การจัดการอุตสาหกรรมกาแฟด้วยโซ่อุปทานในประเทศไทย : กรณีศึกษากาแฟบ้านป๊อก อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ในการวิจัย คือ 1) วิเคราะห์การเพิ่มคุณภาพ กาแฟ อาราบิก้าและผลตอบแทนจากการผลิตเมล็ดกาแฟ โดยเน้นกระบวนการหลังการเก็บเกี่ยว 2) การวิเคราะห์โซ่อุปทานของสายการผลิตเมล็ดกาแฟสู่การแปรรูปเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และแนวทางการพัฒนาการจัดการระบบการผลิตให้ใช้วัสดุและอุปกรณ์ให้เกิดประโยชน์สูงสุด 3) เพื่อเสนอแนวทางในการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการโซ่อุปทานของวิสาหกิจชุมชน “กาแฟชุมชนบ้านป๊อก” อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน เก็บข้อมูลกับเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟชุมชนบ้านป๊อก จำนวน 26 และนักวิชาการเกษตรอำเภอแม่ออน โครงการหลวงตีนตก พัฒนาการชุมชน ผู้เชี่ยวชาญด้านกาแฟ (Q Grader) ในประเทศไทยและสมาคมกาแฟพิเศษ (Specialty Coffee Association: SCA) ของอเมริกา รวมจำนวนทั้งสิ้น 5 ราย วิเคราะห์ข้อมูลโดยสอบถามและแบบสัมภาษณ์
ผลการวิจัย พบว่า ชุมชนมีศักยภาพด้านการผลิตกาแฟ แต่ยังขาดการเพิ่มมูลค่าผลผลิตผ่านการแปรรูปและพัฒนาผลิตภัณฑ์ในช่วงกลางน้ำและปลายน้ำ รวมทั้งจำเป็นต้องพัฒนาคุณภาพเมล็ดกาแฟด้วยกระบวนการ Grading ตามมาตรฐาน SCA เพื่อยกระดับสู่ตลาด Specialty Coffee โครงการจึงจัดกิจกรรมอบรมและพัฒนาทักษะผู้ประกอบการตลอดห่วงโซ่อุปทาน 5 ขั้นตอน ได้แก่ การจัดแปลงปลูกกาแฟใต้ร่มเงา การรวบรวมผลสุก การแปรรูปกาแฟกะลา การคั่วกาแฟ และการตลาด พร้อมแนวทางเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการโซ่อุปทาน โดยครอบคลุมการบริหารต้นน้ำโดยเกษตรกร กลางน้ำโดยวิสาหกิจชุมชนและโรงคั่ว ปลายน้ำโดยผู้จำหน่ายและร้านกาแฟ การมีส่วนร่วมของเกษตรกร และการลดต้นทุนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรวิทย์ ฟักคง และสมรรถชัย แย้มสอาด. (2564). โซ่อุปทานและโอกาสทางการตลาดของอุตสาหกรรมกาแฟและผลิตภัณฑ์กาแฟบนที่สูงของไทย เพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขันทางการตลาด ในประเทศกลุ่มประชาคมอาเซียน. Journal of Humanities and Social Sciences Thonburi University, 16(1), 56–67.
ทัดพงษ์ อวิโรธนานนท์. (2561). การจัดการด้านการเงินของผู้ประกอบการกาแฟอินทรีย์ อำเภอ ดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่. วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ, 31(1), 263–275.
ปิยะชาติ คุณะเวคิน. (2564). แนวทางการพัฒนาขีดความสามารถของเกษตรกรผู้เพาะปลูกกาแฟเชิงอนุรักษ์เพื่อการพึ่งตนเองบนพื้นที่สูง จังหวัดน่าน. ใน วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.
ภูริพัฒน์ แก้วศรี. (2561). การเสริมสร้างศักยภาพการบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน วาวี อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์, 6(1), 293–305.
วิภาดา ญาณสาร และศักดิ์สายันต์ ใยสามเสน. (2564). กาแฟป่าอินทรีย์: รูปแบบการพัฒนานวัตกรรมภูมิปัญญาสร้างสรรค์บนฐานทรัพยากรท้องถิ่นของวิสาหกิจกาแฟชุมชนบ้านป๊อก อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่. วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ, 6(3), 408–422.
ศิริพงษ์ เหมมั่น. (2567). การศึกษาสภาพการดำเนินงานวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟ: กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชนผู้ปลูกกาแฟ อำเภอน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารวิทยาการจัดการวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์, 6(1), 1–12.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2566). ระบบสารสนเทศการผลิตสินค้าเกษตร. เรียกใช้เมื่อ 20 มีนาคม 2566 จาก https://mis-app.oae.go.th
Lourenço, H. R., & Ravetti, M. G. (2025). Supply chain management. In R. Martí, P. M. Pardalos, & M. G. C. Resende (Eds.), Handbook of heuristics (pp. 1697–1714). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-032-00385-0_54
