แนวทางแก้ไขปัญหากฎหมายต่อการมีบุตรของคู่สมรสเพศเดียวกัน : ศึกษากรณีพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ. 2558
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ เพื่อศึกษาสภาพปัญหากฎหมายเกี่ยวกับการมีบุตรของคู่สมรสเพศเดียวกันศึกษา แนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการมีบุตรของคู่สมรสเพศเดียวกันโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ ศึกษาแนวทางแก้ไขพัฒนากฎหมายเพื่อให้คู่สมรสที่เป็นเพศเดียวกันได้รับสิทธิในการเข้าถึงบริการทางการแพทย์ของเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ.2558 เท่าเทียมกับคู่สมรสที่เป็นเพศชายและหญิงผู้วิจัยใช้รูปแบบวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการวิจัยเชิงเอกสาร โดยมีขอบเขตการศึกษาเฉพาะกรณีการได้รับสิทธิของคู่สมรสเพศเดียวกันในการเข้าถึงบริการทางการแพทย์ การใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ.2558 และเปรียบเทียบกับกฎหมายของระบบคอมมอนลอว์(Common Law System) โดยศึกษากฎหมายของสหรัฐอเมริกาในมลรัฐแคลิฟอร์เนียและศึกษากฎหมายของระบบซิวิลลอว์(Civil Law System) โดยศึกษากฎหมายของประเทศแคนาดา
ผลการศึกษาวิจัยพบสภาพปัญหาว่า คู่สมรสเพศเดียวกันไม่มีสิทธิเข้าถึงบริการทางการแพทย์ในการมีบุตรโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ ด้วยกฎหมายตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ.2558 ให้สิทธิเฉพาะคู่สมรสที่เป็นเพศชายและหญิงเท่านั้น
ผู้วิจัยได้ข้อค้นพบว่านอกจากการพัฒนากฎหมายเพื่อรับรองสิทธิทางครอบครัว สิทธิในการเจริญพันธุ์ของคู่สมรสเพศเดียวกันในการมีบุตรโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์แล้ว จะต้องพัฒนากฎหมายเพื่อปกป้องสิทธิของเด็กที่เกิด มีระบบ มีเจ้าหน้าที่ ในการติดตาม ตรวจสอบ การเจริญเติบโต ทั้งทางร่างกาย จิตใจ สภาพแวดล้อมของเด็ก เพื่อป้องกันและคุ้มครองสิทธิของเด็ก และป้องกันการค้ามนุษย์ด้วย ผู้วิจัยเสนอแนวทางในการแก้ไขปัญหากฎหมายต่อการมีบุตรของคู่สมรสเพศเดียวกัน โดยแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ.2558 กำหนดรองรับสิทธิเข้าถึงบริการทางการแพทย์ในการมีบุตรโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ของคู่สมรสเพศเดียวกัน กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข การพิจารณาคุณสมบัติ ความพร้อมในการมีบุตรของคู่สมรสเพศเดียวกัน และกำหนดให้มีระบบในการบริหารจัดการ การติดตาม ตรวจสอบ คุ้มครองสิทธิของเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมองค์การระหว่างประเทศกระทรวงการต่างประเทศ. (2551). ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน. เรียกใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2569 จาก https://humanrights.mfa.go.th/ human-rights/core-international-human-rights-instruments/declaration/
กำธรพฤกษานานนท์. (2561). เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์. กรุงเทพมหานคร: ภาควิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยาคณะแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จิตรพรตพัฒนสิน. (2568). กฎหมายสมรสเท่าเทียม: กระดุมเม็ดแรกในการก่อตั้งครอบครัวของบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ. วารสารกฤษฎีกา, 5(1), 6–28.
ฐิตาภรณ์น้อยนาลุ่ม. (2566). การพัฒนากฎหมายรองรับสิทธิของบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 10(1), 185–197.
บรรจงเมืองสุวรรณ และวรรณวิภาเมืองถ้ำ. (2566). ปัญหาความเท่าเทียมของบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศในประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่นมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 7(1), 166–175.
บรรเจิดสิงคะเนติ. (2562). หลักพื้นฐานเกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพมหานคร: วิญญูชน.
พูนสุขเวชวิฐาน. (2557). ทฤษฎีครอบครัวเบื้องต้น: An introduction to family theories. กรุงเทพมหานคร: ภาพพิมพ์.
ไพโรจน์กัมพูสิริ. (2565). สิทธิและกฎหมายก่อตั้งครอบครัวของบุคคลหลากหลายทางเพศในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สถาบันสัญญาธรรมศักดิ์เพื่อประชาธิปไตยมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. (2552). หลักการยอกยาการ์ตาว่าด้วยการใช้กฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศในประเด็นวิถีทางเพศและอัตลักษณ์ทางเพศ ค.ศ. 2006. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.
California Legislative Information. (n.d.). Family Code, Division 12: Parent and child relationship. Retrieved May 16, 2025, from https://leginfo.legislature. ca.gov/faces/codes_displayexpandedbranch.xhtml?tocCode=FAM&division=12
Center for Reproductive Rights. (2009). Reproductive rights are human rights.
Gilroy, R. H. V. (2023). The law of assisted reproductive technologies for LGBTQ+ parents: A recognition regime of family law built in
opposition to the regulatory regime. Berkeley Journal of Gender, Law & Justice, 38, 109–130. https://genderlawjustice.org/volume-38-2023
Government of Canada, Department of Justice. (2004). Assisted Human Reproduction Act, S.C. 2004, c. 2. https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/ a-13.4/
Marsh, R. (2022). Upholding the dignity of gay men who are (prospective) parents: An analysis of adoption and surrogacy law. Journal of Social Welfare and Family Law, 44(3), 306–328. https://doi.org/10.1080/09649069.2022.210 2764
United Nations Population Fund. (2014). Programme of action of the International Conference on Population and Development: 20th anniversary edition. https://www.unfpa.org/publications/international-conference-population -and-development-programme-action