บทบาทและการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการดำเนินงานด้านสุขภาพท้องถิ่นร่วมกับหน่วยงานภาครัฐของชุมชนบ้านบางแก้ว เทศบาลเมืองบางแก้ว จังหวัดสมุทรปราการ

Main Article Content

เมธาวี วันจงคำ
ชาญชัย จิตรเหล่าอาพร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อบทบาทและระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการดำเนินงานด้านสุขภาพท้องถิ่นร่วมกับหน่วยงานภาครัฐในเทศบาลเมืองบางแก้ว จังหวัดสมุทรปราการ และ 2) เพื่อศึกษารูปแบบและลักษณะการมีส่วนร่วมของประชาชนในการดำเนินงานด้านสุขภาพท้องถิ่นร่วมกับหน่วยงานภาครัฐในเทศบาลเมืองบางแก้ว จังหวัดสมุทรปราการ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้แนวทางการวิจัยเชิงปรากฏการณ์วิทยา ประชากร คือ ประชาชน ผู้นำชุมชน และเจ้าหน้าที่ภาครัฐในพื้นที่เทศบาลเมืองบางแก้ว จังหวัดสมุทรปราการ และกลุ่มตัวอย่างจำนวน 15 คน โดยใช้วิธีการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ร่วมกับการสุ่มแบบลูกโซ่ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและการสังเกตการณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์เชิงธีม


ผลการวิจัย พบว่า 1) ประชาชนมีบทบาทและการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานด้านสุขภาพท้องถิ่นในหลายมิติ ได้แก่ การร่วมรับรู้ปัญหา การเสนอความคิดเห็น การวางแผน การตัดสินใจ การดำเนินกิจกรรม และการติดตามประเมินผล โดยมีการทำงานร่วมกับหน่วยงานภาครัฐในลักษณะของเครือข่ายความร่วมมือ และ 2) ระดับและลักษณะของการมีส่วนร่วมขึ้นอยู่กับปัจจัยสำคัญ ได้แก่ ความตระหนักรู้ด้านสุขภาพ แรงจูงใจ ผลประโยชน์ที่ได้รับ และศักยภาพของประชาชน รวมถึงการเปิดโอกาสและการสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐ ซึ่งส่งผลต่อประสิทธิภาพของการดำเนินงานด้านสุขภาพในระดับชุมชน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

ฉัตรชัย นาถ้ำพลอย. (2020). การบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่. วารสารศิลปศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 2(2), 461–470.

ชวนากร อัศวพิชยนต์, พ. ห., วิทยา บุญทับ และคณะ. (2567). แนวคิดการจัดบริการสาธารณะแนวใหม่ : การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการบริหารงานภาครัฐ. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(9). 1605–1623.

นภารัตน์ กิตติรัตนมงคล. (2566). บทบาทของภาคประชาสังคมในกระบวนการนโยบายสาธารณะกับการจัดการการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 12(2). 62-80.

ปรีดา แต้อารักษ์, วิรุฬ ลิ้มสวาท, ปรานอม โอสาร, และคณะ. (2567). ยกระดับศักยภาพการรับมือกับภาวะวิกฤตด้านสุขภาพ ด้วยนวัตกรรมการจัดการระบบสุขภาพปฐมภูมิโดยชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนพื้นที่กรุงเทพมหานครและต่างจังหวัด. สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.

พิรุฬห์ ศิริทองคำ และวิลาวัลย์ บุญประกอบ และคณะ. (2561). รูปแบบการพัฒนานโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพระดับท้องถิ่นในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์วิชาการ, 11(3). 398-408.

ราชกิจจานุเบกษา. (2562). ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลบางแก้ว อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ เป็นเทศบาลเมืองบางแก้ว.

ศิลปวิชญ์ น้อยสมมิตร, และโชติกา แก่นธิยา. (2562). การมีส่วนร่วมของภาคประชาชนต่อ นโยบายสาธารณะ. วารสารวิจัยวิชาการ, 2(1). 101–116.

สมศักดิ์ สามัคคีธรรม. (2021). แนวคิดของเกลน แลฟเวอแรค ว่าด้วย “การเสริมพลังชุมชน”. Journal of Social Work, 29, 1–28.

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.). (2560). แผนงานหลักสำนักงานคณะกรรมการ สุขภาพแห่งชาติรองรับการดำเนินงานตามพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 ฉบับที่ 3 (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2560–2564).

เทศบาลเมืองบางแก้ว. (2564). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566–2570).

เทศบาลเมืองบางแก้ว จังหวัดสมุทรปราการ. (2569). เจ้าหน้าที่กองสาธารณสุขและ สิ่งแวดล้อม ลงพื้นที่เก็บขยะ ซอยฉิมพูลสุข 1 หมู่ที่ 1 [โพสต์เฟซบุ๊ก]. Facebook. สืบค้นจาก Facebook เทศบาลเมืองบางแก้ว จังหวัดสมุทรปราการ

เทศบาลเมืองบางแก้ว จังหวัดสมุทรปราการ. (2569). สมุทรปราการมีฝุ่น PM2.5 สูงเกินมาตรฐาน (US AQI 137-178 สีแดง) กระทบสุขภาพประชาชน [โพสต์เฟซบุ๊ก]. Facebook. สืบค้นจาก Facebook เทศบาลเมืองบางแก้ว จังหวัดสมุทรปราการ

ไททัศน์ มาลา. (2561). การจัดการปกครองสาธารณะแนวใหม่ (New Public Governance: NPG): แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในการจัดการปกครองท้องถิ่น. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 8(1), 179–194.

Carole Pateman. (1970). Participation and democratic theory. Cambridge University Press.

Cornwall, A. (2008). Unpacking participation: Models, meanings and practices. Community Development Journal, 43(3), 269-283.

Creighton, J. L. (2005). The public participation handbook: Making better decisions through citizen involvement. John Wiley & Sons.

Evans, R. G., Barer, M. L., & Marmor, T. R. (1994). Why are some people healthy and others not? The determinants of health populations. Aldine de Gruyter.

Fournier, P., & Potvin, L. (1995). Participation communautaire et programmes de santé: Les fondements du dogme. Sciences Sociales, 13(2), 39-58.

Fung, A. (2006). Varieties of participation in complex governance. Public Administration Review, 66, 66-75.

Gramberger, M. (2001). Citizens as partners: OECD handbook on information, consultation and public participation in policy-making. OECD.

Gruening, G. (2001). Origin and theoretical basis of new public management. International Public Management Journal, 4(1), 1-25.

Harvey, D. (2007). A brief history of neoliberalism. Oxford University Press.

Howlett, M., & Ramesh, M. (2014). The two orders of governance failure: Design mismatches and policy capacity issues in modern governance. Policy and Society, 33(4), 317-327.

Kalandides, A. (2018). Citizen participation: Towards a framework for policy assessment. Journal of Place Management and Development, 11(2), 152- 164.

King, A. (1985). Agendas, alternatives, and public policies. Little, Brown.

Lascoumes, P., & Le Galès, P. (2007). Introduction: Understanding public policy through its instruments. Governance, 20(1), 1-21.

Lasswell, H. D., & Lerner, D. (1951). The policy orientation. In D. Lerner & H. D. Lasswell (Eds.), The policy sciences (pp. 85-102). Stanford University Press.

Laverack, G. (2006). Improving health outcomes through community empowerment: A review of the literature. Journal of Health, Population and Nutrition, 24(1), 113-120.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2024). Exploring new frontiers in citizen participation in the policy cycle: Discussion paper. OECD.

Pateman, C. (1975). Participation and democratic theory. Cambridge University Press.

Rifkin, S. B. (2009). Lessons from community participation in health programmes: A review of the post-Alma-Ata experience. International Health, 1(1), 31-36.

United Nations Development Programme. (1993). Human development report 1993: People’s participation. Oxford University Press.

World Health Organization. (1986). Ottawa charter for health promotion. WHO.