การจัดการสื่อสารเพื่อการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน ในการเพาะพันธุ์กุ้งเพื่อการประมงที่ยั่งยืนขององค์การบริหาร ส่วนตำบลเกาะหมาก อำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) การจัดการสื่อสารด้านความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติเพื่อการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน และ 2) การจัดการสื่อสารด้านการแพร่กระจายนวัตกรรมเพื่อการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการเพาะพันธุ์กุ้งเพื่อการประมงที่ยั่งยืนขององค์การบริหารส่วนตำบลเกาะหมาก อำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพมุ่งศึกษาผู้ที่มีบทบาทเกี่ยวข้องโดยตรงในพื้นที่ กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 27 คน จาก 7 กลุ่ม ได้แก่ 1) ผู้กำหนดนโยบาย 2) ผู้บริหารองค์กรที่เกี่ยวข้องระดับผู้อำนวยการกอง 3) นักสื่อสารองค์กร 4) นักส่งเสริมการเกษตร 5) แกนนำชุมชนซึ่งเป็นต้นแบบการเพาะพันธ์กุ้ง 6) นักปกครองท้องที่ในฐานะร่วมเครือข่ายการสื่อสาร และ 7) นักวิชาการสื่อสารทางการเมือง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการสรุปเชิงวิเคราะห์

ผลการวิจัย พบว่า 1) การจัดการสื่อสารเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการเพาะพันธุ์กุ้งอย่างยั่งยืนต้องมุ่งให้ “การเรียนรู้และการลงมือทำ” เกิดขึ้นจริงในชีวิตประจำวัน กระบวนการสื่อสารต้องเชื่อมโยง ความรู้–ทัศนคติ–การปฏิบัติ ให้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องผ่านการมีส่วนร่วม โดยใช้กรอบ “ชัด–ชอบ–เชื่อ–ช่วย” เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อน และ 2) การแพร่กระจายนวัตกรรม พบว่า ความสำเร็จเกิดขึ้นเมื่อการสื่อสารถูกจัดการอย่างเป็นระบบจากกลุ่มนำร่องไปสู่คนส่วนใหญ่ ครอบคลุม 4 องค์ประกอบคือ ตัวนวัตกรรม ช่องทาง เวลา และระบบสังคม โดยนวัตกรรมเป็น “ชุดมาตรฐานร่วม” ของชุมชนที่อาศัยกรอบ “เข้าใจ–เข้าถึง–ลงมือทำ– เห็นผล”