ภาวะผู้นำเชิงพัฒนาและการมีส่วนร่วมของชุมชนในการขับเคลื่อนเขตเศรษฐกิจพิเศษแม่สอด จังหวัดตาก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบ ภาวะผู้นำเชิงพัฒนาในเขตเศรษฐกิจพิเศษแม่สอด 2) ศึกษาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการขับเคลื่อนเขตเศรษฐกิจพิเศษแม่สอด 3) ศึกษาข้อเสนอแนวทางการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษแม่สอดให้เกิดความยั่งยืน กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้นำท้องถิ่น เจ้าหน้าที่ภาครัฐ ผู้ประกอบการ และประชาชนในพื้นที่ชายแดน รวม 40 คน เครื่องมือเก็บข้อมูลประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และ การสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) และการสังเคราะห์ประเด็นร่วม (Thematic Analysis)
ผลการวิจัยพบว่า 1) ผู้นำที่มีบทบาทสำคัญต่อการขับเคลื่อนเขตเศรษฐกิจพิเศษแม่สอดต้องมีคุณลักษณะ วิสัยทัศน์เชิงพื้นที่ เข้าใจความหลากหลายทางวัฒนธรรม และสามารถสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างต่อเนื่อง 2) ประชาชนมีบทบาทในด้านแรงงาน การค้าชายแดน และกิจกรรมสังคม แต่การมีส่วนร่วมในระดับนโยบายยังมีข้อจำกัด การสร้างเวทีแลกเปลี่ยนข้อมูล เช่น ศูนย์เรียนรู้ชุมชน เป็นปัจจัยสำคัญต่อความยั่งยืน 3) ได้ข้อเสนอแนวทางการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษแม่สอดให้เกิดความยั่งยืน คือ การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงยุทธศาสตร์ การเพิ่มขีดความสามารถของชุมชน และการสร้างกลไกการมีส่วนร่วมที่ยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
คมสันต์ นวลมณี. (2562). ภาวะผู้นำเชิงพัฒนา: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในองค์กรและชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สมหญิง ศรีสุข. (2564). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการทรัพยากรท้องถิ่นเพื่อความยั่งยืน. วารสารการพัฒนาชุมชน, 5(1), 12–25.
ธีรพงศ์ ปัญญา. (2563). ภาวะผู้นำของผู้นำท้องถิ่นกับการพัฒนาเศรษฐกิจในพื้นที่ชายแดน. วารสารสังคมศาสตร์และพัฒนา, 4(2), 33–48.
วิทยา อุดมดี. (2565). ภาวะผู้นำเชิงพัฒนากับความเข้มแข็งของชุมชน: กรณีศึกษาในเขต ชายแดน. วารสารวิจัยสังคมศาสตร์, 7(1), 21–39.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ. (2566). ยุทธศาสตร์เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดน: แม่สอด. กรุงเทพฯ: สำนักนโยบายเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ.
วันวิภา สุขสวัสดิ์ และ คณะ. (2557). การพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนของประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 36(1), 45–63.
Adirek, F. (2559). ข้อเสนอเพื่อการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนในพื้นที่จังหวัดตาก. วารสารด้านการบริหารรัฐกิจและการเมือง, 5(1), 89–99.
ThaiHealth Report. (2558). เขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน: เหรียญสองด้านที่พึงตระหนัก. กรุงเทพฯ: ThaiHealth Report.
Bass, B. M. (1990). From transactional to transformational leadership: Learning to share the vision. Organizational Dynamics, 18(3), 19–31.
Burns, J. M. (1978). Leadership. New York, NY: Harper & Row.
Chambers, R. (1997). Whose reality counts? Putting the first last. London, UK: Intermediate Technology Publications.
Cornwall, A. (2008). Unpacking 'Participation': Models, meanings and practices. IDS Working Paper. Brighton, UK: Institute of Development Studies.
McCleskey, J. A. (2014). Situational, transformational, and transactional leadership and leadership development. Journal of Leadership Studies, 8(1), 22–42.
Pretty, J. N. (1995). Participatory learning for sustainable agriculture. World Development, 23(8), 1247–1263.
Wilson, M. S. (2004). Effective developmental leadership: A study of the traits and behaviors of developmental leaders (Doctoral dissertation, Louisiana State University).
