แนวทางการนิเทศการศึกษาเชิงรุกผ่านการบูรณาการทฤษฎีการเรียนรู้สมัยใหม่ในยุคดิจิทัล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการนิเทศการศึกษาเชิงรุกที่สอดคล้องกับบริบทการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล โดยการสังเคราะห์และประยุกต์ใช้ทฤษฎีการเรียนรู้สำคัญ ได้แก่ ทฤษฎีการสร้างสรรค์องค์ความรู้ (Constructivism) ทฤษฎีการเชื่อมโยงความรู้ (Connectivism) และทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคม (Social Learning Theory) ผลการศึกษาพบว่า การนิเทศการศึกษาในยุคดิจิทัลต้องเผชิญกับความท้าทายด้านสมรรถนะเทคโนโลยีของครูผู้สอนและรูปแบบการนิเทศแบบเดิมที่ขาดความยืดหยุ่น การบูรณาการทฤษฎีการเรียนรู้ดังกล่าวช่วยให้สามารถพัฒนาแนวทางการนิเทศเชิงรุกใน 3 มิติหลัก คือ
1) มิติด้านการชี้แนะและการเป็นพี่เลี้ยง (Coaching and Mentoring) ที่เน้นความสัมพันธ์แบบกัลยาณมิตรผ่านระบบโทรนิเทศ (Tele-supervision) 2) มิติด้านการสะท้อนคิด (Reflective Practice) เพื่อกระตุ้นให้ครูวิเคราะห์และพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกด้วยตนเอง และ 3) มิติด้านการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้เสมือน (Virtual PLC) เพื่อเชื่อมโยงเครือข่ายวิชาชีพและแหล่งสารสนเทศที่หลากหลาย แนวทางการนิเทศนี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดข้อจำกัดด้านเวลาและสถานที่ รวมไปถึงการเปลี่ยนบทบาทของศึกษานิเทศก์และผู้อำนวยการสถานศึกษาให้กลายเป็นผู้อำนวยความสะดวกในการเรียนรู้ (Facilitator) ที่ช่วยเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กิตติพงษ์ พุ่มสะอาด. (2566). รูปแบบการนิเทศดิจิทัลเพื่อพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกสำหรับครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 24(2), 85-102.
จินดา แสงเขียว. (2564). การพัฒนารูปแบบการนิเทศแบบชี้แนะและระบบพี่เลี้ยงผ่านเครือข่ายสังคมออนไลน์เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครู. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 22(1), 112-125.
ใจทิพย์ ณ สงขลา. (2561). การออกแบบการเรียนรู้ดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปัญญาพล วรวงค์. (2566). รูปแบบการนิเทศเพื่อพัฒนาสมรรถนะเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการจัดการเรียนรู้สำหรับครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
ประสิทธิชัย นรากร, ศราวุธ เอี่ยมตระกูล และวราภรณ์ ทรัพย์มาก. (2566). การพัฒนารูปแบบการนิเทศการศึกษาผ่านเครือข่ายความร่วมมือออนไลน์เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะดิจิทัลของครู. วารสารวิชาการครุศาสตร์, 14(1), 120-135.
รักษพล ธนะวิภาค. (2565). การจัดการคลังทรัพยากรการเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21. วารสารนวัตกรรมทางการศึกษา, 6(3), 45-60.
ศิริรัตน์ ศรีวรรณ. (2557). การชี้แนะและการเป็นพี่เลี้ยงเพื่อการนิเทศการศึกษา. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ศิวพร ลายทอง และคณะ. (2565). รูปแบบการนิเทศเพื่อส่งเสริมสมรรถภาพการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. วารสารการอาชีวศึกษา, 7(2), 45-58.
สิทธิพงศ์ พรหมเพศ. (2566). การนิเทศดิจิทัลเชิงรุก: การชี้แนะและการสะท้อนคิดเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการศึกษา, 5(3), 89-104.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2562). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2565). การนิเทศการศึกษาบนฐานการวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมโภชน์ เอี่ยมสุภาษิต. (2562). ทฤษฎีและเทคนิคการปรับพฤติกรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมศักดิ์ ภู่นาค. (2563). การนิเทศการศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 4(2), 125-138.
อภิสิทธิ์ ธงไชย และคณะ. (2567). ประสิทธิผลของการนิเทศแบบผสมผสานที่มีต่อสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เทคโนโลยีดิจิทัลของครูผู้สอน. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 19(1), 210-225.
Acheson, K. A., & Gall, M. D. (2003). Clinical supervision and teacher development: Preservice and inservice applications. (5th ed.). John Wiley & Sons.
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice-Hall.
Dunne, K. A., & Villani, S. (2007). Mentoring new teachers. (2nd ed.). Corwin Press.
Knight, J. (2018). The impact cycle: What instructional coaches should do to foster powerful improvements in teaching. Corwin Press.
Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art & practice of the learning organization. Doubleday.
Sheninger, E. (2019). Digital leadership: Changing paradigms for changing times. Corwin Press.
Siemens, G. (2005). Connectivism: A learning theory for the digital age. International Journal of Instructional Technology and Distance Learning, 2(1), 3-10.
