แนวทางการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อพัฒนาสู่สถานศึกษาอัจฉริยะ ในโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุดรธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อพัฒนาสู่สถานศึกษาอัจฉริยะ ในโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ และ 2) เพื่อหาแนวทางการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อพัฒนาสู่สถานศึกษาอัจฉริยะ ในโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ ดำเนินการวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อพัฒนาสู่สถานศึกษาอัจฉริยะ ในโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ ประชากร ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอน ตำแหน่ง หัวหน้ากลุ่มสาระฯ ในโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุดรธานี ปีการศึกษา 2568 จำนวน 143 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.98 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ดัชนีความต้องการจำเป็นประยุกต์ (PNIModified) และระยะที่ 2 เป็นการหาแนวทางการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อพัฒนาสู่สถานศึกษาอัจฉริยะ ในโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ โดยกระบวนการหาฉันทามติแบบพหุลักษณ์ (Multi-Attribute Consensus Reaching: MACR) กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญคัดเลือกโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Selection) จากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่มีความเชี่ยวชาญและเกี่ยวข้องโดยตรง จำนวน 9 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบประเมินมาตราส่วนประมาณค่าคะแนน 5 ระดับ (เกณฑ์คะแนนระหว่าง 0 ถึง 100) วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย เพื่อพิจารณาระดับความสำคัญ และค่าพิสัย เพื่อพิจารณาฉันทามติและความสอดคล้องของความคิดเห็นกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ สรุปผลและเรียบเรียงนำเสนอด้วยการวิเคราะห์เชิงพรรณนา
ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัจจุบันโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง และสภาพที่พึงประสงค์ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ค่าความต้องการจำเป็นโดยรวมอยู่ระหว่าง 0.436 – 0.697 และ 2) แนวทางการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อพัฒนาสู่สถานศึกษาอัจฉริยะ ในโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุดรธานี มีองค์ประกอบ 35 แนวทาง ประกอบด้วย 1) ด้านการบริหารจัดการ มี 7 แนวทาง 2) ด้านครูและบุคลากร มี 7 แนวทาง 3) ด้านการมีส่วนร่วมและการทำงานเป็นทีม มี 7 แนวทาง 4) ด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม มี 7 แนวทาง 5) ด้านการวัดผลและประเมินผลข้อมูล มี 7 แนวทาง โดยในทุกแนวทางมีความเหมาะสม ความสอดคล้อง ความเป็นประโยชน์และความเป็นไปได้ อยู่ในระดับมากที่สุด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กัลยารัตน์ เที่ยงธรรม. (2562). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการจัดการเรียนการสอนของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
จีระนันท์ มูลมาตร และคณะ. (2564). การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการบริหารของสถานศึกษาในยุคดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชัน. วารสารคุณภาพชีวิตกับกฎหมาย, 17(2), 21–32.
ชาญวิทย์ ชุมศรี. (2564). กลยุทธ์การพัฒนาสู่การเป็นโรงเรียนอัจฉริยะในยุคดิจิทัล สังกัด สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
เนาวรัตน์ กองตัน. (2564). รูปแบบการบริหารโรงเรียนอนุบาลประจำจังหวัดโดยใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นฐาน. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยพะเยา.
บุญชม ศรีสะอาด. (2562). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ผดุงชัย ภู่พัฒน์. (2547). เอกสารประกอบการบรรยาย เรื่อง การประชุมอภิปรายแบบ MACR. กรุงเทพฯ: คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.
พระมหาวิศิต ธีรวํโส และคณะ. (2561). การพัฒนาองค์กรอัจฉริยะตามหลักคำสอนในปหาราทสูตร. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 6(2), 796–798.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2562). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุดรธานี. (2566). แผนพัฒนาการศึกษา พ.ศ. 2566– 2570. เรียกใช้เมื่อ 3 พฤศจิกายน 2568 จาก https://web.sesaud.go.th
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2561). มาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐานและการ ประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่ง ประเทศไทย.
สำนักงานทดสอบทางการศึกษา. (2568). แนวทางการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อส่งเสริมการ ประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2564). ปัญญาประดิษฐ์ในการให้บริการของ ภาครัฐ. เรียกใช้เมื่อ 10 มกราคม 2568 จาก https://www.etda.or.th/th/Useful- Resource/Knowledge-Sharing/Articles/AI-in-Government-Services.aspx
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. เรียกใช้เมื่อ 10 มกราคม 2568 จาก https://backoffice.onec.go.th/uploads/ Book/1540-file.pdf
สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ และสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580 (ฉบับย่อ). เรียกใช้เมื่อ 10 มกราคม 2568 จาก https://www.nesdc.go.th/download/document/SAC/ NS_SumPlanOct2018.pdf
อักษราภัค สิทธิพรรัตนมณี. (2566). การวิเคราะห์องค์ประกอบการเป็นองค์กรอัจฉริยะของ โรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัย ศรีนครินทรวิโรฒ.
Ahmad, S. F., Alam, M. M., Rahmat, M. K., Mubarik, M. S., & Hyder, S. I. (2022). Academic and administrative role of artificial intelligence in education. Sustainability, 14(3), 1101.
Akbari, M. (2016). Organizational intelligence and employee performance: The mediating role of distributive justice. Information Management and Business Review, 8(5), 39–47.
Albrecht, K. (2003). The Power of Minds at Work: Organizational Intelligence in Action. New York: American Management Association.
Argyris, Y. A., & Ransbotham, R. (2016). Knowledge entrepreneurship: Institutionalising wiki-based knowledge-management processes in competitive and hierarchical organisations. Journal of Information Technology, 31(2), 226–239.
Faghihi, A. (2003). Designing a model for organizational intelligence in public organizations of Iran. Journal of Management Culture, 1(3), 25–46.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2012). Educational Administration: Theory, Research, and Practice. (9th ed.). New York: McGraw-Hill.
Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L. B. (2016). Intelligence Unleashed: An Argument for AI in Education. London: Pearson.
Pane, J. F., Steiner, E. D., Baird, M. D., & Hamilton, L. S. (2017). Promising Evidence on Personalized Learning. Retrieved January 10, 2026, from https://eric.ed.gov/
Pinchot, G. (1996). Intrapreneuring in Action: A Handbook for Business Innovation. San Francisco: Berrett-Koehler Publishers.
Sammons, P. (2016). Successful School Leadership: A Review of the International Literature. London: Education Development Trust.
Schwaninger, M. (2001). Intelligent organizations: An integrative framework. Systems Research and Behavioral Science, 18(2), 137–158.
Senge, P. M. (1994). The Fifth Discipline Fieldbook: Strategies and Tools for Building a Learning Organization. New York: Currency Doubleday.
Siavash, O. (2012). Smart school system issues and challenges (Primary finding of interviews). Success Factors for Smart Schools and Role of Information Technology, 4(2), 117–143.
Teddlie, C., & Reynolds, D. (2000). The International Handbook of School Effectiveness Research. London: Falmer Press.