การประเมินโครงการบางพระปลอดภัย ป้องกันภัยจากบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และเครื่องดื่มแอลกฮอล์ โรงเรียนบ้านบางพระ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 2
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินด้านปฏิกิริยาตอบสนอง 2) ประเมินด้านผลการเรียนรู้ 3) ประเมินด้านพฤติกรรม และ 4) ประเมินด้านผลลัพธ์ ของผู้เข้าร่วมฝึกอบรมโครงการบางพระปลอดภัย ป้องกันภัยจากบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โรงเรียนบ้านบางพระ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 2 ประชากร คือ นักเรียนโรงเรียนบ้านบางพระ ตั้งแต่ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 91 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย แบบสอบถาม แบบทดสอบ แบบสังเกต และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ
ผลการวิจัย พบว่า 1) ด้านปฏิกิริยาตอบสนอง พบว่า ค่าเฉลี่ยและค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐานของผลการประเมินด้านปฏิกิริยาตอบสนอง อยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่า ข้อที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ เนื้อหาสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง และข้อที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ การจัดตารางเวลาการอบรมมีความเหมาะสม 2) ด้านการเรียนรู้ พบว่า ค่าเฉลี่ยของการเปรียบเทียบความรู้ก่อนและหลังเข้าร่วมฝึกอบรมของนักเรียนจำนวน 91 คน โดยมีคะแนนเฉลี่ยก่อนเข้าร่วมการฝึกอบรมโดยรวมอยู่ที่ 9.86 คะแนน
คิดเป็นร้อยละ 49.29 และคะแนนเฉลี่ยหลังเข้าร่วมฝึกอบรมอยู่ที่ 18.04 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 90.22 คะแนนเฉลี่ยหลังเข้าร่วมฝึกอบรมสูงกว่าคะแนนก่อนเข้าร่วมฝึกอบรม 3) ด้านพฤติกรรม พบว่า ค่าเฉลี่ยและค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐานของการประเมินด้านพฤติกรรม อยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่า ข้อที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ แสดงความไม่เห็นด้วยหรือโต้แย้งอย่างเหมาะสมเมื่อมีการชักชวนให้ลอง และข้อที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ แสดงแนวคิดหรือแนวทางการป้องกันตนเองและผู้อื่นจากสิ่งเสพติดเหล่านี้ 4) ด้านผลลัพธ์ พบว่า ค่าเฉลี่ยและค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐานของผลการประเมินด้านการประเมินผลลัพธ์ อยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่า ข้อที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ ครูสามารถสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในพฤติกรรมนักเรียนหลังการอบรม และโครงการส่งผลให้เกิดบรรยากาศการเรียนรู้ที่ส่งเสริมสุขภาวะที่ดีในชั้นเรียน ผลจากการสัมภาษณ์เพื่อประเมินผลลัพธ์เชิงคุณภาพ พบว่า โครงการประสบความสำเร็จในการยกระดับคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนให้สูงขึ้นอย่างชัดเจน ในขณะที่ระดับหน่วยงานและชุมชน โครงการนี้ได้สร้างประโยชน์โดยนักเรียนเป็นกระบอกเสียงเตือนสติครอบครัวและคนในหมู่บ้าน ส่งผลให้เกิดเครือข่ายความร่วมมือที่เข้มแข็งระหว่างบ้าน โรงเรียนและชุมชน ลดภาระการดูแลของสถานศึกษาเพียงฝ่ายเดียว และนำไปสู่การสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยจากสิ่งเสพติดอย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กิติพงษ์ เรือนเพ็ชร. (2568). ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 19(2), 437-448.
คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2561). รายงานสถานการณ์ยาเสพติดในเยาวชนไทย. คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. กรุงเทพมหานคร: คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด.
จักรพงศ์ แถลงกัณฑ์. (2565). การประเมินโครงการสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข โรงเรียนสันติวิทยาสรรพ์. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 1(5), 15–27.
ราเชนทร์ รักจันทร์. (2568). การประเมินโครงการเยาวชนวัยใส ห่างไกลยาเสพติด โรงเรียนเทพราชพิทยาสรรค์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 10(1), 31-48.
วรรษภรณ์ นิตยกุลเศรษฐ์. (2567). ได้วิจัยเรื่องรายงานการประเมินโครงการพัฒนาคุณภาพนักเรียนตามแนวทางสถานศึกษา น้อมนำ “ศาสตร์พระราชา” สู่การป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างยั่งยืน โรงเรียนบ้านห้วยไห อำเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิ. วารสารการบริหารและนิเทศการศึกษา, 9(3), 44–54.
สมเด็จ ภิมายกุล. (2566). ทัศนคติและพฤติกรรมการบริโภคบุหรี่ไฟฟ้ากับแนวทางการป้องกันการบริโภคบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์, 16(3), 30-44.
Burr, J. L. & Storm, S. H. (2023). A systematic review and meta-analysis of school-based preventive interventions for e-cigarette use. Prevention Science, 24(3), 456–468.
Department of Mental Health. (2018). Substance use and mental health issues in Thailand. Department of Mental Health, Ministry of Public Health. https://www.dmh.go.th
National Institute on Drug Abuse. (2020). Drug facts: Nationwide trends. National Institute on Drug Abuse. https://www.drugabuse.gov.
Nordmyr, J. & Forsman, A. K. (2021). Roles and responsibilities in substance use prevention in the school setting: Views among Finnish
school personnel representatives. Scandinavian Journal of Primary Health Care, 39(3), 305-314.
United Nations. (2021). International cooperation against drug trafficking and abuse. United Nations. https://www.un.org/en/drug-control.