การศึกษาการหลุดออกนอกระบบการศึกษาของเด็กและเยาวชน ในภาวะเปราะบาง ในชุมชน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาสาเหตุของปัญหาการหลุดออกนอกระบบการศึกษาของเด็กและเยาวชนในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี 2) เพื่อศึกษาความต้องการ การส่งเสริมและสนับสนุน เด็กและเยาวชนที่หลุดออกนอกระบบการศึกษาเพื่อกลับเข้าสู่ระบบการศึกษาในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีเก็บข้อมูลกับผู้ปกครองหรือผู้ดูแลเด็กและเยาวชนที่หลุดออกจากระบบการศึกษาอาศัยอยู่ในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี จำนวน 400 คน และเจ้าหน้าที่ในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการจังหวัดปทุมธานี ปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับการให้ความช่วยเหลือ ติดตาม เด็กและเยาวชนที่หลุดออกจากระบบการศึกษากลับเข้าสู่ระบบการศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา และสถิติพรรณนาได้แก่ ค่าความถี่ และค่าร้อยละ
ผลการวิจัยพบว่า
1) สาเหตุของปัญหาเด็กออกนอกระบบการศึกษาคือ ปัญหาทางด้านเศรษฐกิจ เช่น ผู้ปกครองมีรายได้น้อย เด็กต้องทำงานหารายได้จุนเจือครอบครัว ขาดแคลนทุนทรัพย์ในการดำรงชีพ พักอาศัยอยู่ห่างไกลสถานศึกษา และการดูแลบิดามารดาที่เจ็บป่วย
2) ความต้องการในการสนับสนุนและส่งเสริมเด็กที่หลุดออกจากระบบการศึกษาเพื่อให้กลับเข้าสู่ระบบการศึกษา ได้แก่ ความต้องการสนับสนุนทางด้านเศรษฐกิจ เช่น ทุนการศึกษา การสนับสนุนอุปกรณ์การเรียน ความต้องการรูปแบบการศึกษาที่ยืดหยุ่นและหลากหลายสอดคล้องกับผู้เรียน เช่น หลักสูตรระยะสั้น สหกิจศึกษา และความต้องการการสนับสนุนจากเครือข่ายที่บูรณาการทุกภาคส่วนของสังคม เพื่อให้การช่วยเหลือมีความต่อเนื่อง เชื่อมโยงและเป็นระบบ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก หน้า 1–23 (19 สิงหาคม 2542).
กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. เรียกใช้เมื่อ 12 พฤศจิกายน 2568 จาก https://www.moe.go.th/360policy-and-focus-moe-fiscal-year-2024/
กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 119 ตอนที่ 123 ก หน้า 16–21 (19 ธันวาคม 2545).
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2565). รายงานสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาปี 2565. เรียกใช้เมื่อ 3 พฤศจิกายน 2568 จาก https://www.eef.or.th/wp-content/uploads/2022/02/รายงานสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาปี 2565.pdf
เกศรัชนี ยืนวงศ์. (2564). นโยบายและกระบวนการขับเคลื่อนมาตรการป้องกันเด็ก เยาวชนหลุดออกจากระบบการศึกษา หลังการเกิด สถานการณ์การแพร่ระบาดโควิด-19 ศึกษาเฉพาะกรณี สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.). รัฐศาสตรมหาบัณฑิต (บริหารรัฐกิจและกิจการสาธารณะ), มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พัชราภา ตันติชูเวช. (2560). การศึกษาคุณลักษณะเชิงลึกและปัจจัยที่ส่งผลให้เด็กและเยาวชนออกนอกระบบการศึกษา: กรณีศึกษาจังหวัดตาก. วารสารสุทธิปริทัศน์, 32(101), 80–91.
สถิตย์ พันแสน และบุญธรรม ราชรักษ์. (2562). ปัจจัยทางเศรษฐกิจและสังคมกับค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาของครัวเรือนไทย. วารสารรามคำาแหง ฉบับบัณฑิตวิทยาลัย, 2(2), 47-58.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
Adger, W. N. (2006). Vulnerability. Global Environmental Change, 16(3), 268–281. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2006.02.006
Chambers, R. (1989). Vulnerability, coping and policy. IDS Bulletin, 20(2), 1–7.
Crenshaw, K. (1989). Demarginalizing the intersection of race and sex. University of Chicago Legal Forum, 1989(1), 139–167. https://doi.org/10.1111/j. 1759-5436.1989.mp20002001.x
Cutter, S. L., Boruff, B. J., & Shirley, W. L. (2003). Social vulnerability to environmental hazards. Social Science Quarterly, 84(2), 242–261.https:// doi.org/10.1111/1540-6237.8402002
Flanagan, B.E., Hallisey, E. J., Adams, E., & Lavery, A. Measuring community vulnerability to natural and anthropogenic hazards: the Centers for Disease Control and Prevention’s Social Vulnerability Index. Journal of environmental health, 80(10), 34-36.
Folke, C. (2006). Resilience: The emergence of a perspective for social–ecological systems analyses. Global Environmental Change, 16(3), 253–267. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2006.04.002
Hanushek, E. A., & Kimko, D. D. (2000). Schooling, labor-force quality, and the growth of nations. American Economic Review, 90(5), 1184–1208. DOI: 10.1257/aer.90.5.1184
Hanushek, E. A., & Woessmann, L. (2008). The role of cognitive skills in economic development. Journal of Economic Literature, 46(3), 607–668. DOI: 10.1257/jel.46.3.607
Kim, E., & Fannin, J. M. (2025). Creating the Comprehensive Community Vulnerability Index. Agricultural and Resource Economics Review, 1-28. DOI: https://doi.org/10.1017/age.2025.17
Moser, C. O. N. (1998). The asset vulnerability framework: Reassessing urban poverty reduction strategies. World Development, 26(1), 1–19. https:// doi.org/10.1016/S0305-750X(97)10015-8
OECD. (2014). Education at a glance 2014: OECD indicators. OECD Publishing.
Ressa, T., & Andrews, A. (2022). High school dropout dilemma in America and the importance of reformation of education systems to empower all students. International Journal of Modern Education Studies, 6(2), 423–447. https://doi.org/10.51383/ijonmes.2022.234
Turner, B. L., II, Kasperson, R. E., Matson, P. A., McCarthy, J. J., Corell, R. W., Christensen, L., & Schiller, A. (2003). A framework for vulnerability analysis in sustainability science. Proceedings of the National Academy of Sciences, 100(14), 8074–8079. https://doi.org/10.1073/pnas.1231335 100
UNICEF East Asia and Pacific Regional Office. (2019). Learning against the odds: Evidence and policies to support all out-of-school children and adolescents in East Asia and Pacific. UNICEF. Retrieved November 20, 2025 from https://www.unicef.org/eap/media/3816/file/out% 20of%20 school.pdf.
