พุทธบูรณาการ: เส้นทางสู่ชีวิตที่สมดุลในโลกสมัยใหม่

Main Article Content

พระมหาประเวศ ปญฺญาทีโป (ยังเหล็ก)
พระราชเขมากร
พระมหาสิทธิชัย ชยสิทฺธิ

บทคัดย่อ

บทความนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด “พุทธบูรณาการ” ในฐานะกรอบแนวคิด
และแนวปฏิบัติที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตของมนุษย์ในโลกสมัยใหม่ได้อย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงของสังคมร่วมสมัย ท่ามกลางบริบทของความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทางเทคโนโลยี เศรษฐกิจ และโครงสร้างทางสังคม ซึ่งก่อให้เกิดแรงกดดัน ความเครียด และความไม่สมดุลทางจิตใจแก่ผู้คนจำนวนมาก บทความนี้มุ่งวิเคราะห์บทบาทของหลักพุทธธรรมในการสร้างสมดุลระหว่างการพัฒนาภายนอกกับการพัฒนาภายใน โดยเน้นการนำหลักธรรมมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน มิใช่จำกัดอยู่เพียงการปฏิบัติในเชิงพิธีกรรมหรือทฤษฎีเท่านั้น เนื้อหาของบทความอาศัยการศึกษาจากเอกสารและคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะพระไตรปิฎกและคัมภีร์อธิบายหลักธรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาวิเคราะห์และสังเคราะห์เป็นแนวคิดพุทธบูรณาการที่สอดคล้องกับบริบทของโลกสมัยใหม่ หลักพุทธธรรมสำคัญที่นำมาศึกษา ได้แก่ สติ มัชฌิมาปฏิปทา อิทัปปัจจยตา อุเบกขา และไตรสิกขา ซึ่งล้วนเป็นหลักธรรมที่มีศักยภาพในการเสริมสร้างความมั่นคงทางจิตใจ ลดความทุกข์ และพัฒนาปัญญาให้มนุษย์สามารถเข้าใจชีวิตตามความเป็นจริง


จากการศึกษาพบว่า พุทธบูรณาการเป็นแนวคิดที่ช่วยเชื่อมโยงหลักธรรม
ทางพระพุทธศาสนาเข้ากับการดำเนินชีวิตจริงของมนุษย์ในโลกสมัยใหม่อย่างเป็นองค์รวม การเจริญสติและการดำเนินชีวิตตามทางสายกลางช่วยให้มนุษย์รู้เท่าทันตนเองและสิ่งแวดล้อม ลดความสุดโต่งในการแสวงหาความสุขทางวัตถุ ขณะที่การเข้าใจหลักเหตุปัจจัยและการปล่อยวางอย่างมีปัญญาช่วยให้สามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงและความไม่แน่นอนของชีวิตได้อย่างมั่นคง บทความนี้จึงสรุปว่า พุทธบูรณาการเป็นเส้นทางสำคัญในการเสริมสร้างชีวิตที่สมดุล มีความหมาย และยั่งยืน ทั้งในระดับบุคคล สังคม และสังคมโดยรวม

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

ประเวศ วะสี. (2558). มนุษย์กับสังคม. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2558). อิสรภาพทางใจ. (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธศาสนากับสังคมไทย. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระไพศาล วิสาโล. (2552). พุทธศาสนาไทยในอนาคต: แนวโน้มและทางออกจากวิกฤต. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: มูลนิธิโกมลคีมทอง.

พระไพศาล วิสาโล. (2559). พุทธศาสนากับการเยียวยาสังคม. กรุงเทพฯ: เครือข่ายพุทธิกา.

พระราชวรมุนี (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2556). พุทธวิธีแก้ปัญหาสังคม. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2557). การศึกษาไทยในสังคมโลกาภิวัตน์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วรากรณ์ สามโกเศศ. (2561). โลกเปลี่ยน คนต้องปรับ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: มติชน.

สมภาร พรมทา. (2558). มนุษย์กับปัญหาความทุกข์ในสังคมสมัยใหม่. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระราชวรมุนี (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2556). พุทธวิธีแก้ปัญหาสังคม. อยุธยา: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.