การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างภาวะผู้นำทางการเรียนรู้ของครูยุคใหม่ เพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียน โรงเรียนบ้านหนองเทา สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐาน พัฒนา ทดลองใช้ และประเมินรูปแบบฯ โดยดำเนินการวิจัย 4 ระยะ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยครู คณะกรรมการสถานศึกษา และนักเรียน รวม 62 คน และผู้เชี่ยวชาญ 13 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบประเมิน และแบบทดสอบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ดัชนีความต้องการจำเป็น (PNImodified) และสถิติ Wilcoxon Signed Ranks Test
ผลการวิจัยพบว่า
- ข้อมูลพื้นฐานในการเสริมสร้างภาวะผู้นำทางการเรียนรู้ของครูยุคใหม่ พบองค์ประกอบสำคัญ 8 ด้าน รวม 24 ตัวชี้วัด โดยผลการวิเคราะห์ดัชนีความต้องการจำเป็น (PNImodified) ในภาพรวมมีค่าเท่ากับ 0.170 เมื่อพิจารณารายด้านพบความต้องการจำเป็นสูงสุด 3 ลำดับแรก ได้แก่ ด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (0.180) ด้านการวัดและประเมินผลเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ (0.169) และด้านการวางแผนและออกแบบการเรียนรู้เชิงรุก (0.161) ตามลำดับ
- รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ
2) วัตถุประสงค์ 3) เนื้อหา 4) การดำเนินการ และ 5) การประเมินผล ผลการประเมินความถูกต้องและความเหมาะสมของรูปแบบและคู่มือการใช้ในระดับมากที่สุด - ครูมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะผู้นำทางการเรียนรู้ของครูยุคใหม่หลังการพัฒนาสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 (ค่า Z = -4.12, p < .001) และมีความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกสู่คุณภาพผู้เรียนโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
- คุณภาพผู้เรียนมีแนวโน้มสูงขึ้น ทั้งผลการประเมิน RT, NT, O-NET และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์ความสามารถด้านการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนร้อยละ 100 รูปแบบมีความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ในระดับมากที่สุด ครู นักเรียน และคณะกรรมการสถานศึกษามีความพึงพอใจต่อรูปแบบในระดับมากที่สุด
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มูลนิธิยุวพัฒน์. (2566). ครูผู้นำการเปลี่ยนแปลง. เรียกใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2569 จาก https://www.yuvabadhanafoundation.org/th/get-involved/collabora tion foreducation/teachforthailand/
รัตนะ บัวสนธ์. (2564). การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
โรงเรียนบ้านหนองเทา. (2568). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา (Self-assessment report: SAR) ปีการศึกษา 2567. อุบลราชธานี: โรงเรียนบ้านหนองเทา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). สภาวะการศึกษาไทย 2561/2562: การปฏิรูปการศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: บริษัท ภาพพิมพ์ จำกัด.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). รายงานการศึกษาไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
Adeoye, M. A., Mohammed, A., & Oniikoyi, O. A. (2025). The role of instructional leadership in enhancing teacher performance in primary schools. Al Ibtida: Jurnal Pendidikan Guru MI, 12(1), 219–237.
Asaju, K. (2026). Challenges to teacher education and sustainable development in Nigeria. Journal of Education, Society & Sustainable Practice, 2, 6–17.
Hua S, Mansor AN, Bin Jamaludin KA, Chen X. (2024). The Influence of principals’ Instructional Leadership on teachers’ Professional Learning Community: the mediating role of school climate. Salud, Ciencia y Tecnología - Serie de Conferencias. 2024; 3:.1373. https://doi.org/10.56294/sctconf2024. 1373
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Madonda, N. F., Sesoane, L. M., Bhekiswayo, N. M., Jita, L. C., & Badmus, O. T. (2025). A systematic literature review on teacher leadership practices in science and mathematics education (2019-2025). International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 24(10), 1–29.
Napitupulu, M. H., Muddin, A., Bagiya, B., Diana, S., & Rosyidah, N. S. (2025). Teacher professional development in the digital age: Strategies for integrating technology and pedagogy. International Journal for Science Review, 2(4), 1–15
Spillane, J. P. (2006). Distributed leadership. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
York-Barr, J., & Duke, K. (2004). What do we know about teacher leadership? Findings from two decades of scholarship. Review of Educational Research, 74(3), 255–316.