การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการพัฒนาวัดนาคาเทวี ตำบลนาข่า อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงคือ (1) เพื่อศึกษาหลักสังคหวัตถุ 4 ในการพัฒนาวัดทางพระพุทธศาสนา (2) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันการพัฒนาวัดนาคาเทวี ตำบลนาข่า อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี (3) เพื่อการประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการพัฒนาวัดนาคาเทวี ตำบลนาข่า อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูลภาคสนาม โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 21 รูป/คน นำเสนอโดยพรรณนาวิธี
ผลการวิจัยพบว่า ศึกษาหลักสังคหวัตถุ 4 ในการพัฒนาวัดทางพระพุทธศาสนา พบว่า สังคหวัตถุ 4 ได้แก่ ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา และสมานัตตตา เป็นหลักธรรมเชิงความสัมพันธ์ที่สร้างความร่วมมือและความมั่นคงของหมู่คณะ ทานเน้นการแบ่งปัน ปิยวาจาสร้างความไว้วางใจ อัตถจริยาเน้นการลงมือทำ และสมานัตตตาส่งเสริมความเสมอภาค สามารถบูรณาการเป็นกรอบพัฒนาวัดเชิงพุทธอย่างยั่งยืน
ศึกษาสภาพปัจจุบันการพัฒนาวัดนาคาเทวี ตำบลนาข่า อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานีพบว่า วัดนาคาเทวีมีบทบาทเข้มแข็งในฐานะศูนย์กลางทางจิตใจและสังคมของชุมชน โดยเฉพาะด้านคุณธรรมและวัฒนธรรมท้องถิ่น รวมถึงสนับสนุนเศรษฐกิจชุมชนทางอ้อม อย่างไรก็ตาม การมีส่วนร่วมยังจำกัดในบางกลุ่มวัย และการพัฒนาเศรษฐกิจยังขาดความเป็นระบบ จึงควรปรับรูปแบบให้เหมาะสมและยั่งยืน
การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการพัฒนาวัดนาคาเทวี ตำบลนาข่า อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี พบว่า หลักสังคหวัตถุ 4 สามารถประยุกต์ใช้เป็นกลไกการพัฒนาวัดได้อย่างเป็นระบบ โดยทานส่งเสริมการมีส่วนร่วม ปิยวาจาสร้างความเข้าใจ อัตถจริยาก่อให้เกิดการลงมือปฏิบัติ และสมานัตตตาสร้างความเสมอภาค ทั้งสี่หลักเชื่อมโยงกันเป็นวงจรพัฒนา เสริมความเข้มแข็งและความยั่งยืนของวัดและชุมชน