การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์

Main Article Content

ธิติสรรค์ บูชาทิพย์
ประสาท เนืองเฉลิม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์ และ 2) สร้างและประเมินโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัด กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา 22 คน และครูผู้สอน 325 คน รวมทั้งสิ้น 347 คน ดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ โดยใช้แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ที่มีค่าดัชนีความสอดคล้อง 1.00 ค่าอำนาจจำแนกรายข้อของสภาพปัจจุบันอยู่ระหว่าง 0.717 - 0.919 ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.989 และสภาพที่พึงประสงค์มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.677 - 0.925 ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.988 ระยะที่ 2 การสร้างและประเมินโปรแกรมฯ โดยใช้แบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และและดัชนีความต้องการจำเป็น


  ผลการวิจัยพบว่า


  1. สภาพปัจจุบันของภาวะของผู้นำเชิงกลยุทธ์โดยรวมอยู่ในระดับมาก สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด ลำดับความต้องการจำเป็น พบว่าองค์ประกอบที่มีความต้องการจำเป็นสูงสุดคือ 1) ทัศนะเชิงปฏิรูป 2) การเรียนรู้และเปิดกว้างทางความคิด 3) ความคิดเชิงระบบ 4) คุณธรรมและจริยธรรม 5) วิสัยทัศน์เชิงอนาคต 6) มนุษยสัมพันธ์ 7) ความคิดยืดหยุ่น 8) กล้าตัดสินใจ ตามลำดับ

  2. โปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ พัฒนาขึ้นตามกรอบแนวคิด 70:20:10 ประกอบด้วย 3 โมดูล ได้แก่ โมดูลที่ 1 การคิดเชิงกลยุทธ์ (วิสัยทัศน์เชิงอนาคตและความคิดเชิงระบบ) โมดูลที่ 2 การนำการเปลี่ยนแปลง (ทัศนะเชิงปฏิรูป การกล้าตัดสินใจ ความคิดยืดหยุ่น และการเรียนรู้และเปิดกว้าง) และโมดูลที่ 3 จริยธรรมและมนุษยสัมพันธ์ (คุณธรรมจริยธรรมและมนุษยสัมพันธ์) ผลการประเมินพบว่า โปรแกรมมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด และมีความเป็นไปได้ในการนำไปปฏิบัติอยู่ในระดับมากที่สุด

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กนกอร สมปราชญ์. (2546). ภาวะผู้นำทางการศึกษา. ขอนแก่น: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). การบริหารเชิงกลยุทธ์แนวคิดและทฤษฎี. กรุงเทพฯ: ครุสภาลาดพร้าว.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

กิ่งแก้ว ศรีสาลีกุลรัตน์. (2552). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์. เรียกใช้เมื่อ วันที่ 16 สิงหาคม 2568 จาก http://www.gotoknow.org/posts/206245.

จารุวรรณ จำปารัตน์ และ ประสาท เนืองเฉลิม. (2568). ความเป็นไปได้ของโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงาน

เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 1. Shanlax International Journal of Education.

เชษฐา ค้าคล่อง. (2557). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำแบบมุ่งบริการของผู้บริหาร สถานศึกษา. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาชาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา. คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

บุญชม ศรีสะอาดและคณะ. (2552). พื้นฐานการวิจัยการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กาฬสินธุ์: ประสานการพิมพ์.

พัชรา มั่งชม. (2540). นโยบายธุรกิจการบริหารเชิงกลยุทธ์. ภาควิชาบริหารธุรกิจและสหกรณ์ คณะวิทยาจัดการ สถาบันราชภัฏพิบูลสงคราม.

พิบูล ทีปะปาล. (2546). การจัดการเชิงกลยุทธ์. กรุงเทพฯ: อมรการพิมพ์.

สุวัฒน์ จุลสุวรรณ์. (2554). การพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงผู้บริหารสายสนับสนุน สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชา การบริหารและพัฒนาการศึกษา. คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

สุวิทย์ มูลคำ. (2550). การสอนคิดเชิงกลยุทธ์. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.

ศศิธร สระพล และประสาท เนืองเฉลิม. (2568). ความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนิสิตปริญญาตรี: กรณีศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ประเทศไทย. International Journal of Evaluation and Research in Education (IJERE).

Brown, M. E., & Treviño, L. K. (2006). Ethical leadership: A review and future directions. The LeadershipQuarterly.

Champarat, J., & Nuangchalerm, P. (2025). Feasibility of transformational leadership of school administrators program under

Mahasarakham Primary Educational Service Area Office 1. Shanlax International Journal of Education, 13(2), 88-94.

Coulter, K. S. (2002). The influence of print advertisement organization on odd‐ending price image effects. Journal of Product & Brand Manage ment, 11(5), 319-334.

Fullan, M. (2020). Leading in a culture of change. 2nd ed. Jossey-Bass.

Hitt, R. & Ireland, D. (2007). Strategic management competitiveness and globalization. 7th ed. Thomson South-Western: The University of West Alabama.

Pitts, R. A., & and Lei, D. (2000). Strategic management building and sustaining competitive advantage. Texas: Southern Methodist University.

Saraphol, A., & Nuangchalerm, P. (2025). Strengthening program in academic leadership of primary school administrators: A modified priority needs index study. Journal of Practical Studies in Education, 6(5), 93-100.

Thompson, A. a. A. J. S. (1995). Strategic management: Concepts and cases.

th ed. New York: Irwin.

Wheelen, T. L., & and J.D. Hunger. (2000). Strategic management and business policy. 8th ed. New Jersey: Prentice–Hall.