การจัดการทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมแบบมีส่วนร่วม ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ตำบลโป่งแดง อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การจัดการทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมแบบมีส่วนร่วมตามหลักสังคหวัตถุ 4 ตำบลโป่งแดง อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษากระบวนการจัดการทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมแบบมีส่วนร่วม ตามหลักสังคหวัตถุ 4 เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมแบบมีส่วนร่วมตามหลักสังคหวัตถุ 4 และเพื่อหาแนวทางการจัดการทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมแบบมีส่วนร่วมตามหลักสังคหวัตถุ 4 ตำบลโป่งแดง อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed-Method Research) ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร การสังเกต การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 5 คน และการใช้แบบสอบถามจากประชาชนในพื้นที่ จำนวน 371 คน โดยใช้วิธีการ Taro yamana วิเคราะห์ข้อมูลตามวัตถุประสงค์การวิจัยด้วยวิธีพรรณนา

ผลการศึกษา พบว่า การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของตำบลโป่งแดงอาศัยกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การรับรู้ปัญหา การวางแผน การตัดสินใจ ไปจนถึงการลงมือปฏิบัติ โดยการประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ได้แก่ ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา และสมานัตตตา ช่วยเสริมสร้างความสามัคคี ความรับผิดชอบร่วมกัน และความเข้มแข็งของชุมชน ส่งผลให้การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น ทั้งนี้ แนวทางที่ได้จากการวิจัยสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่อื่นที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน เพื่อมุ่งสู่ความยั่งยืนในระยะยาว