การบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์กับการเรียนการสอนภาษาบาลี: แนวทางส่งเสริมสมาธิและปัญญาตามหลักอิทธิบาท 4

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาแนวทางการบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ เข้ากับการเรียนการสอนภาษาบาลี เพื่อพัฒนากระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพและตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 การวิจัยอ้างอิงกรอบแนวคิด “อิทธิบาท 4” ได้แก่ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา มาเป็นหลักการในการออกแบบและประเมินผลการใช้ AI ในการศึกษา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมสมาธิ และปัญญา ของผู้เรียนผ่านการใช้เทคโนโลยีอย่างมีทิศทาง ซึ่งผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การประยุกต์ AI สามารถสนับสนุนการเรียนการสอนภาษาบาลีได้ในหลายมิติ เช่น การสร้างระบบแปลอัตโนมัติ การวิเคราะห์ไวยากรณ์ การสร้างสื่อการเรียนรู้เชิงโต้ตอบ และการให้ข้อเสนอแนะที่เป็นรายบุคคล ทั้งนี้การบูรณาการเทคโนโลยีจำเป็นต้องเชื่อมโยงกับหลักอิทธิบาท 4 เพื่อให้การเรียนรู้ไม่เพียงเป็นการถ่ายทอดความรู้ แต่ยังเป็นการปลูกฝังแรงบันดาลใจ ความเพียร การจดจ่อ และการใคร่ครวญอย่างเป็นระบบ ซึ่งล้วนมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาศักยภาพภายในของผู้เรียน ข้อค้นพบจากบทความนี้สะท้อนว่าการนำ AI มาใช้ในกระบวนการศึกษาภาษาบาลีอย่างมีกลยุทธ์ สามารถส่งเสริมทั้งสมาธิและปัญญาได้อย่างสมดุล ทั้งยังเป็นแนวทางในการเชื่อมโยงเทคโนโลยีสมัยใหม่กับภูมิปัญญาทางพระพุทธศาสนา เพื่อสร้างการเรียนรู้ที่ยั่งยืนและมีคุณค่าทั้งทางวิชาการและจริยธรรม