Water Management for Agriculture in Thung pee Sub-District, Mae Wang District, Chiang Mai Province
Keywords:
Community Water Management in Thung Pi Subdistrict, Water Management for Agriculture, Water Use in Agriculture, Community Participation in Thung Pi SubdistrictAbstract
This research aims to achieve three primary objectives: 1) to investigate the challenges regarding water usage for agriculture in Thung Pi Sub-district; 2) to examine the existing community-based water management systems; and 3) to explore the participation of water user members in resolving water scarcity issues and establishing management practices that align with sustainable community livelihoods. This study was conducted using a qualitative research methodology, collecting field data through in-depth interviews, questionnaires, and focus group discussions. The research findings reveal that agricultural water management problems in Thung Pi Sub-district stem from two main sources. Firstly, external factors include geographical changes, encroachment on natural waterways, and the commercial interests of both local and outside investors. Secondly, internal factors involve physical deterioration, such as dilapidated weirs, heavy sedimentation, and shallow watercourses. Furthermore, the community faces a lack of government funding, while committee members and general users lack technical knowledge in water management. The shift toward planting water-intensive crops has also significantly increased demand. To ensure sustainability, agricultural water management must rely on the integrated cooperation of all sectors. Relevant authorities should promote natural resource conservation, reforestation, and forest protection alongside providing academic knowledge on comprehensive water systems. It is essential to implement strict water allocation regulations, enhance the capacity of management committees, and secure continuous government support. Additionally, the development of water storage facilities during the flood season is crucial for use during the dry season. Implementing these strategies will effectively mitigate drought problems and reduce the risks of flooding, ultimately fostering long-term resilience for the agricultural community.
References
กรมทรัพยากรน้ำ. (2540). การทำเหมืองฝายภูมิปัญญาชุมชน. กรุงเทพมหานคร.
กิติชัย รัตนะ,ชาญชัย งามเจริญ. (2548). การบริหารจัดการลุ่มน้ำโดยชุมชนเป็นศูนย์กลาง. คณะวนศาสตร์ ภาควิชาอนุรักษวิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. กรุงเทพมหานคร.
กองส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน. (2558). การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการน้ำชลประทานกองส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน. กรมชลประทาน.
จรีย์ ตุลยานนท์. (2552). การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ และสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนจากแนวคิดสู่การปฏิบัติจริง. วารสารอันเนื่องมาจากพระราชดำริแก้วิกฤตด้วยพระบารมี , ปีที่ 7 (ฉบับที่ 3/2552), 22-29.
จิรายุ ทองเขาอ่อน. (2537).การมีส่วนร่วมของเกษตรกรในการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำเพื่อการเกษตรในจังหวัดลำพูน. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ชลธาล ทิพย์สุวรรณ์. (2557). การบริหารจัดการน้ำแบบบูรณาการลุ่มน้ำสาขาแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่.วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาคภูมิลุ่มน้ำโขงและสาละวิน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงใหม่.
ชัชชัย ปะมาคะเต. (2558). การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม:รูปแบบหนึ่งของการ บริหารกิจการสาธารณะ. วารสารการบริหารท้องถิ่น,8(2), 23-38.
ชัชวาล ทองดีเลิศ. (2543). เหมืองฝายภูมิปัญญาการจัดการน้ำพื้นบ้าน.สืบสานล้านนา สำนักส่งเสริมศิลปะล้านนา, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
เชวลิต สิมสวย. (2556). รูปแบบสถาบันเพื่อการจัดการน้ำชุมชน:กรณีศึกษาลุ่มน้ำขาน จังหวัดเชียงใหม่. คณะสถาปัตยกรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฐกร กาญจน์จิรเดช, มยุรี รัตนเสริมพงศ์ และสุขสมบรูณ์ สุขสำราญ. (2561). รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนของจังหวัดอุทัยธานีตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. แผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 20 ปี พ.ศ. 2561-2580.กรุงเทพมหานคร: สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ.
ฐกร กาญจน์จิรเดช, มยุรี รัตนเสริมพงศ์ และสมบูรณ์ สุขสำราญ. (2553). รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชน ในการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนของจังหวัดอุทัยธานีตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง.มหาวิทยาลัยราชภัฎเทพสตรี.
ณัฏยาณี บุญทองคำ. (2559). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการน้ำเพื่อการเกษตรในกลุ่มป่าสักจังหวัดเพชรบูรณ์. ปริญญาพุทธศาสตรดุษฏีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ธงชัย โรจนกนันท์. (2557). องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการบริหารจัดการน้ำ. กรุงเทพมหานคร: สถาบันพระปกเกล้า.
ธีระพล บุญตาระวะ. (2564). การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี. ปริญญาปรัชญา
ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
บุผาชาติ จันทร์หอม. (2564) . แนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการน้ำสู่ความยั่งยืน. ปีที่ 6 ฉบับที่ 6 มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนสุนันทา.
บัลลพ ดิษฐแย้ม. (2554). การบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตรแบบมีส่วนร่วมบนพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน:กรณีศึกษาศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหนองหอย อำเภอม่ริม จังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิตสาขาวิชาการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืน สำนักบริหารและพัฒนาวิชาการมหาวิทยาลัยแม่โจ้.
ปราโมทย์ ไม้กลัด. (2541). การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 96 ปี ชลประทาน. กรุงเทพมหานคร.
พรพิไล เลิศวิชา, สุพชัย เมถิน, นนธชัย นามเทพ.(2552). เหมืองฝายการจัดการน้ำจัดการคนบนพื้นฐานภูมิศาสตร์และวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร.
พัชรินทร์ ทะริยะ. (2560). การบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตร ของสมาชิกฝายร่องหินบ้านดอนเงิน ตำบลออยอำเภอปง จังหวัดพะเยา. วิทยานิพนธ์ปริญญาเกษตรศาสตรมหาบัณฑิตมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
พันธ์ทิพย์ นวานุช, บุศรินทร์ ใหม่รุ่งโรจน์, พันทนันท์ สิรโชครตามณี, และพงศ์พล มหาวัจน์. (2565). การบริหารจัดการน้ำเพื่อเกษตรชุมชน. วารสารวิชาการวิทยาลัยสันตพล.
ไพลิน นุชถาวร. (2552). การมีส่วนร่วมของผู้ใช้น้ำในการบริหารจัดการน้ำชลประทาน: กรณีศึกษาโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาโดมน้อย จังหวัดอุบลราชธานี. สาขาวิชาการจัดการ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ยศศักดิ์ บรรเทา, เสนอชัย เถาว์ชาลี. (2021).การบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนของชุมชนบ้านทาดง หมู่ที่ 13 ตำบลทาสบเส้า อำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม. สถาบัน สาระสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร(องค์กรมหาชน). (2560).คู่มือการจัดการน้ำชุมชนตามแนวพระราชดำริ ด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.
สุกิตติยา บุญหลาย และศิวัช ศรีโภคางกุล.(2561).แนวทางการพัฒนาระบบบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตรยั่งยืน: กรณีศึกษาตำบลท่ากระเสริม อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น.Verden E-Jounal,Silapakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์และศิลปะ มหาวิทยาลัยศิลปากร. ปีที่ 10 ฉบับที่ 2 เดือนพฤษภาคม-เดือนสิงหาคม 2560.
สุปราณี โล่ภัคสวัสดิ์. (2557). การมีส่วนร่วมของประชาชน ในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาเขื่อน ขุนด่านปราการชล อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดนครนายก. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการภาครัฐ และเอกชน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สำนักงานทรัพยากรน้ำภาค 8. (2551). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ: กรณีศึกษาลุ่มน้ำสาขาคลองปะเหลียน จังหวัดตรัง. กรมทรัพยากรน้ำ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
สำนักบริหารจัดการน้ำและอุทกวิทยา. (2561). ผลการบริหารจัดการน้ำฤดูแล้งปี 2560/2561. สำนักบริหารจัดการน้ำและอุทกวิทยา กรมชลประทาน.
อรัญญา ภูโคกค้อย, วิษณุ สุมิตสวรรค์. (2552). การบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาเทศบาลตำบลบ้านโต้น อำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
อาทร คุระวรรณ, อาคม ใจแก้ว. (2538). บทบาทคณะกรรมการหมู่บ้านในการอนุรักษ์และพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็ก ศึกษาเฉพาะกรณีบริเวณรบนอกเขตเทศบาลหาดใหญ่.
อำพล ปุญญา. (2560). รูปแบบการบริหารจัดการน้ำตามหลักพุทธวิธีของจังหวัดพิจิตร. ดุษฏีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์. พระนครศรีอยุธยา:มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Integrated Innovation Development Management Journal

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.