พุทธปรัชญากับการพัฒนาชุมชน: แนวทางแห่งความยั่งยืน แบบมีส่วนร่วม

Main Article Content

ทนุธรรม เพชรพงษ์
กิตติพงศ์ สุวรรณวงศ์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์บทบาทของพุทธปรัชญาในการพัฒนาชุมชน โดยเฉพาะแนวทางการพัฒนาที่ส่งเสริมความยั่งยืนอย่างมีส่วนร่วม พุทธปรัชญาเสนอการพัฒนาที่เน้น “การพัฒนาคน” เป็นศูนย์กลาง ผสานกับการสร้างจิตสำนึกทางสังคม การมีส่วนร่วม และการพึ่งตนเองอย่างมีศีลธรรม เนื้อหาในบทความนี้ประกอบด้วยหลักการสำคัญในพุทธปรัชญา ได้แก่ ไตรลักษณ์ อิทัปปัจจยตา ไตรสิกขา และหลักธรรมเชิงสังคม พร้อมกรณีตัวอย่างชุมชนที่ประยุกต์ใช้แนวทางดังกล่าวในการพัฒนาที่นำไปสู่ความยั่งยืนทั้งทางจิตใจ เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). พุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระธรรมเสนาบดี (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2555). พุทธธรรมกับการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2560). พุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.

พระไพศาล วิสาโล. (2557). พุทธศาสนากับความสุขที่แท้จริง. กรุงเทพฯ: มูลนิธิเสฐียรโกเศศ–นาคะประทีป.

__________. (2559). พุทธศาสนากับความยั่งยืนของสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันอาศรมศิลป์.

__________. (2563). โลกธรรมกับโลกธรรมชาติ. นครราชสีมา: วัดป่ามหาวัน.

พุทธทาสภิกขุ. (2533). คู่มือมนุษย์. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฏกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มูลนิธิเครือข่ายพุทธิกา. (2562). การประยุกต์พุทธธรรมเพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน: รายงานวิจัย. กรุงเทพฯ: มูลนิธิเครือข่ายพุทธิกา.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2545). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธศาสนากับการพัฒนา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.

เสถียร พันธรังสี. (2545). หลักพุทธธรรมกับการพัฒนามนุษย์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

เสถียรพงษ์ วรรณปก. (2560). พุทธศาสนาเพื่อชีวิตและสังคม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.