การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้รายวิชาพระพุทธศาสนาตามหลักไตรสิกขาในศตวรรษที่ 21 สำหรับพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการ (2) พัฒนา (3) นำไปใช้ และ (4) ประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการจัดการเรียนรู้รายวิชาพระพุทธศาสนา สำหรับพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร ดำเนินการวิจัยโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา (R&D) 4 ระยะ โดยเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ผู้เชี่ยวชาญ และกลุ่มทดลอง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบประเมิน และแบบทดสอบ สถิติที่ใช้ คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ t-test
ผลการวิจัยพบว่า
- สภาพปัจจุบันและความต้องการรูปแบบ โดยรวมอยู่ในระดับมาก แนวทางการพัฒนาควรยึดหลักไตรสิกขา บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 เน้นการปฏิบัติจริง ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างครูและพระสอนศีลธรรม มีโครงสร้างยืดหยุ่น และประเมินผลเชิงพฤติกรรม
- รูปแบบการเรียนรู้มี 6 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) หลักการ (2) จุดมุ่งหมาย (3) เป้าหมาย (4) กระบวนการ (5) การวัดและประเมินผล และ (6) การนำไปใช้ ส่วนคู่มือการใช้มี 4 องค์ประกอบ โดยทั้งรูปแบบและคู่มือมีคุณภาพประเมินอยู่ในระดับมาก
- นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และมีความพึงพอใจต่อการเรียนอยู่ในระดับมาก
- ผลการประเมินรูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก ทุกด้าน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562. กรุงเทพมหานคร: สำนักนโยบายและแผนการศึกษา.
กิตติพัฒน์ ศรีชัย. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามหลักไตรสิกขาร่วมกับแนวคิดจิตตปัญญาศึกษาเพื่อส่งเสริมคุณลักษณะของความเป็นพลเมืองดีสำหรับนักเรียนประกาศนียบัตรวิชาชีพ. ใน วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
กุลวดี สัตยธรรม. (2564). นวัตกรรมการเรียนการสอนกับการถ่ายทอดหลักธรรมในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการมหาจุฬาอีสาน, 8(1), 55-69.
จันทร์เพ็ญ สมใจ. (2563). การจัดการเรียนรู้ในยุคศตวรรษที่ 21: แนวทางและการประยุกต์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์การศึกษา.
จารุวรรณ หงส์ทอง. (2561). การพัฒนาทักษะการสอนของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนสังกัด สพฐ. นครปฐม: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). ไตรสิกขา: แนวทางแห่งการพัฒนาชีวิต. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระมหาวิจัก กิตฺติวณฺโณ (ชนะพจน์), อินถา ศิริวรรณ, กฤษฎา นันทเพ็ชร และ อำนาจ บัวศิริ. (2562). รูปแบบการพัฒนาทักษะการสอนของพระสอนศีลธรรมตามหลักพุทธวิธีการสอนในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(4), 1948-1963.
พระรุ่งโรจน์ กาวิลาวรรณ, เชษฐภูมิ วรรณไพศาล และ จารุณี ทิพยมณฑล. (2562). การพัฒนาคู่มือการสอนพระพุทธศาสนาโดยใช้พุทธวิธีการสอนในการจัดการเรียนรู้ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นในโรงเรียนพระปริยัติธรรม. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(4), 981-994.
วนิดา กำพลรัตน์, ระวิง เรืองสังข์ และพระมหาญาณวัฒน์ ฐิตวฑฺฒโน. (2565). รูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามหลักไตรสิกขาของนักเรียนสำหรับโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 7(3), 196-212.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2562). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร. (2566, 22 มีนาคม). ข้อมูลสารสนเทศ. https://mdh.go.th
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). รายงานสถานการณ์คุณธรรมของนักเรียนในโรงเรียนสังกัด สพฐ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2560). รายงานผลการประเมินบทบาทพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน. นครปฐม: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.