การศึกษาเชิงคุณภาพ: จิตวิญญาณความเป็นครูของนักศึกษาประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู วิทยาลัยนครราชสีมา
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) สำรวจความเข้าใจและความหมายที่นักศึกษา ประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู วิทยาลัยนครราชสีมา ที่มีต่อจิตวิญญาณความเป็นครู
(2) ศึกษามิติสำคัญของจิตวิญญาณความเป็นครูของนักศึกษาประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู และ (3) วิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการก่อตัวและพัฒนาการของจิตวิญญาณความเป็นครู โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบปรากฏการณ์วิทยา ผู้ให้ข้อมูลหลักคือประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู จำนวน 10 คน ที่ได้รับการคัดเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้างและการสังเกตแบบมีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงอุปนัย
ผลการวิจัยพบว่าจิตวิญญาณความเป็นครูของนักศึกษาประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู ประกอบด้วย 4 มิติหลัก ได้แก่ (1) การเรียกหาภายในสู่วิชาชีพครู (2) จิตสำนึกในการพัฒนาผู้เรียนอย่างองค์รวม (3) ความมุ่งมั่นในการพัฒนาตนเองทางวิชาชีพ และ (4) ความศรัทธาในพลังแห่งการศึกษา ผลการวิจัยนี้สะท้อนให้เห็นถึงแรงจูงใจภายในและความหมายที่นักศึกษากลุ่มนี้มอบให้กับวิชาชีพครู ซึ่งมีนัยสำคัญต่อการออกแบบหลักสูตรและกระบวนการผลิตครูที่เน้นการบ่มเพาะจิตวิญญาณความเป็นครูควบคู่ไปกับการพัฒนาสมรรถนะทางวิชาชีพ ทั้งนี้ผลการวิจัยก่อให้เกิดองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับอัตลักษณ์และจิตวิญญาณความเป็นครูของนักศึกษาประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู ซึ่งมีลักษณะเฉพาะจากเส้นทางชีวิตและการตัดสินใจเข้าสู่วิชาชีพครูที่แตกต่างจากนักศึกษาครูทั่วไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ชาญณรงค์ วิเศษสัตย์ และ คณะ. (2024). การศึกษาความต้องการจำเป็นและแนวทางในการพัฒนาจิตวิญญาณความเป็นครูของครูรุ่นใหม่. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 12(6), 2224–2235.
ดวงกมล บางชวด. (2020). อดีต – ปัจจุบัน – อนาคต การเสริมสร้างจิตวิญญาณความเป็นครู. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, 31(1), 1–15.
ดวงใจ ชนะสิทธิ์, ชัยยุธ มณีรัตน์, และ พงศ์เทพ จิระโร. (2559). จิตวิญญาณความเป็นครูของนักศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม (Spiritual teacher of the Faculty of Education Nakhon Pathom Rajabhat Universtiy). วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, 8(1), 107–131.
ปิยะพัชร์ คล้ำจีน และ ศิราณี จุโฑปะมา. (2025). จิตวิญญาณความเป็นครูของนักศึกษาคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 14(1), 169–182.
ปิยะวัฒน์ กรมระรวย, ไชยยศ ไพวิทยศิริธรรม และ ยุวรี ผลพันธิน. (2560). โมเดลเชิงสาเหตุปัจจัยที่ส่งผลต่อจิตวิญญาณความเป็นครู. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(3), 836–852.
De Klerk, J. (2008). Spirituality in the workplace: A reality for South African teachers? South African Journal of Education, 28(4), 505–517. https://doi.org/10.15700/saje.v28n4a209
Dik, B. J., & Duffy, R. D. (2009). Calling and vocation at work: Definitions and prospects for research and practice. The Counseling Psychologist, 37(3), 424–450. https://doi.org/10.1177/0011000008316430
Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107–115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648. 2007.04569.x
Hattie, J. (2009). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses related to achievement. Routledge.
Low, R. Y. S. (2024). Teachers taking spiritual turns: A practice-centred approach to educators and spirituality via Michel Foucault.
Educational Philosophy and Theory, 56(6), 537–546. https://doi.org/10.1080/00131 857.2023.2252579
Moustakas, C. E. (1994). Phenomenological research methods. Sage Publications.
Palmer, P. J. (2007). The courage to teach: Exploring the inner landscape of the teacher's life (10th anniversary ed.). Jossey-Bass.