ARIYA AI: INTEGRATING SUBLIME DHAMMA FOR ENHANCING WISDOM POWER IN THE DIGITAL TRANSFORMATION ERA
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This academic article aims to present the concept of "Ariya AI" as a new paradigm for artificial intelligence development that integrates Sublime Dhamma to enhance human wisdom amidst the crisis of digital transformation. The study employs a critical analysis of literature from both Thai and international scholars, comparing instrumental reason with applied Buddhist philosophy. The findings reveal that current AI development predominantly focuses on computational efficiency and the gratification of desire (Tanha), which may lead to a state of digital ignorance (Avijja). This article, therefore, proposes the Ariya AI model, driven by the principles of the Triple Training (Sila, Samadhi, Panna) and Yonisomanasikara (analytical reflection). This model seeks to transition technology from a mere calculating machine to a "Digital Kalyanamitta" (Noble Friend) that stimulates awakening and ego-reduction through an understanding of Anatta (non-self). Policy conclusions emphasize that sustainable AI development must transcend technical ethical frameworks toward creating a wisdom-based ecosystem. This ecosystem should prioritize inner peace and liberation from informational hindrances as its ultimate goals, enabling a harmonious coexistence between humanity and artificial intelligence in the 21st century.
Article Details
บทความที่ได้รับการพิจารณาจากคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิและเผยแผ่ในวารสารฉบับนี้ เป็นทัศนคติและข้อคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่ถือว่าเป็นทัศนะคติและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารสิทธิจินดา ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารสิทธิจินดา หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารสิทธิจินดา ก่อนเท่านั้น
References
ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2564). นวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษาในยุคดิจิทัลเปลี่ยนผ่าน. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
พระไพศาล วิสาโล. (2565). สติในโลกดิจิทัล: การรักษาใจท่ามกลางความปั่นป่วนของข้อมูล. กรุงเทพฯ: มูลนิธิเครือข่ายพุทธิกา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2560). เทคโนโลยีกับการศึกษา: ทางเลือกหรือทางรอด. (พิมพ์ครั้งที่ 15). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA). (2566). แนวทางจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์สำหรับการใช้งานทั่วไป (Thailand AI Ethics Guideline). กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
โสรัจ หงลดารมภ์. (2563). จริยธรรมปัญญาประดิษฐ์: มุมมองเชิงปรัชญาและสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Bostrom, N. (2014). Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford University Press.
Chalmers, D. J. (2022). Reality+: Virtual Worlds and the Problems of Philosophy. W. W. Norton & Company.
Dalai Lama. (2005). The Universe in a Single Atom: The Convergence of Science and Spirituality. Morgan Road Books.
Floridi, L. (2013). The Ethics of Information. Oxford University Press.
Habermas, J. (1984). The Theory of Communicative Action: Reason and the Rationalization of Society. Beacon Press.
Harari, Y. N. (2017). Homo Deus: A Brief History of Tomorrow. Harper.
Hongladarom, S. (2020). The Ethics of AI and Robotics: A Buddhist Viewpoint. Critical Studies in Buddhist Ethics.
Kahneman, D. (2011). Thinking, Fast and Slow. Farrar, Straus and Giroux.
O'Neil, C. (2016). Weapons of Math Destruction: How Big Data Increases Inequality and Threatens Democracy. Crown.
Russell, S. (2019). Human Compatible: Artificial Intelligence and the Problem of Control. Viking.
Shneiderman, B. (2022). Human-Centered AI. Oxford University Press.
Tegmark, M. (2017). Life 3.0: Being Human in the Age of Artificial Intelligence. Knopf.
Vallor, S. (2016). Technology and the Virtues: A Philosophical Guide to a Future Worth Wanting.
Oxford University Press.
Zuboff, S. (2019). The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. PublicAffairs.
