บทบาทนางพันธุรัตในการแสดงละครนอกเรื่องสังข์ทอง

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทของนางพันธุรัตในการแสดงละครนอกเรื่องสังข์ทอง ผลการศึกษาพบว่า นางพันธุรัตที่ปรากฎในการแสดงละครนอกเรื่องสังข์ทอง     มีบทบาทที่สำคัญ 2 บทบาท คือ 1. บทบาทความเป็นกษัตรี มีความเป็นผู้นำปกครองเมืองยักษ์แทนพระสวามีที่สิ้นพระชนม์ไป ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความเป็นผู้นำที่เข้มแข็ง ความสามารถในการบริหารบ้านเมืองและความรับผิดชอบในฐานะผู้ปกครอง 2. บทบาทแม่ นางพันธุรัตมีบทบาทของความเป็นแม่ผู้เปี่ยมด้วยความรักและความเมตตาต่อพระสังข์ บทบาทความเป็นแม่ของนางพันธุรัตถือเป็นบทบาทสำคัญในละครนอกเรื่องสังข์ทอง เพราะเป็นการสร้างปมให้ตัวละครหลักคือพระสังข์ได้มีวิชาความรู้ ของวิเศษและมนต์วิเศษติดตัวไป เพื่อใช้แก้ปัญหาต่าง ๆ ตามเนื้อหาที่ในโครงเรื่องหลัก และถูกถ่ายทอดผ่านการแสดงที่ละเอียดอ่อน ในเรื่องของลีลาท่ารำตามรูปแบบนาฏศิลป์ไทยและสอดแทรกเทคนิคเฉพาะของผู้แสดงเข้าไปในการตีบท เพื่อสื่อสารให้เห็นถึงความรัก ความห่วงใย และความโศกเศร้าอย่างสุดซึ้งเมื่อพระสังข์กำลังจะจากไป ทั้งสองบทบาทที่สำคัญดังกล่าวนี้ทำให้ตัวละครนางพันธุรัตเป็นตัวละครที่มีมิติซับซ้อน ทั้งในฐานะยักษ์ผู้มีอำนาจและในฐานะแม่ผู้เต็มเปี่ยมด้วยความรัก เมื่อถูกถ่ายทอดผ่านการแสดงละครนอกเรื่องสังข์ทอง ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต ทำให้เราได้เห็นมิติของตัวละครที่ชัดเจนขึ้น