ศึกษาความต้องการจำเป็นแนวทางการพัฒนาการบริหาสภาพแวดล้อม ด้านภูมิทัศน์เพื่อการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ

Main Article Content

สุรีพร สีดาบัว
คณิศร จี้กระโทก
นวัตกร หอมสิน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของการบริหารสภาพแวดล้อมเพื่อการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารสภาพแวดล้อมเพื่อการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ ด้านภูมิทัศน์ 3) เพื่อประเมินแนวทางการพัฒนาการบริหารสภาพแวดล้อมเพื่อการจัดการเรียนรู้ในความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ ด้านภูมิทัศน์ รูปแบบการวิจัยเป็นแบบผสมผสาน แบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพการปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของการบริหารสภาพแวดล้อมเพื่อการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง 338 คน เครื่องมือแบบสอบถาม สถิติพื้นฐาน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน นำด้านที่มีความต้องการจำเป็นลำดับที่แรกมาศึกษาต่อในระยะที่ 2 ศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารสภาพแวดล้อมเพื่อการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง 9 คน เครื่องมือแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลโดยสังเคราะห์เชิงเนื้อหา ระยะที่ 3 นำแนวทางที่ได้มาประเมินแนวทางการพัฒนาการบริหารสภาพแวดล้อมเพื่อการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง 5 คน เครื่องมือแบบประเมินและแสดงความคิดเห็น วิเคราะห์ความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน


ผลจากการศึกษา พบว่า 1) การศึกษาสภาพการปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของการบริหารสภาพแวดล้อมเพื่อการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก ( = 3.56, S.D. = 0.52) และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านภูมิทัศน์ (PNImodified = 0.27) อยู่ในลำดับที่ 1 ด้านอาคารสถานที่และด้านการบริหารจัดการ มีค่า (PNImodified = 0.25) อยู่ในลำดับที่ 2 ด้านการปฏิสัมพันธ์ของบุคคล มีค่า (PNImodified = 0.23) อยู่ในลำดับที่ 3 ด้านการเรียนการสอน (PNImodified = 0.22) อยู่ในลำดับที่ 4 และด้านความปลอดภัย (PNImodified = 0.20) อยู่ในลำดับสุดท้าย 2) แนวทางการพัฒนาการบริหารสภาพแวดล้อมเพื่อการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา ด้านภูมิทัศน์  มีทั้งหมด 5 แนวทาง 3) การประเมินแนวทางการพัฒนาการบริหารสภาพแวดล้อมเพื่อการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา ด้านภูมิทัศน์ พบว่า ด้านความเหมาะสม อยู่ในระดับมากที่สุด ด้านความเป็นไปได้ อยู่ในระดับมากที่สุด และด้านความเป็นประโยชน์ อยู่ในระดับมากที่สุด 

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). กระบวนการดำเนินงานสิ่งแวดล้อม.ใน พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และแก้ไขเพิ่มเติม ฉบับที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ.

_______. (2546). คู่มือการบริหารสถานศึกษาที่เป็นนิติบุคคล พ.ศ. 2546. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.

จิราพร บุญครอบ. (2561). ความคิดเห็นของครูต่อการบริหารงานสิ่งแวดล้อมในสถานศึกษาของอำเภอคลองใหญ่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตราด (บทความในการประชุมวิชาการระดับชาติ). ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ “การพัฒนานวัตกรรมเพื่อสังคมสู่ไทยแลนด์ 4.0” (สาขาสังคมศาสตร์). ณ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ วิทยาเขตรังสิต จ.ปทุมธานี.

ณิศศา ณภาส์ณัฐ. (2558). สภาพแวดล้อมสถานศึกษาในสังกัดเทศบาลเมืองกาญจนบุรี. ใน การค้นคว้าอิสระปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏ

กาญจนบุรี.

ทรรศนีย์ วราห์คำ. (2554). การศึกษาการจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของโรงเรียนวัดจันทร์ประดิษฐาราม สังกัดสำนักงานเขตภาษีเจริญ. ใน สารนิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

ปฏิคม พงษ์ประเสริฐ. (2555). การศึกษาการจัดสภาพแวดล้อมและการบริการในโรงเรียนเทศบาล สังกัดเทศบาลเมืองนครนายก. ใน การค้นคว้าอิสระ กศ.ม.. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

มยุรี สิงห์โทราช. (2540). ความสัมพันธ์ระหว่างมโนภาพแห่งตนและสภาพแวดล้อมในโรงเรียนตามความรับรู้ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 สังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดเชียงใหม่ . ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 พ.ศ. 2560–2564. กรุงเทพฯ:

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สุทธิวรรณ ตันติรจนาวงศ์. (2561). หน่วยที่ 10 การบริหารสภาพแวดล้อมและอาคารสถานที่.ใน ประมวลสาระชุดวิชาการ การบริหารวิชาการและทรัพยากรการศึกษา หน่วยที่ 6–10. (พิมพ์ครั้งที่ 2, น. 4–24). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สุรศักดิ์ อรรถจินดา. (2563). การจัดการสภาพแวดล้อมทางกายภาพทั่วไป และภายใต้สถานการณ์ COVID-19 ของโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายประถม. ใน วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต. สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2560). การวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน. (พิมพ์ครั้งที่ 19). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อภิบาล สุวรรณโคตร์. (2563). การบริหารจัดการสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของสถานศึกษา ศูนย์เครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาหนองบุญมาก 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 2. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(7), 73–85.

อมรพงศ์ พันธ์โภชน์. (2558). การบริหารสภาพแวดล้อมในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของกลุ่มลำภู–บางนาค สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานราธิวาส เขต 1. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์, 2(1), 34–45.

อารียา สตารัตน์. (2556). การจัดสภาพแวดล้อมในสถานศึกษาของโรงเรียนสังกัดกรุงเทพฯ สำนักงานเขตราชเทวี. ใน สารนิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

Guskey, Thomas R. (2000). Evaluating Professional Development. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.

Uline, C. (2008). The walls speak: The interplay of quality facilities, school climate, and student achievement. Journal of Education Administration, 46(1), 55–57.