การสังเคราะห์งานวิจัยที่เกี่ยวกับการกระทำผิดซ้ำคดียาเสพติด ในประเทศไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสังเคราะห์งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการกระทำผิดซ้ำคดียาเสพติดในประเทศไทยระหว่างปี พ.ศ. 2558-2567 และ 2) เพื่อหาแนวทางป้องกันปัญหาในอนาคต โดยเป็นการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) ที่สังเคราะห์งานวิจัยเชิงคุณลักษณะ (Qualitative Synthesis) จากวิทยานิพนธ์และบทความวิจัยรวม 20 เรื่อง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และการวิเคราะห์อภิมานเชิงคุณภาพ
ผลการสังเคราะห์พบว่า ปัจจัยหลักที่ส่งผลต่อการกระทำผิดซ้ำ มาจาก 1) ปัญหาครอบครัว เช่น ความสัมพันธ์ที่เปราะบางและการขาดความอบอุ่น (ร้อยละ 40) 2) ปัญหาเศรษฐกิจและอาชีพ เช่น ความยากจนและการขาดโอกาสหลังพ้นโทษ (ร้อยละ 35) และ 3) ปัจจัยด้านสังคม ชุมชน และการคบเพื่อน เช่น การถูกสังคมตีตราและการกลับไปคบเพื่อนกลุ่มเดิม (ร้อยละ 25) ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่าปัญหาการกระทำผิดซ้ำเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่เชื่อมโยงกับทฤษฎีทางสังคมวิทยาหลายทฤษฎี เช่น ทฤษฎีความกดดันทางสังคม ทฤษฎีสังคมไร้ระเบียบ และทฤษฎีการประทับตราข้อเสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหา ที่สำคัญคือ 1) การพัฒนาและฟื้นฟูผู้ต้องขังในเรือนจำ โดยเน้นการฝึกวิชาชีพที่ตรงตามความต้องการของตลาดแรงงานและการพัฒนาสภาพจิตใจ (ร้อยละ 30) 2) การสนับสนุนจากสังคมและชุมชน โดยการเปิดโอกาสให้ผู้พ้นโทษได้กลับเข้าทำงานและใช้ชีวิตอย่างปกติ (ร้อยละ 25) และ 3) การเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัว ซึ่งถือเป็นเกราะป้องกันที่สำคัญที่สุด (ร้อยละ 15) การแก้ไขปัญหาจึงจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนเพื่อสร้าง “ระบบนิเวศ” ที่เอื้อต่อการกลับคืนสู่สังคมของผู้พ้นโทษ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เกษวรางค์ จิณะแสน. (2542). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกระทำผิดซ้ำของเด็กและเยาวชนที่อยู่ระหว่างถูกคุมความประพฤติในสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนกลาง. ใน วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต หลักสูตรสังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
กรมราชทัณฑ์. (2567). รายงานสถิติ. เรียกใช้เมื่อ 1 ตุลาคม 2568 จาก http://www. correct.go.th/stathomepage/
พรชัย ขันตี. (2537). ทฤษฎีอาชญาวิทยา: หลักการงานวิจัยและนโยบายประยุกต์. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
นวลจันทร์ ทัศนชัยกุล. (2548). อาชญากรรมการป้องกัน: การควบคุม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
มนตรี บุนนาค. (2542). สาเหตุการกระทาผิดซ้ำในคดีเสพยาบ้า: ศึกษาเฉพาะกรณีผู้ต้องขังในทัณฑสถานบำบัดพิเศษกลาง. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาอาชญาวิทยาและงานยุติธรรม. มหาวิทยาลัยมหิดล.
วีระชาติ โสพันธ์. 2560. ปัญหาการเพิ่มโทษในการกระทำความผิดซ้ำของผู้เสพ/ติดยาเสพติด ตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522. ใน สารนิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต กลุ่มวิชากฎหมายอาญาและกระบวนการยุติธรรมทางอาญา คณะนิติศาสตร์. มหาวิทยาลัยศรีปทุม.
สิริวรรณ จันทรกูล. (2554). การสังเคราะห์วิทยานิพนธ์ทางการศึกษาคณิตศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตร์. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย. (2566). ถอดบทเรียน “การกระทำความผิดซ้ำ” สู่การส่งเสริมการ “ไม่ตีตรา” ผู้พ้นโทษ. เรียกใช้เมื่อ 1 ตุลาคม 2568 จาก https://knowledge.tijthailand.org/article/detail/recidivism-anddiscrimination
สำนักงานกกิจการยุติธรรม กระทรวงยุติธรรม. (2564). โครงการวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาการกระทำผิดซ้ำ. เรียกใช้เมื่อ 1 ตุลาคม 2568 จาก https://www.oja.go.th/wp-content/uploads/2021/03/Research_Project_for_Solving_Recidivism.pdf
สุรกาญจ์ ซาวคำ. (2558). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการกระทำผิดซ้ำของผู้ต้องขังคดียาเสพติด เรือนจำจังหวัดเชียงราย. ใน การค้นคว้าแบบอิสระหลักสูตรรัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการเมืองและการปกครอง. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Bursik, R. J., Jr. (1988). Social disorganization and theories of crime and delinquency. Toward a reconceptualization. Criminology, 26(4), 519–551.