การจัดการโซ่อุปทานตามแนวทางปฏิบัติทางเกษตรที่ดีสำหรับเกษตรการผู้ปลูกหน่อไม้ฝรั่งในพื้นที่อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี

Main Article Content

ชรินทร์ทิพย์ ทิมพิทักษ์
ธนกฤต สังขเฉย

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์ 4 ประการ คือ 1) ศึกษารูปแบบการจัดการห่วงโซ่อุปทานหน่อไม้ฝรั่งตามมาตรฐาน GAP 2) วิเคราะห์การบริหารจัดการกลุ่มเกษตรกร 3) ศึกษาปัญหาและความต้องการของเกษตรกร และ 4) พัฒนาแนวทางกลยุทธ์ สำหรับการจัดการโซ่อุปทานหน่อไม้ฝรั่งให้สอดคล้องกับมาตรฐาน GAP กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาประกอบด้วยเกษตรกรผู้ปลูกหน่อไม้ฝรั่งที่เป็นสมาชิกกลุ่มในอำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 34 คน กรรมการกลุ่ม 3 ราย และเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง 2 ราย รวมทั้งสิ้น 39 ราย โดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลแบบ Triangulation เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือ


  ผลการศึกษา พบว่า 1) การดำเนินงานเป็นไปในลักษณะบูรณาการตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำที่สอดคล้องกับมาตรฐาน GAP โดยมีการใช้สารอินทรีย์ชีวภัณฑ์และมีระบบตรวจสอบย้อนกลับที่ชัดเจน 2) การบริหารจัดการกลุ่มเกษตรกร มีโครงสร้างที่ชัดเจน มีการประชุมวางแผนและบริหารจัดการปัจจัยการผลิตแบบรวมกลุ่มเพื่อลดต้นทุน พร้อมทั้งมีการควบคุมคุณภาพผลผลิตตามมาตรฐาน GAP อย่างต่อเนื่อง 3) ปัญหาหลักของเกษตรกร คือ คุณภาพผลผลิตที่ไม่สม่ำเสมอ ซึ่งมีสาเหตุจากการขาดความรู้เชิงลึกด้านปัจจัยการผลิต และข้อจำกัดด้านตลาดที่ผันผวน ทำให้เกษตรกรมีความต้องการการสนับสนุนด้านองค์ความรู้/เทคโนโลยี และช่องทางการจำหน่ายใหม่ๆ 4) แนวทางการพัฒนามุ่งเน้นการเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างยั่งยืน โดยประกอบด้วยการพัฒนาองค์ความรู้ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ การขยายตลาด และการจัดการข้อมูลอย่างเป็นระบบ

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2566). รายงานสถิติการเพาะปลูกและผลผลิตหน่อไม้ฝรั่งของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการเกษตร.

กรมวิชาการเกษตร. (2566). คู่มือการผลิตพืชตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี (GAP). กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

ธนิต โสรัตน์. (2550). การประยุกต์ใช้โลจิสติกส์และโซ่อุปทาน. กรุงเทพฯ: วี-เซิร์ฟ โลจิสติกส์.

นาวินทร์ แก้วดวง. (2558). การผลิตผักตามการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีของเกษตรกรในจังหวัดหนองคาย. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิ ราช.

ภรณ์ทิพย์ ศรีละไม้. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับส้ม โอขาวแตงกวาของเกษตรกรในจังหวัดชัยนาท. ใน วิทยานิพนธ์เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

มัลลิกา สีฟอง. (2564). การเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการโซ่อุปทานเมล่อนในประเทศไทยด้วยการวิเคราะห์โซ่คุณค่า: กรณีศึกษาจังหวัดพิจิตร. ใน วิทยานิพนธ์หลักสุตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ศิริพร รัตนศิริ. (2565). การวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการผลิตและตลาดหน่อไม้ฝรั่งในภาคกลางของ ประเทศไทย. วารสารวิจัยเกษตรและเศรษฐกิจ, 10(2), 55–72.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2566). แนวโน้มตลาดส่งออกสินค้าเกษตรไทย ปี 2566. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

อารีรัตน์ ศิริโชติ. (2555). การใช้เทคโนโลยีการผักปลอดภัยจากสารพิษของอำเภอชนบทจังหวัดขอนแก่น. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาเกษตรศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ฮอพพ์, วอลเลส. (2553). ศาสตร์แห่งโซ่อุปทาน. กรุงเทพฯ: อี.ไอ.สแควร์.

FAO. (2016). Case studies of good agricultural practices (GAPs) of fresh vegetables in Thailand. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Retrieved August 15, 2025 from https://ap.fftc.org.tw/article/ 825

Tridge. (2023). Thailand asparagus market overview. Tridge Analytics. Retrieved August 15, 2025 from https://www.tridge.com/intelligences/asparagus/ thailand

WITS. (2023). Thailand export data for asparagus. World Integrated Trade Solution. Retrieved August 15, 2025 from https://wits.worldbank.org