แนวทางการพัฒนาการบริหารวิชาการในสถานศึกษาของโรงเรียนเอกชน สังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเพชรบุรี

Main Article Content

ศุภลักษณ์ ไกรแก้ว
สุมิตรา ยาประดิษฐ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเพชรบุรี และ 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเพชรบุรี การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) ดำเนินการวิจัย 2 ระยะ ระยะที่ 1 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากร ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนโรงเรียนเอกชน สังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเพชรบุรี จำนวน 758 คน กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 260 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตาราง Krejcie and Morgan และสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นตามขนาดโรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.928 เก็บรวบรวมข้อมูลผ่าน Google Form วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็น (PNImodified) ระยะที่ 2 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและหัวหน้าฝ่ายวิชาการ จำนวน 5 คน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์รายบุคคล และวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)


ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัจจุบันของการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเพชรบุรี โดยรวมอยู่ในระดับมาก (x̄ = 4.22, S.D. = 0.54) และสภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมาก (x̄ = 4.34, S.D. = 0.61)  2)ความต้องการจำเป็นในการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษา พบว่า ด้านการวัดผล ประเมินผล และดำเนินการเทียบโอนผลการเรียน มีค่าดัชนีความต้องการจำเป็นสูงสุด (PNImodified = 0.04) รองลงมา ได้แก่ ด้านการนิเทศการศึกษา และด้านการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา (PNImodified = 0.03)  3) แนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษา พบว่า สถานศึกษาควรพัฒนาหลักสูตรโดยใช้การมีส่วนร่วม ส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก พัฒนาระบบการวัดและประเมินผลตามสภาพจริง สนับสนุนการวิจัยในชั้นเรียน พัฒนาระบบนิเทศการศึกษาเชิงบวก และส่งเสริมการใช้สื่อ เทคโนโลยี และปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษา

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

กฤตวีร์วัจน์ ธูปประสม. (2566). แนวทางการบริหารงานวิชาการในภาวะวิกฤตของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา, 10(1), 1–15.

กนกอร สมปราชญ์. (2562). ภาวะผู้นำและการบริหารการศึกษาในยุคดิจิทัล. ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

กษมา ชนะวงศ์. (2564). รูปแบบการบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมคุณลักษณะในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียนโรงเรียนเอกชน. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

จิราวรรณ รินทรา. (2562). แนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมของบุคลากรสถานศึกษาในอำเภอสามง่าม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต 1. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

จันทรานี สงวนนาม. (2566). การบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา. เรียกใช้เมื่อ 3 สิงหาคม 2568 จาก https://mbuisc.ac.th/

จิรารัตน์ กระจ่างดี. (2562). การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสในอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน. วารสารบัณฑิตวิจัย, 10(1), 57–75.

ชิโรบล วรรณธะนะ และศรีสะอาด. (2562). การพัฒนาแนวทางการบริหารงานวิชาการของกลุ่มโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียง

เหนือ. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ชวลิต ชูกำแพง. (2565). ชุมชนแห่งการเรียนรู้สู่การวิจัยในชั้นเรียน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ไชย โพธิ์ร่มโพธิ์. (2567). การประยุกต์ใช้แนวคิดและทฤษฎีภาวะผู้นำเพื่อการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารวิจัยนวัตกรรมการศึกษาและเทคโนโลยี, 5(1), 12–25.

ไชยา ภาวะบุตร. (2565). หลักทฤษฎีและปฏิบัติการบริหารการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 3). สกลนคร: สมศักดิ์การพิมพ์.

ณัฐธยาน์ จะนต. (2562). แนวทางการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์

ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

ทรงพล เจริญคำ. (2563). หลักการและทฤษฎีการบริหารการศึกษา. กรุงเทพฯ: โอเอส พริ้นติ้งเฮาส์.

นารี ปราถนาม. (2567). การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. วารสารวิชาการแสงอีสาน, 21(1), 1–15.

นุชเรศ คำดีบุญ. (2564). การพัฒนาแนวทางการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก หน้า 1 (19 สิงหาคม 2542).

ปฏิญญา ศรีสุข. (2563). แนวทางการบริหารงานโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ปิยะนาถ ไชยวุฒิ. (2562). การศึกษาสภาพและแนวทางการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดในภาคเหนือ. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม.

ปานฤทัย เนื่องศรี. (2567). แนวทางการพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 1. ใน การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

Bush, T. (2020). Theories of educational leadership and management. (5th ed.). SAGE Publications.

Campbell, R. F. (1977). Introduction to educational administration. (5th ed.). Allyn and Bacon.

Barnard, C. I. (1938). The functions of the executive. Harvard University Press.

Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic Books.

Granville-Chapman, K., & Waddington, D. (2024). The development of a new model of educational leadership: Leadership for teacher flourishing. Journal of Religious Education, 72(1), 1–15.

Dewey, J. (1916). Democracy and education. Macmillan.

Fullan, M. (2022). Leading change in a new era. Victorian Academy of Teaching and Leadership.

Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon, J. M. (2018). Supervision and instructional leadership: A developmental approach. (10th ed.). Pearson.

Bower, G. H., & Hilgard, E. R. (1975). Theories of learning. (5th ed.). Prentice-Hall.

Hattie, J. A. C. (2023). Visible learning: The sequel: A synthesis of over 2,100 meta-analyses relating to achievement. Routledge.

Hallinger, P., Liu, S., & Niu, X. (2025). Cultural context, principal instructional leadership, and teacher efficacy: A meta-analytic review, 1989–2024. Educational Management Administration & Leadership.

van der Steen, J., van Schilt-Mol, T., van der Vleuten, C., & Joosten-ten Brinke, D. (2023). Designing formative assessment that improves teaching and learning: What can be learned from the design stories of experienced teachers? Journal of Formative Design in Learning, 7(2), 182–194. https://doi.org/10.1007/s41686-023-00080-w

Leithwood, K. (2023). Psychometric properties of the successful school leadership survey. Journal of Educational Administration, 61(4), 385–404.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

OECD. (2020). OECD learning compass 2030. OECD Publishing.

Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2018). Curriculum: Foundations, principles, and issues. (7th ed.). Pearson Education.

Tyler, R. W. (2013). Basic principles of curriculum and instruction. University of Chicago Press.

Sergiovanni, T. J. (1992). Moral leadership: Getting to the heart of school improvement. Jossey-Bass.

Skilbeck, M. (1984). School-based curriculum development. Harper & Row.