การประยุกต์ใช้โมเดล ADDIE ในการออกแบบการเรียนรู้เชิงระบบ เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21

Main Article Content

พัศรเบศวณ์ เวชวิริยะสกุล
เกศริน บินสัน

บทคัดย่อ

การจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 เผชิญความท้าทายในการเปลี่ยนจาก “การถ่ายทอดความรู้เชิงเนื้อหา” สู่ “การพัฒนาสมรรถนะ” มุ่งเน้นทักษะที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต
การพัฒนาสมรรถนะจึงจำเป็นต้องอาศัยการออกแบบการเรียนรู้เชิงระบบ (Systematic Instructional Design) ที่มีการวิเคราะห์องค์ประกอบและความสัมพันธ์ของตัวแปรการเรียนรู้เพื่อให้กระบวนการเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน บทความวิชาการนี้มุ่งเน้นการวิเคราะห์เชิงสังเคราะห์เกี่ยวกับการประยุกต์ใช้โมเดล ADDIE ในฐานะกรอบแนวคิดหลักสำหรับการออกแบบการเรียนรู้เชิงระบบ เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 นอกจากนี้ ยังชี้ให้เห็นความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างและการบูรณาการระหว่างโมเดล ADDIE กับกระบวนการเชิงระบบ IPOO ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญของการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ


ผลการวิเคราะห์พบว่า โมเดล ADDIE ทำหน้าที่เป็น “กลไกปฏิบัติการ” ที่ทำงานภายใต้ “กรอบแนวคิดเชิงระบบ” ของ IPOO อย่างสอดคล้องกัน ขั้นตอน Analysis เปรียบเสมือนการกำหนด Input ซึ่งเป็นการวิเคราะห์ผู้เรียนและบริบทเพื่อระบุสมรรถนะเป้าหมายที่ชัดเจน ขั้น Design และ Development สอดคล้องกับ Process เป็นการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ และการพัฒนาสื่อที่บูรณาการเทคโนโลยีเพื่อกระตุ้นสมรรถนะขั้นสูง      ขั้น Implementation เชื่อมโยงกับ Output ที่สะท้อนผลของการจัดการเรียนรู้ผ่านพฤติกรรมการเรียนรู้และผลงานจริงของผู้เรียน และขั้น Evaluation มุ่งเน้นที่ Outcome ซึ่งเป็นการประเมินผลลัพธ์ระยะยาวของสมรรถนะที่แท้จริงของผู้เรียน การบูรณาการโมเดล ADDIE และ IPOO ทำให้การออกแบบการเรียนรู้เป็นไปตามหลักการเชิงระบบที่ครบวงจร มีการวนซ้ำและการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง แนวทางนี้ช่วยให้ครูและนักออกแบบการเรียนรู้สามารถสร้างหลักสูตรที่มุ่งเป้าหมายไปที่สมรรถนะหลักในศตวรรษที่ 21 ได้อย่างแม่นยำและมีประสิทธิภาพสูงสุด

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

พัศรเบศวณ์ เวชวิริยะสกุล และคณะ. (2567). การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะการเรียนรู้ทักษะอาชีพโดยใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ. วารสารรัชต์ภาคย์, 18(59), 164–182.

Barnett, R. (2021). The philosophy of higher education: A critical introduction. Routledge.

Branch, R. M. (2020). Instructional design: The ADDIE approach. Springer.

Gronlund, N. E. (2018). Assessment of student achievement (11th ed.). Pearson.

Harari, Y. N. (2018). 21 lessons for the 21st century. Spiegel & Grau.

OECD. (2021). OECD skills outlook 2021: Learning for life. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/0ae365b4-en

Partnership for 21st Century Skills. (2019). Framework for 21st century learning. Battelle for Kids.

Reiser, R. A., & Dempsey, J. V. (2021). Trends and issues in instructional design and technology (5th ed.). Routledge.

UNESCO. (2023). Global education monitoring report 2023: Technology in education: A tool on whose terms?. UNESCO Publishing.

World Economic Forum. (2023). The future of jobs report 2023. World Economic Forum.