การบูรณาการพุทธธรรมเพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลแบบองค์รวม สำหรับผู้ป่วยประคับประคองระยะสุดท้าย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการบูรณาการพุทธธรรมในการพัฒนารูปแบบการดูแลแบบองค์รวมสำหรับผู้ป่วยประคับประคองระยะสุดท้าย โดยใช้การวิจัยเอกสาร (Documentary Research) ร่วมกับการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) จากคัมภีร์พระพุทธศาสนา หนังสือ เอกสารทางวิชาการ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ป่วยประคับประคอง เพื่อนำมาสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายอย่างเป็นระบบ
ผลการศึกษาพบว่า หลักพุทธธรรม ได้แก่ อริยสัจ 4 ไตรลักษณ์ มรรคมีองค์ 8 สติ สมาธิ และเมตตากรุณา สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้ป่วยประคับประคองระยะสุดท้ายได้อย่างเหมาะสม โดยช่วยให้ผู้ป่วยเกิดความเข้าใจในธรรมชาติของชีวิต ยอมรับความไม่เที่ยงของสังขาร ลดความวิตกกังวล ความกลัว และความทุกข์ทางจิตใจ ตลอดจนเสริมสร้างความสงบภายในจิตใจ นอกจากนี้ ยังส่งเสริมบทบาทของบุคลากรทางการแพทย์ ครอบครัว พระสงฆ์ และชุมชน ให้มีส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วยอย่างครอบคลุมทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ
องค์ความรู้จากการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การบูรณาการพุทธธรรมกับการดูแลผู้ป่วยประคับประคองระยะสุดท้ายเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาวะแบบองค์รวมที่สอดคล้องกับบริบททางสังคมและวัฒนธรรมไทย ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว ส่งเสริมการเผชิญวาระสุดท้ายของชีวิตอย่างสงบ มีคุณค่า และมีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ อันนำไปสู่การพัฒนาระบบการดูแลแบบองค์รวมที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืนต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2563). คู่มือการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองและระยะท้ายสำหรับบุคลากรทางการแพทย์. กรุงเทพฯ: กรมการแพทย์.
พระปลัดกมลมาศ เลขธมฺโม (พรหมสนธิ์). (2564). กระบวนการส่งเสริมการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายตามแนวพระพุทธศาสนาของประชาชนในเขตอำเภอตรอน จังหวัดอุตรดิตถ์. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
วรรัตน์ มีครองธรรม. (2560). การดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายแบบประคับประคองระดับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล กรณีพื้นที่อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม. วารสารกฎหมายสุขภาพและสาธารณสุข, 3(2), 135–148.
สังวรณ์ สมบัติใหม่. (2563). การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อเยียวยาผู้ป่วยระยะสุดท้าย. Journal of Buddhist Studies, 11(2), 45–60.
สุณี เวชประสิทธิ์. (2564). การดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองด้วยหลักพุทธจริยศาสตร์. วารสารปัญญา. 28(2), 95-108.
World Health Organization. (2020). Palliative Care. Geneva: WHO.
Puchalski, C. M., Ferrell, B., Virani, R., Otis-Green, S., Baird, P., Bull, J., et al. (2009). Improving the Quality of Spiritual Care as a Dimension of Palliative Care: The Report of the Consensus Conference. Journal of Palliative Medicine, 12(10), 885–904.
Balboni, T. A., Sullivan, A., Enzinger, A. C., Epstein-Peterson, Z. D., Tseng, Y. D., Mitchell, C., et al. (2013). Nurse and Physician Barriers to Spiritual Care Provision at the End of Life. Journal of Pain and Symptom Management, 46(3), 400–410.