The Development of Learning Activities Using Phenomenon-Based Learning and Scenario-Based Learning to Enhance Financial Literacy among Grade 9 Students
Keywords:
Financial Literacy, Phenomenon-Based Learning, Scenario-Based LearningAbstract
This research aimed to 1) create and determine the quality of learning activities using phenomenon-based learning combined with scenario-based learning to enhance the financial literacy of Grade 9 students; 2) compare the students' financial literacy before and after participating in these learning activities; and 3) study the financial literacy of Grade 9 students participating in the developed learning activities. The study employed a mixed-methods research approach utilizing an explanatory sequential design, collecting both quantitative and qualitative data. The target group, selected through purposive sampling, consisted of 16 Grade 9 students enrolled in the S20227 Financial Literacy course during the second semester of the 2025 academic year at the Demonstration School, University of Phayao. The research instruments included 1) lesson plans incorporating phenomenon-based and scenario-based learning; 2) a financial literacy test for Grade 9 students, and 3) focus group interview guidelines. Quantitative data were analyzed using mean, standard deviation, and the Wilcoxon Signed Rank Test, while qualitative data were analyzed using content analysis.
The research findings revealed that
- the appropriateness of the developed learning activities was at the highest level.
- the students' financial literacy after participating in the learning activities was significantly higher than their pre-intervention scores at the .05 statistical level.
- the students were able to apply their knowledge to rationally analyze and make financial decisions in simulated situations. Furthermore, they demonstrated an awareness of the importance of future financial planning, exhibited tendencies toward improved financial management behaviors, and were able to effectively connect their learning to real-life phenomena.
References
กมลชนก สกลธวัฒน์. (2565). ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ เพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้การเงิน (Financial Literacy) ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. กรุงเทพมหานคร: สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
กองบรรณาธิการ วารสารพระสยาม. (2565). ผลการสำทักษะทางการเงินของคนไทย ปี 2565. [ออนไลน์]. https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/bot-magazine/Phrasiam-67-2/2567-info-financial-skill.html [17 [19 กันยายน 2568]
จินดารัตน์ โพธิ์นอก. (2562). ความฉลาดรู้ทางการเงิน. [ออนไลน์]. https://share.google/35k4xUHBQBBmJUjEi. [19 กันยายน 2568]
ชณัฐฎา มีเพียร. (2563). การพัฒนาความสามารถในการแก้ปัญหาโดยใช้การเรียนรู้แบบฉากทัศน์เป็นฐาน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 [ปริญญาศึกษาศาสตร์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์]. DPU Learning Library. https://libdoc.dpu.ac.th/thesis/Chanatda.Mee.pdf
ตะวัน ไชยวรรณ และ กุลธิดา นุกูลธรรม. (2564). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน : การเรียนรู้แบบบูรณาการ เพื่อส่งเสริมความรู้ของผู้เรียนในโลกแห่งความเป็นจริง. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. 15(2), 251-263
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2556). รายงานผลการสำรวจทักษะทางการเงินของไทย ปี 2556 https://www.bot.or.th/content/dam/bot/image/research-and-publications/2556ThaiFLsurvey.pdf
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2561). รายงานผลการสำรวจทักษะทางการเงินของไทย ปี 2561 https://www.bot.or.th/content/dam/bot/image/research-and-publications/2561ThaiFLsurvey.pdf
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2565). รายงานผลการสำรวจทักษะทางการเงินของไทย ปี 2565 https://www.bot.or.th/content/dam/bot/image/research-and-publications/2565ThaiFLsurvey.pdf
พรเพ็ญ สดศรีชัย. (2568). “สตางค์ Story” แบงก์ชาติใส่ใจการให้ความรู้ทางการเงิน. [ออนไลน์]. https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/articles/article-20250218.html. [18 กรกฎาคม 2568]
ภริมา วินิธาสถิตย์กุล และ ชนินันท์ แย้มขวัญยืน. (2565). การเรียนรู้เชิงรุก: แนวทางการเรียนการสอนที่เลิศในศตวรรษที่ 21. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 6(3), 921-933.
มาณริกา จันทาโภ. (18 มกราคาคม 2565). ถึงเวลาจัดการเรียนรู้ “โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน” (Phenomenon-Based Learning: PhBL). วุฒิสภา. https://www.senate.go.th/view/1/โครงการเอกสารวิชาการ/8657/TH-TH
มุทิตา ย่องไทยสง. (2567). การพัฒนาความฉลาดรู้การเงินโดยใช้แนวคิดปรากฏการณ์เป็นฐานของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ, 11(3), 38-53. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDMCU/article/view/269999
เรวณี ชัยเชาวรัตน์. (2563). Phenomenon-Based Learning: การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏเป็นฐาน. [ออนไลน์]. https://thepotential.org/knowledge/phenomenon-based-learning/ [19 กันยายน 2568]
วัลนิกา ฉลากบาง. (2560). การวิจัยเชิงผสมผสาน. วารสารวิทยาลัยนครพนม, 7(2), 124-132
วิชาพล พลพิทักษ์ชัย. (2566). ทำไมวิชาการเงินและการลงทุน จึงควรเรียนตั้งแต่เด็ก. [ออนไลน์]. https://thematter.co/brandedcontent/sustainable-future-with-uob-01/204758. [18 กรกฎาคม 2568]
วิไลภรณ์ ฤทธิคุปต์ และ ลำไย สีหามาตย์. (2565). การจัดกรเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของนิสิตบัณฑิตศึกษา. วารสารราชพฤกษ์, 20(1), 116-127. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Ratchaphruekjournal/article/view/254114
สุดคะนึง นฤพนธ์จิรกุล. (2560). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนภาษาอังกฤษตามแนวการเรียนรู้จากสถานการณ์เสมือนจริง เพื่อเสริมสร้างความสามารถทางภาษาอังกฤษและการรับรู้ความสามารถของตนเองของนักศึกษาระดับปริญญาตรี [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์]. วารสารสุทธิปริทัศน์. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/DPUSuthiparithatJournal/article/view/243304
สุธิดา พงษ์เสือ. (2566). การพัฒนารูปแบบการฝึกอบรมแบบผสมผสานโดยใช้วิดีโอปฏิสัมพันธ์ การสอนงานและการเรียนรู้แบบฉากทัศน์เป็นฐานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะวิชาชีพ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula Digital Collections. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/12154/
อรพรรณ บุตรกตัญญู. (2561). การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณิเป็นฐาน เพื่อการสร้างมุมมองแบบองค์รวมและการเข้าถึงโลกแห่งความเป็นจริงของผู้เรียน. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 46(2), 348-365. https://doi.org/10.58837/CHULA.EDUCU.46.2.19
Cloke, H. (2023). A Beginner’s Guide to Scenario-based learning. Growth Engineering. https://www.growthengineering.co.uk/a-beginners-guide-to-scenario-based-learning/
Lusardi, A. (2009). The importance of financial literacy. NBER Reporter, 2009(2), 13–16. National Bureau of Economic Research.
Marsh, D., Pérez, W. D. & Morales, M. E. (2019). Enhancing Language Awareness and Competence-building through a Fusion of Phenomenon-based Learning and Content and Language Integration. Journal of e-Learning and Knowledge Society, 15(1), 55-65. https://www.learntechlib.org/p/207526/
Mattila, P. & Silander, P. (2015). How to create the school of the future: revolutionary thinking and design from Finland. Finland: Multprint, Oulu.
OECD. (2011). Financial education. OECD. Retrieved July 9, 2025 from https://www.oecd.org/en/topics/financial-education.html
Mattila, P. & Silander, P. (2015). How to create the school of the future: revolutionary thinking and design from Finland. Finland: Multprint, Oulu.
