MODEL OF PROMOTING HEALTH LITERACY FOR PREVENTION AND CONTROL SILICOSIS OF SUBDISTRICT HEALTH PROMOTION HOSPITAL IN SARABURI PROVINCE
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This study aimed to: (1) examine the level of health literacy in the prevention and control of silicosis among health personnel in Subdistrict Health Promoting Hospitals in Saraburi Province, and (2) develop a model for enhancing health literacy in the prevention and control of silicosis. The research employed a Research and Development (R&D) methodology conducted in three phases. Phase 1 investigated the situation of health literacy related to silicosis prevention and control. The sample consisted of 126 health personnel responsible for environmental and occupational health in Subdistrict Health Promoting Hospitals. Phase 2 involved developing and implementing the model using the PAOR process, including Planning, Action, Observation, and Reflection, in Wihan Daeng District, Saraburi Province, with 18 participants. Phase 3 evaluated the developed model and participants’ satisfaction with 18 participants. The research instruments included questionnaires, activity record forms, and satisfaction assessment forms. Data were analyzed using percentage, mean, standard deviation, paired sample t-test, and content analysis.
The results revealed that: (1) the overall level of health literacy in the prevention and control of silicosis among health personnel was at a high level. The highest mean score was found in information access, followed by understanding, questioning, decision-making, and application, respectively; and (2) the developed model consisted of six components: Knowledge, Awareness, Proactive, Environment, Law, and Supporting. The implementation results showed that post-test health literacy scores were significantly higher than pre-test scores (p-value < .05), and participants reported a high level of satisfaction with the model.
The findings indicate that the developed model can effectively enhance the capacity of health personnel in preventing and controlling silicosis and can be applied in primary healthcare settings as well as expanded to other areas.
Article Details
References
กรมควบคุมโรค. (2563). โครงการพัฒนาศักยภาพบุคลากรกระบวนการเพื่อสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรค. กรุงเทพฯ: สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนา พฤติกรรมสุขภาพ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. (2563). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: เข้าถึง เข้าใจ และการนำไปใช้ (พิมพ์ ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง.
จันทกานต์ วลัยเสถียร และเบญจมาศ อุ่นรัตน์. (2565). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพการป้องกันควบคุมโรคพิษสุนัขบ้าในพื้นที่ต้นแบบ อำเภอศรีณรงค์ จังหวัดสุรินทร์. วารสารวิชาการ สคร.9, 28(1), 27.
ชาตรี แมตสี่. (2560). การสร้างเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ: จากแนวคิดสู่การปฏิบัติ. วารสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์, 9(2), 96–110.
ทศพล เธียรวิภาสวงศ์ และมนัชชา ภิรมย์อยู่. (2565). การศึกษาสถานการณ์สุขภาพแรงงาน กลุ่มเสี่ยงต่อฝุ่นซิลิกาในประเทศไทย. วารสารความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม, 31(2), 1.
เบญจมาศ อุ่นรัตน์ และพรรณรัตน์ เป็นสุข. (2564). การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมความ รอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับในสถานศึกษาต้นแบบ เขตสุขภาพที่ 9. วารสารสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง, 6(1), 175–176.
ประเวช ชุ่มเกษรกูลกิจ และคณะ. (2563). การประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกัน ควบคุมโรคและภัยสุขภาพของประชาชนไทย ปี 2563. กรุงเทพมหานคร: พุ่มทอง.
ปิญชาน์ ปรัชญคุปต์, จตุพร เหลืองอุบล และวรพจน์ พรหมสัตยพรต. (2566). การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมความรอบรู้ด้านเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในวัยรุ่น จังหวัดยโสธร. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 9(2), 30.
พรรณรัตน์ เป็นสุข, นิรันตา ไชยพาน และจันทกานต์ วลัยเสถียร. (2564). ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคของบุคลากรสาธารณสุข ในเขตสุขภาพที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา ประจำปี 2564. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันและควบคุมโรคที่ 9, 29(3), 5.
เพ็ญวิภา นิลเนตร และณฐกร นิลเนตร. (2567). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความรอบรู้ด้าน สุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพตามหลัก 3อ. 2ส. ของประชาชนวัยทำงานในพื้นที่หมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เขตสุขภาพที่ 6. วารสารสภาการสาธารณสุข ชุมชน, 5(1), 27.
รุสลี บาเหะ. (2559). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสามารถในการสร้างเสริมสุขภาพของเจ้าหน้าที่ สาธารณสุขโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดปัตตานี (วิทยานิพนธ์ปริญญา ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
วีรนุช เชาวกิจเจริญ. (2563). ความรอบรู้ด้านอาชีวอนามัยของบุคลากรในโรงพยาบาลแห่งหนึ่งในสังกัดกรุงเทพมหานคร (วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศิริชัย รินทะราช. (2567). ความรอบรู้และพฤติกรรมด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมในการป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพกลุ่มเด็กก่อนวัยเรียนจากฝุ่นละอองขนาดเล็กไม่เกิน 2.5 ไมครอนของครูศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 17(1), 198.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระบุรี. (2567). รายงานผู้ป่วยโรคปอดจากฝุ่นหินทราย ปี 2564– 2567. เอกสารอัดสำเนา.
อรพันธ อันติมานนท์ และคณะ. (2566). การพัฒนาต้นแบบองค์กรแห่งความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันโรคซิลิโคซิสในสถานประกอบการและหน่วยบริการสุขภาพ จังหวัดสระบุรี. กระทรวงสาธารณสุข และคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
Best, J. W. (1981). Research in education (4th ed.). New Jersey: Prentice Hall.
International Labour Office (ILO). (2009). Declaration on fundamental principles and rights at work. Geneva: International Labour Organization.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Victoria: Deakin University.
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine, 67(12), 2072–2078.
