การบริหารงบประมาณในสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา จังหวัดอุบลราชธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันการบริหารงบประมาณในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา จังหวัดอุบลราชธานี 3) ศึกษาวิธีการบริหารงบประมาณตามหลักสังคหวัตถุ 4 และ 4) เสนอแนวทางการบริหารงบประมาณตามหลักสังคหวัตถุ 4 การวิจัยเป็นการวิจัยแบบผสานวิธี โดยใช้การวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างในการตอบแบบสอบถาม ได้แก่ ผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงตีความ
ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัจจุบันการบริหารงบประมาณโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านการใช้จ่ายงบประมาณมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ขณะที่ด้านการติดตามและประเมินผลมีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด 3) วิธีการบริหารงบประมาณตามหลักสังคหวัตถุ 4 พบว่า สถานศึกษามีการประยุกต์ใช้หลักทานในการจัดสรรงบประมาณเพื่อประโยชน์ของผู้เรียน หลักปิยวาจาในการสื่อสารอย่างโปร่งใส หลักอัตถจริยาในการใช้จ่ายอย่างรับผิดชอบ และหลักสมานัตตตาในการจัดสรรทรัพยากรอย่างเสมอภาค 4) แนวทางที่เสนอประกอบด้วยการบูรณาการหลักสังคหวัตถุ 4 เข้ากับกระบวนการบริหารงบประมาณเชิงระบบในลักษณะ Input–Process–Output–Feedback Model ซึ่งทำให้การบริหารงบประมาณมีทั้งประสิทธิภาพ และประสิทธิผล องค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัยชี้ให้เห็นว่า หลักสังคหวัตถุ 4 สามารถประยุกต์ใช้เป็นกรอบการบริหารงบประมาณเชิงพุทธได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยเป็นกลไกที่เชื่อมโยงคุณธรรมกับกระบวนการบริหารสมัยใหม่ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาการบริหารงบประมาณในสถานศึกษาพระปริยัติธรรมให้มีความโปร่งใส มีส่วนร่วม และยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
พระครูวินัยธรวรวุฒิ เตชธมฺโม. (2562). การบริหารสถานศึกษาตามหลักพุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2545). พุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชฯ. (2542). พระราชดำรัสเรื่องปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพฯ: สำนักราชเลขาธิการ.
วิจิตร ศรีสอ้าน. (2548). หลักและแนวคิดการบริหารการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สมาน อัศวภูมิ. (2553). การบริหารการศึกษาสมัยใหม่: แนวคิด ทฤษฎี และการปฏิบัติ. อุบลราชธานี: อุบลกิจออฟเซท.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 9. (2564). รายงานสรุปผลการบริหารงบประมาณประจำปี 2564. อุบลราชธานี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาพระปริยัติธรรม.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). รายงานการประเมินแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2565). รายงานการติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
สุเทพ พงศ์ศรีวัฒน์. (2551). ภาวะผู้นำและการบริหารการเปลี่ยนแปลง. กรุงเทพฯ: บุ๊คพอยท์.
ธีระ รุญเจริญ. (2550). การบริหารเพื่อการปฏิรูปการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: ข้าวฟ่าง.
French, W. L., & Bell, C. H. (1995). Organization development: Behavioral science interventions for organization improvement. (5th ed.). New Jersey: Prentice Hall.
Likert, R. (1967). The human organization: Its management and value. New York: McGraw-Hill.
Mayo, E. (1933). The human problems of an industrial civilization. New York: Macmillan.
OECD. (2017). Principles of public governance. Paris: OECD Publishing.
Rubin, I. S. (2000). The politics of public budgeting: Getting and spending, borrowing and balancing. New York: Chatham House.
World Bank. (2020). Education finance in East Asia: Policy lessons for Thailand. Washington, D.C.: World Bank.
