รูปแบบการสร้างแรงจูงใจในการเรียนของนักเรียนศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์วัดฟากบึง ตำบลนาอิน อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์

Main Article Content

พระครูวาปีธรรมวิจิตร (สุรศักดิ์ เวชรักษ์)
พรหมเรศ แก้วโมลา
พระอนุสรณ์ กิตฺติวณฺโณ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพและรูปแบบการสร้างแรงจูงใจ
ในการเรียนของนักเรียนศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ 2) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการสร้างแรงจูงใจในการเรียนของนักเรียนศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนารูปแบบการสร้างแรงจูงใจในการเรียนของนักเรียนศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) กลุ่มตัวอย่าง คือ เจ้าคณะอำเภอพิชัย ผู้อำนวยการ รองผู้อำนวยการ ครูผู้สอน ผู้นำชุมชน เยาวชน และนักเรียน จำนวน 30 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่มย่อย มีค่าความตรงด้านเนื้อหา โดยผู้ทรงคุณวุฒิ และผ่านการตรวจสอบความเหมาะสมของข้อคำถาม ข้อมูลที่ได้จากการวิจัยได้นำมาวิเคราะห์โดยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท


ผลการวิจัยพบว่า


1) สภาพและรูปแบบการสร้างแรงจูงใจในการเรียนของนักเรียนศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์วัดฟากบึง เกิดจากการบูรณาการองค์ประกอบหลายด้านร่วมกัน
ทั้งการบริหารจัดการ ครูผู้สอน หลักสูตร กิจกรรมการเรียนรู้ และสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการปลูกฝังคุณธรรม นอกจากนี้ยังได้รับอิทธิพลจากปัจจัยภายใน เช่น ศรัทธาและความใฝ่ดี รวมถึงปัจจัยภายนอก ได้แก่ ครอบครัว เพื่อน และชุมชน ส่งผลให้นักเรียนเกิดความสนใจในการเรียนและพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง


2) ผลการวิเคราะห์รูปแบบการสร้างแรงจูงใจในการเรียน พบว่า เป็นรูปแบบเชิงบูรณาการที่เชื่อมโยงปัจจัยภายในและภายนอกเข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ ผู้วิจัยได้พัฒนาเป็น “BIMM Model” ซึ่งประกอบด้วย 4 ด้านสำคัญ ได้แก่ ผู้สอนและการบริหาร กระบวนการเรียนรู้ สภาพแวดล้อมเชิงพุทธ และการสนับสนุนจากภายนอก โดยมีหลักอิทธิบาท 4 เป็นแกนกลางในการเสริมสร้างแรงจูงใจภายใน เพื่อพัฒนาผู้เรียนทั้งด้านความรู้ คุณธรรม และพฤติกรรมอย่างรอบด้าน


3) แนวทางการพัฒนารูปแบบการสร้างแรงจูงใจในการเรียน ควรพัฒนาอย่างเป็นระบบครอบคลุมทั้ง 8 ด้าน ได้แก่ การบริหาร หลักสูตร กิจกรรมการเรียนรู้ สื่อและเทคโนโลยี ระยะเวลาเรียน อาคารสถานที่ การเสริมแรง และความร่วมมือกับชุมชน โดยเน้นการพัฒนาศักยภาพครู จัดกิจกรรมที่หลากหลาย และสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม พร้อมนำหลักอิทธิบาท 4 มาใช้ในการเสริมสร้างแรงจูงใจภายใน และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชนเพื่อการพัฒนานักเรียนอย่างยั่งยืน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). แนวทางการจัดการเรียนรู้โดยผู้เรียนเป็นสำคัญ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2542). การศึกษาเครื่องมือพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระราชวรมุนี (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2556). การศึกษากับการพัฒนาคนตามแนวพุทธศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

รักถิ่น เหลาหา และกิตติพงษ์ ชินสุข. (2561). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้แบบห้องเรียนกลับทางโดยใช้ ทฤษฎีการเชื่อมโยงการเรียนรู้ ร่วมกับห้องเรียนเสมือนจริง เพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับนักศึกษาในระดับอุดมศึกษา. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

วราพร ทองจีน และคณะ. (2562). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดการเรียนรู้แบบสืบสอบร่วมกับแนวคิดการให้ข้อมูลป้อนกลับแบบ 360 องศา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเขียนภาษาอังกฤษเชิงโต้แย้งของนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิต. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 47(3), 361-383.

สมโภชน์ เอี่ยมสุภาษิต. (2560). ทฤษฎีและเทคนิคการจูงใจ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุจินตนินท หนูชู. (2557). รูปแบบการบริหารจัดการศึกษาของศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ที่มีประสิทธิผล. ใน ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

สุมน อมรวิวัฒน์. (2556). จิตวิทยาการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

John W. Santrock. (2011). Educational Psychology. New York: McGraw-Hill.