ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษากับสุขภาพองค์การของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพัทลุง เขต 1
คำสำคัญ:
การบริหาร, หลักธรรมาภิบาล, ผู้บริหารสถานศึกษา, สุขภาพองค์การบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มี 3 วัตถุประสงค์ คือ (1) เพื่อศึกษาการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา (2) เพื่อศึกษาสุขภาพองค์การของโรงเรียน (3) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษากับสุขภาพองค์การของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพัทลุง เขต 1 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ข้าราชการครูที่ปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา จำนวน 285 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามเกี่ยวกับสถานภาพ การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา และแบบสอบถามเกี่ยวกับสุขภาพองค์การของโรงเรียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์
ผลการวิจัยพบว่า (1) การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาประกอบด้วยการยึดหลักนิติธรรม โดยปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบอย่างเคร่งครัด การยึดหลักคุณธรรมในการประพฤติปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี และมีจรรยาบรรณ การบริหารด้วยความโปร่งใส เปิดเผยข้อมูลและให้ตรวจสอบได้ การส่งเสริมการมีส่วนร่วม เปิดโอกาสให้บุคลากรและชุมชนร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ และร่วมพัฒนา การมีความรับผิดชอบต่อผลการดำเนินงาน และยอมรับผลของการตัดสินใจ และการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า วางแผนและบริหารงบประมาณ วัสดุ อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด (2) สุขภาพองค์การของโรงเรียนประกอบด้วยความเข้มแข็งขององค์การที่สามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง การบริหารทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า ครูเกิดจากความพึงพอใจและความมั่นคงทางอาชีพ การมุ่งเน้นวิชาการโดยพัฒนาการจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ที่สูงขึ้น และความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างครูในการร่วมกันทำงาน ให้โรงเรียนมีบรรยากาศการทำงานที่ดี มีแรงจูงใจ และองค์การสามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ (3) การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษามีความสัมพันธ์ทางบวกกับสุขภาพองค์การของโรงเรียนในระดับสูง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.01 และพบว่า การบริหารตามหลักคุณธรรมกับการมีขวัญกำลังใจ มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงที่สุด ส่งผลให้ครูมีทัศนคติที่ดีต่อองค์การ มีแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน และพร้อมร่วมมือในการพัฒนาโรงเรียนอย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
กนกพร ชุมภู. “การศึกษาสุขภาพองค์การของโรงเรียนในอำเภอแม่ฟ้าหลวง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3”. การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยพะเยา, 2566.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 (แก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. 19 ธันวาคม 2545.
จันทร์วิภา จำนงค์การ. “การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต 1”. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 2564.
ชิดชนก มุณีแก้ว. “การศึกษาสุขภาพองค์กรของโรงเรียนขยายโอกาสในอำเภอพาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 2”. การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยพะเยา, 2566.
ชนะวิน แสงทามาตย์. “หลักธรรมาภิบาลกับการบริหารงานบุคคลในโรงเรียน”. วารสารสัังคมศาสตร์บููรณาการ. ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (2564). 63–75.
ณัฐธิดา สุภาพกุล. “ความสัมพันธ์ระหว่างสุขภาพองค์การกับแรงจูงใจของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5”. การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยพะเยา, 2566.
ตวงรัตน์ เลิศงาม และคณะ. “ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสงคราม”. วารสารพุทธศาสตร์ มจร อุบลราชธานี. ปีที่ 6 ฉบับที่ 3 (กันยายน-ธันวาคม 2567). 8–9.
บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวิริยาสาส์น, 2556.
พระอุทิศ สมมาภาณี (แท่งทอง). “หลักธรรมาภิบาลสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา”. บัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์. ปีที่ 9 ฉบับที่ 3 (กันยายน–ธันวาคม 2564). 81–90.
เพลงไพลิน สินธนันชัย. “การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการบริหารงานบุคคลในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร”. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 2566.
ภารดี เหมะ. “แนวทางการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์”. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 2564.
มณฑิรา ขุมหิรัญ. “การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสุขภาพองค์การของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2”. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 2565.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพัทลุง เขต 1. แผนปฏิบัติการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 เอกสารลำดับที่ 2/2568), 2568.
สุวิมล เชียงทอง. “การบริหารตามหลักธรรมาภิบาล ของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ราชบุรี”. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง, 2566.
สุชัญญา สำราญ. “การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสุขภาพองค์การของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร”. การศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธนบุรี, 2565.
อัลอามีน ซียง. “ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลกับประสิทธิผลของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลา เขต 3”. การค้นคว้าอิสระปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา, 2564.
Krejcie, R.V., and D.W. Morgan. “Determining Sample Size for Research Activities”. Educational and Psychological Measurement. Vol. 30 No. 3 (1970). 607–610.
