รูปแบบการพัฒนาโรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

Main Article Content

พระมหากิตติมศักดิ์ ถิรวชิโร
พระมหากัมพล อตฺถปาโล
พระมหาศุภชัย ปิยธมฺมชโย
ณัฐนิชา ปัญญ์นิภา
อิสยาภรณ์ เทพประสิทธิ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้นี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบการพัฒนาโรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการพัฒนาโรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย 3) เพื่อนำเสนอรูปแบบการพัฒนาโรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยแบ่งเป็น 3 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 การวิจัยเชิงคุณภาพโดยการศึกษาเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 15 รูป/คน และการวิจัยเชิงปริมาณกับประชากรผู้บริหารและครูจากโรงเรียนสาขาทั่วประเทศ จำนวน 330 รูป/คน สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ จำนวน 179 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติบรรยายและการวิเคราะห์ความสอดคล้องขององค์ประกอบด้วยสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ขั้นตอนที่ 2 การพัฒนารูปแบบโดยการสร้างข้อสรุปแบบอุปนัย และ ขั้นตอนที่ 3 การนำเสนอรูปแบบด้วยการสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) โดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 10 รูป/คน


ผลการวิจัยพบว่า


1) องค์ประกอบการพัฒนาโรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์ ซึ่งประกอบด้วย
6 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การบริหารงานทั่วไป 2) การบริหารงานวิชาการ 3) การบริหารงบประมาณ 4) การบริหารบุคลากร 5)การบริหารงานชุมชนสัมพันธ์ และ6)การวัดผลประเมินผล ได้ผลยืนยันองค์ประกอบทั้ง 6 องค์ประกอบ พบว่า มีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ที่(Chi-square = 12.940, df = 8, p = 0.114, GFI = 0.825 AGFI = 0.611, RMR = 0.032)


2) จากการนำองค์ประกอบไป พัฒนารูปแบบการพัฒนาโรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์ ได้เงื่อนไขการขับเคลื่อน คือ 1) การบริหารงานทั่วไป มีการวางแผนและการจัดการเชิงกลยุทธ์ 2) การบริหารงานวิชาการ มีการส่งเสริมความเป็นเลิศทางวิชาการ 3) การบริหารงานงบประมาณ มีประสิทธิภาพในการบริหารจัดการทรัพยากรอย่างเป็นระบบตรวจสอบได้  4) การบริหารบุคลากรมีการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์อย่าต่อเนื่อง 5) การบริหารงานชุมชนสัมพันธ์ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างเป็นหนึ่งเดียวกัน และ 6) การวัดผลประเมินผล มีการติดตามความก้าวหน้าของเยาวชนอย่างต่อเนื่องโดยการวัดผลประเมินผล


3) จากการนำเสนอรูปแบบการพัฒนาโรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์ โดยการการสนทนากลุ่ม พบว่า มีความเหมาะสม มีความถูกต้อง มีความเป็นไปได้ในการปฏิบัติ และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ สรุปองค์ความรู้จากการวิจัยได้เป็น SUNDAY Model

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กิตติมา ปรีดีดิลก. (2542). การบริหารและการนิเทศการศึกษาเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: อักษรพิพัฒน์.

จันทรานี สงวนนาม. (2545). ทฤษฎีและแนวปฏิบัติในการบริหารสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: บุ๊ค พอยท์.

บุปผา พูลทาจักร. (2549). การดำเนินงานศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ อำเภอเมืองเชียงใหม่. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ประภัสสร ปรี่เอี่ยม และธรรมนูญ รวีผ่อง. (2554). ผลการส่งเสริมพัฒนาการกล้ามเนื้อมัดเล็กสำหรับเด็กพัฒนาการช้าโดยพ่อแม่ของเด็กที่มีความต้องการพิเศษในจังหวัดมหาสารคาม. ใน รายงานการวิจัย. สถาบันราชภัฎมหาสารคาม.

พระณัฐวุฒิ สุทธิโคตร. (2555). สภาพและปัญหาการดำเนินงานศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ในจังหวัดอุบลราชธานี. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.

พระไพบูลย์ ปราบริปู. (2554). การใช้สื่อการสอนของพระภิกษุในวิชาธรรมศึกษาชั้นตรีของศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ วัดสพานสูง จังหวัดนนทบุรี. ใน การศึกษาค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

พระมหาสุทัศน์ ไชยะภา. (2554). การบริหารการศึกษาของศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ วัดอนงคาราม เขตคลองสาน. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี.

พระมหาสุนทร ณฎฺฐภูมิ จงไกรจักร. (2550). ปัญหาและแนวทางการแก้ปัญหาการจัดการเรียนการสอนของครูผู้สอนในศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ จังหวัดนครราชสีมา. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 4). (2562). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนที่ 57 ก หน้า 49 (1 พฤษภาคม 2562).

พระสถาพร ปุณณนนฺโท (รำจวนจร) และคณะ. (2562). การวิเคราะห์การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการทำงานจิตอาสา ของชุมชนวัดสระเกษ อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 3(2), 16-31.

พระสุดรักษ์ วิสุทฺโธ และเดชชาติ ตรีทรัพย์. (2561). บทบาทของผู้สูงอายุในการพัฒนาชุมชนในตำบลทรายขาว อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 2(2), 8-13.

พระอธิการสุรินทร์ ฐานวโร (นราแหวว). (2555). การศึกษาการจัดการเรียนการสอนศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มณีวรรณ น้อยดัด. (2551). การบริหารงานของศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2526). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.

โรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2567). ประวัติความเป็นมา นโยบาย และวัตถุประสงค์ของโรงเรียน. เรียกใช้เมื่อ 21 มกราคม 2569 จาก https://sunday.mcu.ac.th/?page_id=65

สมคิด บางโม. (2538). องค์การและการบริหาร. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์.

สำนักพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม. (2551). การศึกษาสงเคราะห์งานวิจัยรูปแบบและกระบวนการบริหารจัดการที่ส่งผลต่อความสำเร็จของศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนา

วันอาทิตย์. ใน รายงานการวิจัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมชนการเกษตรแห่งประเทศไทย.

อุทัย บุญประเสริฐ. (2540). แนวทางการบริหารและจัดการศึกษาของโรงเรียนในรูปแบบการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน. กรุงเทพฯ: คุรุสภาลาดพร้าว.