กลไกการพัฒนาเพื่อต่อยอดสมรรถนะบุคคลสู่ภูมิปัญญาของชุมชน

ผู้แต่ง

  • ดุลภาค มณีอินทร์ -

คำสำคัญ:

สมรรถนะ , ภูมิปัญญา , ทฤษฎีเครือข่าย

บทคัดย่อ

          สมรรถนะ (Competency) ของบุคคลในองค์การ หมายถึง คุณลักษณะพื้นฐานที่ซ่อนอยู่ภายในตัวบุคคล ความรู้ ทักษะ ความสามารถ แรงจูงใจ เพื่อทำงานให้สำเร็จตามเป้าหมายของตำแหน่งงานหรือลักษณะงานนั้น ๆ ซึ่งใช้เป็นส่วนหนึ่งในการประเมินผลงาน ศักยภาพในการทำงานและการเติบโตของพนักงานในองค์การอย่างกว้างขวาง และในส่วนของชุมชนเองก็มีการพูดถึง “ภูมิปัญญา” ซึ่งหมายถึง ความรู้ ความสามารถ ทักษะ
ความเชื่อและศักยภาพในการแก้ปัญหาของมนุษย์ที่สืบทอดกัน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันอย่างต่อเนื่องและเชื่อมโยงสัมพันธ์กันทุกมิติ ทั้งในมิติสิ่งที่เหนือธรรมชาติ มิติธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และมิติของคน ชุมชนและสังคม
ในบริบทของการเกื้อกูลกันระหว่างองค์การท้องถิ่นกับชุมชน การเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างองค์การท้องถิ่น
ซึ่งเปรียบเสมือนตัวแทนของหน่วยราชการกับกลุ่มชุมชนต้องทำงานประสานร่วมมือกันเพื่อยกระดับการดำรงชีพของครัวเรือนทั้งในแง่ของรายได้ครัวเรือน คุณภาพชีวิตของครัวเรือน และการลดความเปราะบางทางสังคม จึงทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันระหว่าง “สมรรถนะ” ของบุคลากรในองค์การท้องถิ่น กับ “ภูมิปัญญา” ของกลุ่มบุคคลในชุมชน ซึ่งในหลาย ๆ ชุมชน องค์ความรู้นั้นมักจะติดตัวอยู่กับบุคคลและเมื่อบุคคลเหล่านั้น
มีการเปลี่ยนแปลงโยกย้ายก็มักจะส่งผลกระทบต่อโครงการที่กำลังดำเนินการอยู่ แล้วเราจะมีกลไกการพัฒนา
เพื่อต่อยอดสมรรถนะของบุคคลในองค์การที่อยู่ในท้องถิ่นไปเป็นภูมิปัญญาของชุมชนท้องถิ่นนั้น ๆ ได้อย่างไร
ซึ่งบทความนี้มุ่งอธิบายกลไกการพัฒนาในแง่มุมของทฤษฎีเครือข่ายความสัมพันธ์ของชุมชนเพื่อต่อยอดองค์ความรู้ในชุมชนท้องถิ่นอันเป็นผลสืบเนื่องของทฤษฎีเครือข่ายตามแนวคิดเชิงโครงสร้างนิยมและความเชื่อมโยงสัมพันธ์

เอกสารอ้างอิง

จารุวรรณ ขำเพชร, ถวัลย์ ภูถวัลย์, วรรณรัตน์ รัตนวรางค์, อดิศร เสมแย้ม, พงษ์ศักดิ์ ขำเพชร, และอนุพนธ์

คำปัน. (2553). รายงานการวิจัย โครงการสายน้ำ: สายชีวิตและวัฒนธรรมคนริมน้ำ. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

บุญดี บุญญากิจ. (2547). การจัดการความรู้ จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ.

มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2553). เอกสารชุดวิชาจิตวิทยาและวิทยาการการเรียนรู้ หน่วยที่ 1-7 (เล่ม 1). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน. (2538). สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน เล่มที่ 19. https://saranukromthai.or.th/oldchild/1620

เทื้อน ทองแก้ว. (2550). สมรรถนะ (Competency): หลักการและแนวปฏิบัติ. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต.

เอกวิทย์ ณ ถลาง. (2544). ภูมิปัญญาภาคกลาง (พิมพ์ครั้งที่ 2). อมรินทร์.

Borgatti, S. P., & Foster, P. C. (2003). The network paradigm in organizational research: A Review and Typology. Journal of Management, 29(6), 991–1013.

Borgatti, S. P., & Halgin, D. S. (2011). On network theory. Organization Science, 22(5), 1168-1181.

Burt, R. S. (2000). The network structure of social capital. Research in Organizational Behavior, 22, 345-423.

Burt, R. S. (2015). Reinforced structural holes. Social Networks, 43, 149-161.

Csikszentmihalyi, M. (1975). Beyond boredom and anxiety. Jossey-Bass.

Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. Harper & Row.

Elman, J. L. (2001). Connectionism and language acquisition. In M. Tomasello & E. Bates (Eds.), Language development: The essential readings (pp. 295–306). Blackwell Publishing.

Maneein, D. (2023). Community-based Social entrepreneurship and rural livelihood improvement [Unpublished doctoral dissertation]. National Institute of Development Administration.

Masae, A. (2013). Structural change and natural resource-based livelihood adjustment among wetland settlers in southern Thailand. International journal of Science Commerce and Humanities, 1(4), 57-67.

Offer, J. (2019). Herbert Spencer, sociological theory, and the professions. Frontiers in Sociology, 4(77), 1–11.

Sieweke, J. (2014). Imitation and processes of institutionalization — Insights from Bourdieu’s theory of practice. Schmalenbach Business Review, 66(1), 24-42.

Spencer, H. (1860). The social organism. Anthropological Theory: An Introductory History, 11-27.

Venkatraman, S., & Venkatraman, R. (2018). Communities of practice approach for knowledge management systems. Systems, 6(4), 36.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-06-04

รูปแบบการอ้างอิง

มณีอินทร์ ด. (2024). กลไกการพัฒนาเพื่อต่อยอดสมรรถนะบุคคลสู่ภูมิปัญญาของชุมชน. วารสารบริหารการพัฒนานวัตกรรมเชิงบูรณาการ, 4(1), 44–57. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/IIDMJ/article/view/1121

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ