www.nso.go.th/nsoweb/nso/survey_detail/w6
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กองสุขศึกษา. (2567). แนวทางการประเมินพฤติกรรมสุขภาพ
ของประชาชน ตามหลัก 3อ.2ส. และการป้องกันโรคอุบัติใหม่ https://hed.hss.
moph.go.th/guideline/
HDC กระทรวงสาธารณสุข. (2567). การป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อที่สำคัญ กลุ่มรายงานมาตรฐาน
พ.ศ. 2567. เรียกใช้เมื่อ 16 พฤศจิกายน 2567 จาก https://hdcservice.moph.
go.th/hdc/reports/report.php
ศรีสุดา บุญขยาย. (2566ก). การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุเพื่อคุณภาพชีวิตที่
ดี. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยคริสเตียน, 10(1), 1–15.
องค์การบริหารส่วนตำบลบางสมบูรณ์. (2566). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566–2570).
องค์การสหประชาชาติ. (2015ข). การพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals:
SDGs) เป้าหมายที่ 16.
พรทิพย์ เย็นจะบก. (2552). ทักษะการรู้เท่าทันสื่อ และความฉลาดทางอารมณ์ของนิสิต
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 45(2), 127-161.
ประเทศไทย. (2540). พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540. ราชกิจจา
นุเบกษา เล่ม 114 ตอนที่ 47 ก หน้า 1–14 (10 กันยายน 2540).
วีระพงษ์ ไวทยวงศ์สกุล. (2564). คู่มือประชาสัมพันธ์จังหวัด. กรมประชาสัมพันธ์.
กระทรวงสาธารณสุข กรมอนามัย. (2560). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy):
กรอบคิด Health Literacy.
Sørensen, K., Van den Broucke, S., Fullam, J., Doyle, G., Pelikan, J., Slonska, Z., &
Brand, H. (2012). Health literacy and public health: A systematic review
and integration of definitions and models. BMC Public Health, 12(80), 1–
https://doi.org/10.1186/1471-2458-12-80
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กองสุขศึกษา. (2554). องค์ประกอบของความรอบรู้ด้านสุขภาพ.
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. (2564). องค์ประกอบของความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy)
[อ้างอิงจาก Sørensen et al., 2012; Pelikan et al., 2014; กองสุขศึกษา, 2554;
กรมอนามัย, 2560; กรมควบคุมโรค, 2562].
Don Nutbeam. (2000, 2008). แนวคิดเรื่องความรอบรู้ด้านสุขภาพ [อ้างถึงใน ขวัญเมือง
แก้วดำเกิง, 2563].
ธนัชชา เวสสะโกศล. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของข้าราชการตำรวจ
สังกัดกองบัญชาการตำรวจนครบาล. ใน วิทยานิพนธ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตาม
หลักสูตรปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาวิชาวิทยาศาสตร์การกีฬา ไม่สังกัด
ภาควิชา/เทียบเท่า. คณะวิทยาศาสตร์การกีฬา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภมร ดรุณ และ ประกันชัย ไกรรัตน์. (2562). ปัจจัยความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีอิทธิพลต่อ
ระดับพฤติกรรมสุขภาพของประชาชน จังหวัดบึงกาฬ. วารสารวิชาการกรมสนับสนุน
บริการสุขภาพ, 15(3), 71-82.
จุฑาภรณ์ สว่างเมฆ. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของ
อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) หมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต้นแบบ
จังหวัดกระบี่. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 6(3),121-130.
กัลยาณี ตันตรานนท์ และคณะ. (2563). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพของ
ประชากรวัยทำงาน ตำบลหนองป่าครั่ง อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่. วารสาร
สาธารณสุขล้านนา, 16(2), 61-71.
เบญจวรรณ พูนธนานิวัฒน์กุล. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อ
การดูแลสุขภาพตัวเองของประชาชนในกลุ่มวัยทำงาน. วารสารสาธารณสุขและ
วิทยาศาสตร์สุขภาพ, 4(3),187-203.
ทรรศนีย์ บุญมั่น. (2566). ปัจจัยความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมสุขภาพ 3อ. 2
ส. ของประชาชน อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น, 4(1), 137-152.
ศรีสุดา บุญขยาย. (2566ข). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชน
ไทย อายุ 15 ปีขึ้นไป: กรณีศึกษาเขตสุขภาพที่ 4. กลุ่มขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และ
พัฒนากำลังคน ศูนย์อนามัยที่ 4 สระบุรี กรมอนามัย.
วรธา มงคลสืบสกุล. (2566). การเข้าถึงบริการทางสาธารณสุขของไทย: ภาพสะท้อนและความ
เหลื่อมล้ำของกลุ่มเปราะบางทางสังคม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์, 6(1),55-69.
Yamane, T. (1973). Statistic: An introduction analysis (2nd ed.). Harper and Row.