การประเมินความต้องการจำเป็นเพื่อพัฒนาสมรรถนะครูด้านการสร้างเครื่องมือวัดสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการสร้างเครื่องมือวัดสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน โดยมุ่งสำรวจระดับความรู้ ทักษะ และสมรรถนะตามสภาพที่เป็นจริงเปรียบเทียบกับสภาพที่คาดหวัง จัดลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นและเปรียบเทียบความแตกต่างของความต้องการจำเป็น จำแนกตามเพศ ประสบการณ์การอบรมด้านการวัดและประเมินผล กลุ่มสาระการเรียนรู้ที่สอน ประสบการณ์
การสอนและขนาดของสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูผู้สอนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 771 คน ที่ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น จำแนกเป็น 4 ตอน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถาม การประเมินสมรรถนะด้านการสร้างเครื่องมือวัด การประเมินความรู้และทักษะในการวัดสมรรถนะผู้เรียน 5 ด้าน และแบบสอบถามปลายเปิดเกี่ยวกับปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติเชิงอนุมาน และดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น (PNI modified) ข้อมูลเชิงคุณภาพจากแบบสอบถามปลายเปิดวิเคราะห์ด้วยวิธีวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า ครูมีความต้องการจำเป็นในการพัฒนาในระดับปานกลางค่อนข้างสูง โดยเฉพาะความรู้ในการสร้างเครื่องมือวัดสมรรถนะด้านการแก้ปัญหา การคิด และการสื่อสาร สมรรถนะที่มีความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสูงสุด ได้แก่ การพัฒนาเกณฑ์การตัดสินผลและการเลือกวิธีการวัดและประเมินผล การเปรียบเทียบความต้องการจำเป็นไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ในทุกตัวแปร ข้อเสนอแนะแนวทางพัฒนาที่เหมาะสม ได้แก่ การจัดอบรมเชิงปฏิบัติการ การใช้เทคโนโลยีสนับสนุนการประเมิน การส่งเสริมการเรียนรู้แบบร่วมมือผ่านชุมชนวิชาชีพ การจัดเตรียมคู่มือและตัวอย่างเครื่องมือที่ชัดเจน รวมทั้งการมีผู้เชี่ยวชาญให้คำปรึกษาอย่างต่อเนื่อง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ ตังธนกานนท์. (2564). การประเมินเพื่อพัฒนาการเรียนรู้: จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตร, 12(2), 1–13.
เกรียงศักดิ์ สังข์ชัย, & ประวิต เอราวรรณ์. (2562). รูปแบบการพัฒนาวิชาชีพครูด้านการวัดและประเมินผลแบบมีส่วนร่วม. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 11(2), 115–132.
ทัศนีย์ ชาติไทย, นงลักษณ์ วิรัชชัย, & อวยพร เรืองตระกูล. (2564). การพัฒนารูปแบบการพัฒนาสมรรถนะครูด้านการวัดและประเมินผลฐานสมรรถนะ. วารสารการวัดผลการศึกษา, 22(1), 1–18.
ทิศนา แขมมณี. (2563). รูปแบบการสอนที่ส่งเสริมความสามารถในการคิดขั้นสูงของนักเรียนไทย. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 22(1), 1–15.
ทิศนา แขมมณี. (2566). แนวทางการพัฒนาระบบการประเมินสมรรถนะหลักของผู้เรียนตามหลักสูตรฐานสมรรถนะ. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 24(2), 1–10.
ทรงศักดิ์ ภูสีอ่อน. (2563). การประเมินตามสภาพจริงเพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน. วารสารการวัดผลการศึกษา, 21(1), 1–14.
ทรงศักดิ์ ภูสีอ่อน, & ธีระวัฒน์ เยี่ยมแสง. (2564). กระบวนการส่งเสริมความสามารถของครูในการสร้างเครื่องมือประเมินสมรรถนะหลักของผู้เรียน. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 23(1), 1–12.
นงลักษณ์ วิรัชชัย, & สุวิมล ว่องวาณิช. (2564). ความท้าทายในการประเมินสมรรถนะผู้เรียนไทยในยุคปฏิรูปการศึกษา. วารสารการวัดผลการศึกษา, 22(2), 1–17.
บุญเลี้ยง ทุมทอง. (2563). การพัฒนาเกณฑ์การประเมินสมรรถนะผู้เรียนแบบรูบริค. วารสารการวัดผลการศึกษา, 21(2), 1–12.
วิชัย วงษ์ใหญ่, & มารุต พัฒผล. (2562). การพัฒนาหลักสูตรร่วมสมัย. จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.
ศิริชัย กาญจนวาสี. (2563). ทฤษฎีการประเมิน. วารสารการวัดผลการศึกษา, 21(3), 1–15.
ศิริชัย กาญจนวาสี. (2564). การประเมินสมรรถนะแบบองค์รวม: แนวคิดและการประยุกต์ใช้. วารสารการวัดผลการศึกษา, 22(3), 1–14.
ศุภมาส ชุมแก้ว, & ปัญญา ธีระวิทยเลิศ. (2564). สมรรถนะด้านการวัดและประเมินผลของครูยุคใหม่. ครุสภาวิทยาวารย์, 2(2), 1–15.
สุจริยา ขมสนิท, พงศ์เทพ จิระโร, & เสกสรรค์ ทองคำบรรจง. (2566). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะครูด้านการวัดและประเมินผลในการจัดการเรียนการสอนตามแนวทางสะเต็มศึกษา. วารสารนิสิตวัง, 25(1), 53–64.
สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2556). ยุทธศาสตร์การปฏิรูปการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการ, 15(1), 1–10.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2564). การประเมินผลการเรียนรู้แนวใหม่: ทฤษฎีและปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 3). โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แนวทางการพัฒนาคุณภาพการศึกษาตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2565. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). สรุปสาระสำคัญรายงานผลการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานตามแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579: ช่วงปี พ.ศ. 2560–2562. สำนักประเมินผลการจัดการศึกษา.
Andrade, H., & Brookhart, S. M. (2020). Classroom assessment as a science of learning: A framework for teacher professional development. Educational Measurement: Issues and Practice, 39(1), 1–12.
DeLuca, C., LaPointe-McEwan, D., & Luhanga, U. (2019). Teacher assessment literacy: A three-dimensional model and empirical validation. Educational Assessment, 24(2), 101–120.
Harris, A., Jones, M., & Huffman, J. B. (2018). School-based teacher learning communities: A systematic literature review. Educational Research Review, 24, 1–18.
Organization for Economic Co-operation and Development. (2009). Teaching and learning international survey (TALIS) 2008. OECD Publishing.
Organization for Economic Co-operation and Development. (2019). OECD future of education and skills 2030: Conceptual learning framework. OECD Publishing.
Partnership for 21st Century Skills. (2009). P21 framework definitions (ERIC ED519462). Retrieved from https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED519462.pdf
Reimers, F. M. (2020). Empowering teachers to lead for a better world: What top performing systems can teach us. Teachers College Press.
Tobin, M., Nugroho, D., & Lietz, P. (2022). A meta-analysis of the effectiveness of teacher professional development programs on designing authentic assessment tasks. Educational Assessment, 27(1), 1–25.
Voorhees, R. A., & Bedard-Voorhees, A. (2017). Principles for competency-based education. New Directions for Institutional Research, 2017(1), 1–12.
