การส่งเสริมการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ ทรงเป็นประมุขด้วยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา

Main Article Content

กนกวรรณ สุรภักดี
กันตภณ หนูทองแก้ว

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพทั่วไปในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขด้วยหลักพุทธธรรมทางพุทธศาสนาของประเทศไทยในปัจจุบัน 2) วิเคราะห์หลักพุทธธรรม แนวคิด ทฤษฎี และ 3) สร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับการส่งเสริมการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขด้วยหลักพุทธธรรมทางพุทธศาสนา การวิจัยเป็นเชิงคุณภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการสัมภาษณ์เชิงลึกและสนทนากลุ่มกับกลุ่มตัวอย่างที่คัดเลือกแบบเจาะจง ได้แก่ นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนา ข้าราชการ นักการเมือง นักวิชาการ และประชาชนจังหวัดนครศรีธรรมราช รวม 35 คน โดยวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงอุปนัย


          ผลการวิจัยพบว่า


  1. สภาพทั่วไปเกี่ยวกับการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขด้วยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา พบว่า จุดแข็งคือการผสานโครงสร้างประชาธิปไตยกับคุณธรรมเชิงพุทธ โดยมีพระมหากษัตริย์เป็นศูนย์รวม มีจุดอ่อนจากการทุจริตและพลเมืองที่ไม่เข้มแข็ง โอกาสพัฒนามาจากทุนวัฒนธรรม ศาสนา และเทคโนโลยีโปร่งใส ขณะที่ภัยคุกคามคือการบิดเบือนประชาธิปไตย อำนาจนิยม และข้อมูลออนไลน์ที่ผิดเพี้ยน

  2. หลักพุทธธรรม แนวคิด ทฤษฎี พบว่า หลักพุทธธรรมมีบทบาทสำคัญในการสร้างความชอบธรรม ความสามัคคีและยึดประโยชน์ส่วนรวม ทำให้ประชาธิปไตยไทยไม่เพียงยึดกฎหมายและเสียงข้างมาก แต่ยังยึดคุณธรรมและความถูกต้องเป็นศูนย์กลาง

  3. องค์ความรู้เกี่ยวกับการส่งเสริมการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ด้วยหลักพุทธธรรมทางพระพุทธศาสนา พบว่า ต้องอาศัยรากฐานทางคุณธรรมและจริยธรรมจากพระพุทธศาสนา เน้นการมีส่วนร่วม การปกครองที่ผสานนิติธรรมกับทศพิธราชธรรม ธรรมาภิบาลโปร่งใส สิทธิและเสรีภาพภายใต้กรอบศีลธรรม และการยึดหลักพุทธธรรมเป็นวิถีชีวิต โดยมีพระมหา กษัตริย์เป็นศูนย์รวม

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2559). สถาบันพระมหากษัตริย์กับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). รายงานการบูรณาการหลักพุทธธรรมในระบบการศึกษาไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

กันตพจน์ เศรษฐารัศมี. (2565). วิถีประชาธิปไตยในสังคมไทยโดยใช้หลักธรรมของพระพุทธศาสนา. วิทยาลัยศาลรัฐธรรมนูญ.

ก้าวสิริ รามศิริ. (2567). หลักพุทธธรรมกับการปกครอง. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 2(2), 32–42.

จุฑาทิพย์ วชิรพรทวี. (2560). หลักธรรมทางพระพุทธศาสนากับรัฐธรรมนูญไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ชัยอนันต์ สมุทวณิช. (2546). การเมืองไทยในวิกฤต. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณฐมน หมวกฉิม และ ศิริสุดา แสงทอง. (2567). แนวทางส่งเสริมพัฒนาประชาธิปไตยอย่างยั่งยืน. วารสารรัชต์ภาคย์, 18(56), 451–463.

ธงชัย ไพรสนธ์. (2565). วัฒนธรรมทางการเมืองของประชาชนในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขในอำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ. ใน สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ. (2544). การเมืองไทยสมัยใหม่. กรุงเทพฯ: มติชน.

พระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2542). ธรรมะกับการพัฒนาสังคม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระมหาหรรษา ธมฺมหาโส. (2558). พุทธธรรมกับการพัฒนาการเมืองไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระอภินันท์ อภินนฺโท (จริภิญญา). (2565). การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมกับการปกครองไทย. ใน วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการปกครอง. มหาวิทยาลัย มหามกุฏราชวิทยาลัย.

รัฐสภาไทย. (2565). สิทธิและเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: รัฐสภาไทย.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก หน้า 1 (6 เมษายน 2560).

วิสุทธิวาจา. (2561). ศีล สมาธิ ปัญญา. กรุงเทพฯ: วัดปากน้ำ.

สถาบันพระปกเกล้า. (2564). การเมืองการปกครอง. เรียกใช้เมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://www.kpi.ac.th

สุทธิชัย ไชยเขตต์. (2560). การพัฒนาบทบาททางการเมืองของประชาชนตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขในพุทธศตวรรษที่ 26. ใน เอกสารวิจัยส่วนบุคคล. วิทยาลัยการทัพบก.

สุรพศ ทวีศักดิ์. (2564). อุดมการณ์รัฐและพุทธศาสนากับประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: สถาบันปรีดี พนมยงค์.

สุรพศ ทวีศักดิ์. (2564). พุทธศาสนากับประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์วิภาษา.

สำนักงานกิจการยุติธรรม. (2563). หลักสิทธิเสรีภาพของประชาชนในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการยุติธรรม กระทรวงยุติธรรม.

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2559). สิทธิและเสรีภาพของประชาชนในระบอบประชาธิปไตยไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2564). การส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรมในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

อนันต์ คติยะจันทร์ และคณะ. (2567). การปกครองระบอบประชาธิปไตยกับสถาบันทางการเมืองไทยในยุครัฐธรรมนูญ 2560. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 2(5), 59–68.

Chadwick, A. (2019). The Hybrid Media System: Politics and Power. Oxford University Press.

Floridi, L. (2013). The Ethics of Information. Oxford University Press.