ความสัมพันธ์ระหว่างการมีส่วนร่วมของชุมชนกับประสิทธิผลการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านในอำเภอสามโก้ จังหวัดอ่างทอง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของชุมชนและประสิทธิผลการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้าน 2) เปรียบเทียบประสิทธิผลการปฏิบัติหน้าที่จำแนกตามคุณลักษณะส่วนบุคคลของประชาชน และ 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการมีส่วนร่วมของชุมชนกับประสิทธิผลการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านในอำเภอสามโก้ จังหวัดอ่างทอง การวิจัยเป็นเชิงปริมาณแบบสำรวจ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 392 คน ได้มาโดยการสุ่มตัวอย่าง เครื่องมือเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ แบ่งเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป การมีส่วนร่วมของชุมชน 4 ด้าน (การตัดสินใจ การปฏิบัติงาน การรับผลประโยชน์ และการประเมินผล) และประสิทธิผลการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้าน 3 ด้าน (การปฏิบัติหน้าที่ตามนโยบายสำคัญของรัฐบาล คุณลักษณะความเป็นผู้นำ และความพึงพอใจของประชาชน) ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ได้ค่า IOC ระหว่าง 0.67–1.00 และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .965 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ t-test, One-Way ANOVA และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน กำหนดระดับนัยสำคัญที่ .05 และ .01

ผลการวิจัย พบว่า 1) การมีส่วนร่วมของชุมชนและประสิทธิผลการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านโดยรวมอยู่ในระดับมาก (𝑥̄ = 4.12) 2) ประสิทธิผลการปฏิบัติหน้าที่แตกต่างกันตามเพศ อายุ ระดับการศึกษา และอาชีพ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 แต่ไม่แตกต่างกันตามรายได้ และ 3) การมีส่วนร่วมของชุมชนมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับประสิทธิผลการปฏิบัติหน้าที่ในระดับสูง (r = .77) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยเฉพาะด้านการมีส่วนร่วมในการรับผลประโยชน์และการประเมินผลมีความสัมพันธ์สูง ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในทุกมิติจะช่วยยกระดับประสิทธิผลของผู้ใหญ่บ้านและเสริมสร้างความเข้มแข็งของการบริหารจัดการชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม