THE CONCEPT OF HUMANIST FREEDOM IN SCI-FI SHORT STORIES WINNING SHORT STORY AWARDS, DURING 2016-2023
Main Article Content
Abstract
This study aims to analyze the concept of freedom rooted in humanist principles in award-winning science fiction short stories from Thailand’s National Science Fiction Short Story Competition (2016-2023). Using a qualitative approach, the research employs document analysis and content analysis of 122 stories across eight anthologies, all selected based on the competition’s criteria.The findings highlight three core dimensions of humanist freedom reflected in the stories : 1. Freedom of Choice : including career, education, relationships, healthcare, political engagement, and consumption, emphasizing individuals’ right to self-determination; 2. Freedom of Thought : manifested through challenging scientific boundaries, critiquing societal systems, and pursuing new knowledge, fostering intellectual and ethical growth; 3. Freedom of Human Dignity : centered on emancipation from technological control (e.g., AI and automation) while affirming individual autonomy and the intrinsic value of humanity. The study underscores science fiction literature’s critical role in raising ethical questions about the tension between personal liberty and technological progress. It advocates for balanced technological integration that safeguards the essence of human dignity and creativity.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กนก ณจันทร์. (2566). ปริศนาชั่วนิรันดร์ ใน ฝันชั่วนิรันดร์ของแมวศุภลักษณ์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 75-89) . กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
กรมส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2565). รายงานสถานะเทคโนโลยีไทยปี 2565. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
จักรพงษ์ จีนะวงษ์. (2560). วัฏฏะเวลา ใน มายามนุษย์เทียม (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 93-112). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
เจษฎา ทองรุ่งโรจน์. (2547). พจนานุกรมปรัชญาอังกฤษ-ไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์โบแดง.
ชุลีพร เอี่ยมประดิษฐ์. (2563). การนำเสนอแนวคิดมนุษยนิยมในนวนิยายรางวัลยุวศิลปินไทย. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ธัญธัช. (2560). แอนดรอยด์ไม่เอาไหนของพ่อ ใน มายามนุษย์เทียม (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 48-70). กรุงเทพมหานคร : นามมีบู๊คส์.
นราวิชญ์ เลิศหงิม. (2559).ปฏิกิริยาแค้น ใน เสี้ยวบทสนทนานิรันดร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 195-212). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
ปองวุฒิ รุจิระชาคร. (2559). เสี้ยวบันทึกความทรงจำของจักรกลมพร่องตัวหนึ่ง ใน เสี้ยวบทสนทนานิรันดร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 31-53) . กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
ปิยะโชค ถาวรมาศ. (2560). ฉากรักในบางโลก ใน ฉากสุดท้ายในคืนฝันของฆาตกร (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 67-78). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
ปิยะโชค ภาวรมาศ. (2561). บริการสร้างความเป็นส่วนตัว ใน กุหลาบบนดวงจันทร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 21-36). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
พระมหาอำนาจ พลปญโญ (สวัสดี). (2558). คู่มือมนุษยนิยมในวรรณกรรมไทยเรื่องสั้นรางวัลซีไรต์. (พิมพ์ครั้งที่ 1). นนทบุรี : วาราพับลิชชิ่ง.
พัชรินทร์ บูรณะกร. (2538). แนวคิดมนุษยนิยมในวรรณกรรมของพิบูลศักดิ์ ละครพล. ในวิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2540). พจนานุกรมศัพท์ปรัชญา อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร : กองธรรมศาสตร์และการเมือง.
รินรดา คงพิบูลย์กิจ. (2563). โบยบิน ใน อ้อมกอดรักผู้พิทักษ์เวลา (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 163-177). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
วิสิทธิ์ อนันต์ศิริประภา. (2562). ปรัชญามนุษยนิยมในภาพยนตร์ของอาคิระ คูโรซาวา. วารสารนิเทศศาสตรปริทัศน์, 23 (3). 46-59.
สงกรานต์ ประสาทเขตต์การ. (2559). แซ็กโซโฟนเหล็กกล้า. ใน เสี้ยวบทสนทนานิรันดร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 79-102). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
สหรัฐ เหลี่ยมเพ็ง. (2559). A NEW HOPE. ใน เสี้ยวบทสนทนานิรันดร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 215-239). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
สิตาณัฏฐ์ จริยวิทยาวัฒน์. (2561). ฉันและแอดัม. ใน กุหลาบบนดวงจันทร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 95-107). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
สุวรรณ อำไพ. (2561). เมมโมรี่พอยต์. ใน กุหลาบบนดวงจันทร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 55-73). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
อริญชย์ แจ้งสว่าง.(2561). ฝนตกอย่างไรนัยอนาคต. ใน กุหลาบบนดวงจันทร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 77-92). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
อินทร อรพัน. (2564). นักเขียนผู้โยนแอปเปิลทิ้งในฉากสุดท้าย ใน ฉากสุดท้ายในคืนฝันของฆาตกร (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 25-36). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
Braidotti, R. (2019). Posthuman Knowledge. UK: Polity Press.
Chen, L. (2020). Resistance Narratives in Asian Sci-Fi . Science Fiction Studies, 47 (3) , 401-418.
Johnson, M., & Lee, S. (2021). Digital Humanism: A Cross-Cultural Perspective. Journal of Humanistic Psychology, 61(2), 198-215.
Klaus, T. (2021). AI and Human Rights: A Global Challenge. Human Rights Review, 22 (4 ), 511-529.
Smith, J., et al. (2022). Technological Determinism and Human Agency. AI & Society, 37 (1) , 89-104.
Tanaka, Y. (2022). Humanism in Thai Speculative Fiction. Asian Journal of Literature, 15 (2) , 77-94.