การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการบริหารสถานศึกษาโรงเรียนสงฆ์วัดโสกป่าหลวง ในนครหลวงเวียงจันทน์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาหลักหลักอิทธิบาท 4 ในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันการบริหารสถานศึกษาโรงเรียนสงฆ์วัดโสกป่าหลวงในนครหลวงเวียงจันทน์ 3) เพื่อเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการบริหารสถานศึกษาโรงเรียนสงฆ์วัดโสกป่าหลวงในนครหลวงเวียงจันทน์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลกับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำวน 30 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา และนำเสนอผลการวิจัยในลักษณะการพรรณนาวิเคราะห์

ผลการวิจัยพบว่า

1) การศึกษาหลักอิทธิบาท 4 ในพระพุทธศาสนาเถรวาท พบว่า ฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา เป็นกระบวนการพัฒนาความสำเร็จอย่างเป็นระบบ เริ่มจากแรงจูงใจภายใน สู่ความเพียร ความตั้งมั่น และการไตร่ตรองเชิงพัฒนา ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้ได้จริงในบริบทการบริหารสถานศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

2) การศึกษาสภาพปัจจุบันการบริหารโรงเรียนสงฆ์วัดโสกป่าหลวง พบว่า การบริหารยังยึดโครงสร้างคณะสงฆ์เป็นศูนย์กลาง ทำให้การดำเนินงานรวดเร็วแต่ขาดระบบด้านแผนงาน เทคโนโลยี และการพัฒนาบุคลากร อีกทั้งมีข้อจำกัดด้านทรัพยากรและการมีส่วนร่วม ส่งผลต่อคุณภาพการจัดการศึกษาโดยรวม

3) แนวทางการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการบริหารสถานศึกษา สามารถบูรณาการในทุกภารกิจ โดยใช้ฉันทะสร้างแรงจูงใจ วิริยะเสริมความเพียร จิตตะยกระดับคุณภาพ และวิมังสาส่งเสริมการประเมินและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้การบริหารมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และสนับสนุนการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน