การพัฒนาทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ เรื่อง การวิเคราะห์และนำเสนอ การศึกษาความต้องการจำเป็นของการบริหารแบบมีส่วนร่วม เพื่อสร้างความปลอดภัยของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาความต้องการจำเป็นขององค์ประกอบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความปลอดภัยของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา วิธีดำเนินการวิจัย ดำเนินการ 4 ขั้นตอน คือ 1) ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 2) วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (Exploratory Factor Analysis) จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 210 คน ด้วยวิธีสกัดตัวประกอบภาพพจน์ (Image Factor Analysis) และหมุนแกนแบบแวริแมกซ์ (Varimax) 3) ตรวจสอบและยืนยันองค์ประกอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน และ 4) วิเคราะห์ความต้องการจำเป็น (PNI modified) จากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้บริหารสถานศึกษา รองผู้อำนวยการสถานศึกษา และเจ้าหน้าที่รับผิดชอบด้านความปลอดภัยจากโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา จำนวน 362 คน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ที่มีค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา (IOC) อยู่ระหว่าง 0.60-1.00 และค่าความเชื่อมั่น (Cronbach's Alpha) เท่ากับ 0.969 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ความถี่ และร้อยละ การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และดัชนีลำดับความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง (PNI modified)
ผลการวิจัย พบว่า องค์ประกอบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความปลอดภัยของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาประกอบด้วย 6 องค์ประกอบเรียงตามลำดับค่า PNI modified ดังนี้ 1) ด้านการมีส่วนร่วมในกระบวนการบริหาร (PNI modified = 0.253, S.D. = 0.69) 2) ด้านการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ (PNI modified = 0.244, S.D. = 0.69) 3) ด้านการมีวิสัยทัศน์และเป้าหมายร่วมกัน (PNI modified = 0.243, S.D. = 0.70) 4) ด้านการสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ (PNI modified = 0.215, S.D. = 0.71) 5) ด้านการตัดสินใจร่วมกัน (PNI modified = 0.214, S.D. = 0.71) และ 6) ด้านการสร้างทีมงานและวัฒนธรรมการทำงานร่วมกัน (PNI modified = 0.204, S.D. = 0.70)
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กองทุนเสมอภาคทางการศึกษา. (2562). สถานการณ์และบทบาทของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
ชูชาติ พ่วงสมจิ. (2567). การบริหารความเสี่ยงของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. วารสารวิชาการการบริหารการศึกษา, 17(1), 45-62.
ธำรง จั่นฤทธิ์. (2567). การพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความปลอดภัยในโรงเรียน. วารสารวิชาการทางการศึกษา, 25(2), 112-128.
นงลักษณ์ เรือนทอง. (2563). การพัฒนารูปแบบการบริหารโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในภาคเหนือเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
นงลักษณ์ วิรัชชัย และ รุ่งเรือง สุขาภิรมย์. (2561). การพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและชุมชนเพื่อเสริมสร้างความปลอดภัยในสถานศึกษา. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 13(3), 78-95.
นิตยา แสงสว่าง. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการบริหารความปลอดภัยแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในภาคเหนือตอนบน. วารสารการบริหารการศึกษา, 11(2), 156-173.
นิพนธ์ สิริวิทย์. (2565). ปัญหาและความท้าทายในการบริหารจัดการความปลอดภัยของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. วารสารวิชาการการศึกษา, 22(4), 234-251.
นิเวศน์ วงศ์สุวรรณ. (2560). การบริหารแบบมีส่วนร่วม: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.
ประภาพร สุขพูล. (2563). การบริหารความเสี่ยงด้านความปลอดภัยในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา, 10(1), 89-106.
พชฏ นรสิงห์, สมชาย ใจดี, และวิชัย สุขสันต์. (2568). การบริหารจัดการความปลอดภัยแบบมีส่วนร่วมในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. วารสารวิจัยทางการบริหารการศึกษา, 15(1), 67-84.
พรทิพย์ สุวรรณภูมิ. (2564). การบริหารความปลอดภัยในสถานศึกษาโดยใช้การมีส่วนร่วม. วารสารศึกษาศาสตร์, 32(3), 145-162.
พระมหาสุชาติ ธมฺมกาโม (ปิติ). (2561). การพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมของศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ในเขตปกครองคณะสงฆ์ ภาค 13. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิชุดา หรรษาจารุพันธ์. (2564). การบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมความปลอดภัยในสถานศึกษา: กรณีศึกษาโรงเรียนในจังหวัดลำปาง. วารสารการบริหารการศึกษา, 11(4), 201-218.
ศิริชัย กาญจนวาสี. (2562). การวิจัยทางการศึกษา: แนวคิด วิธีการ และการประยุกต์ใช้ (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมชาย ใจดี. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการความปลอดภัยในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. วารสารวิจัยการศึกษา, 16(2), 178-195.
สมพร เพชรสงค์. (2563). ผลของการบริหารแบบมีส่วนร่วมต่อความปลอดภัยในสถานศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษา, 10(3), 123-140.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). รายงานสถานการณ์ความปลอดภัยในโรงเรียน. กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
_________. (2567). นโยบายและแนวทางการเสริมสร้างความปลอดภัยในสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
สุวิมล ตรีภพ. (2565). การบริหารความปลอดภัยในสถานศึกษายุคใหม่. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ทางการศึกษา.
สุวิมล ว่องวานิช. (2562). การวิเคราะห์ความต้องการจำเป็น. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.
Anderson, T., & Miller, R. (2022). Participatory approaches to school safety management. Journal of Educational Administration, 60(3), 345–360.
Chen, L., & Wong, K. (2022). Communication systems and community participation in school safety. International Journal of Educational Management, 36(4), 512–528.
Garcia, M., Lopez, J., & Santos, R. (2022). Community engagement and sustainable school safety initiatives. Safety Science, 148, Article 105641.
Huffman, J. B. (2003). The role of shared values and vision in professional learning communities. Educational Leadership, 61(8), 52–57.
Johnson, P., Smith, L., & Brown, A. (2022). Participatory school safety management in rural schools. Journal of School Safety, 18(2), 89–104.
Kim, S., & Park, J. (2022). Cultural contexts and effective communication for school safety. Asia Pacific Education Review, 23(1), 75–88. https:// doi.org/10.1007/s12564-021-09745-2
Paci-Green, R., Varchetta, A., & McFarlane, K. (2020). Comprehensive school safety and disaster risk reduction. International Journal of Disaster Risk Reduction, 47, Article 101550.
Partnership for the Future of Learning. (2018). Shared vision and collaborative leadership in schools. Author.
Rodriguez-Fernandez, M., Gomez, A., & Ruiz, P. (2022). School–community networks for drug prevention. Children and Youth Services Review, 137, Article 106504.
Rodriguez-Fernandez, M., Gomez, A., & Ruiz, P. (2023). Participatory safety management and sustainability in schools. Journal of Community Psychology, 51(2), 410–425.
Save the Children. (2017). Comprehensive school safety framework. Author.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson.
Toikka, T., & Tarnanen, M. (2024). Shared leadership and school–community collaboration. Educational Management Administration & Leadership, 52(1), 33–49.
Yamamoto, H., & Takahashi, K. (2022). School safety networks and resilience in disaster-prone areas. International Journal of Disaster Risk Science, 13(4), 567–580.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.