การสะท้อนของสังคมยุคใหม่ต่อการใช้เทคโนโลยีของพระสงฆ์ ในยุคปัจจุบัน

Main Article Content

พระครูสิริสุตโสภณ จนฺทโสภโณ (จำเนียร คำสุข)
ณัฎฐพัชร์ งดงาม
จิรายุ มูลมาก
มะลิ ทิพพ์ประจง
วิชิต ไชยชนะ
นพวรรณ์ ไชยชนะ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์พลวัตความเปลี่ยนแปลงและปฏิกิริยาของสังคมไทยที่มีต่อการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาประยุกต์ใช้ในศาสนกิจ โดยศึกษาผ่านกรอบทฤษฎีการสื่อสารสมัยใหม่และหลักพระธรรมวินัย ผลการศึกษาพบว่าสังคมยุคใหม่มีการสะท้อนมุมมองในลักษณะทวิลักษณ์ (Dualism) กล่าวคือ ในด้านหนึ่งมีการยอมรับเทคโนโลยีในฐานะเครื่องมือทรงประสิทธิภาพที่ช่วยทลายกำแพงวัดเพื่อเข้าถึงคนรุ่นใหม่และสร้างความโปร่งใสผ่านระบบดิจิทัล แต่ในอีกด้านหนึ่งกลับเกิดความกังวลเชิงจริยศาสตร์เกี่ยวกับ “โลกวัชชะ” หรือความเหมาะสมของภาพลักษณ์สงฆ์ในพื้นที่เสมือนที่อาจบดบังจริยวัตรอันสงบสำรวม ข้อสรุปของการวิจัยชี้ให้เห็นว่า ความอยู่รอดของศรัทธาในยุคดิจิทัลขึ้นอยู่กับการสร้างสมดุลระหว่างความทันสมัยกับความศักดิ์สิทธิ์ โดยมีข้อเสนอแนะให้องค์กรปกครองสงฆ์จัดทำธรรมนูญดิจิทัลและส่งเสริมความรู้เท่าทันสื่อแก่พระสงฆ์ เพื่อให้เทคโนโลยีทำหน้าที่เป็นสะพานแห่งปัญญาที่เชื่อมโยงธรรมะสู่สังคมได้อย่างยั่งยืน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา. (2564). แนวทางปฏิบัติสำหรับพระสงฆ์ในการใช้สื่อสังคมออนไลน์. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

เกรียงไกร วัฒนา. (2565). พุทธศาสนากับโลกดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง. (2565). สื่อกับสังคมไทยในยุคเปลี่ยนผ่าน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์รังสิต.

ธีรยุทธ บุญมี. (2560). สังคมไทยในกระแสโลกาภิวัตน์. กรุงเทพมหานคร: วิญญูชน.

นรนิติ เศรษฐบุตร. (2562). การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2565). พุทธศาสนาไทยในโลกเปลี่ยนไป. กรุงเทพมหานคร: มติชน.

บารมี สวัสดิ์สฤษดิ์. (2559). พื้นที่ทางสังคมของสงฆ์. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระมหาบุญช่วย ปัญญาวชิโร. (2563). การสื่อสารเชิงพุทธในยุคสื่อใหม่. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2559). วินัยสงฆ์คือรากแก้วของพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

พุทธทาสภิกขุ. (2558). คนกับโลก. กรุงเทพมหานคร: สุขภาพใจ.

พิทยา ว่องกุล. (2560). ทุนนิยมพุทธกับพุทธพาณิชย์. กรุงเทพมหานคร: มติชน.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2562). ธรรมะกับโลกยุคไอที. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิธรรมทาน.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2566). รายงานสถิติการใช้สื่อสารสนเทศของวัด. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

Baudrillard, J. (1994). Simulacra and Simulation. University of Michigan Press.

Campbell, H. A. (2020). Digital Religion. Routledge.

Castells, M. (2023). The Information Age Economy, Society and Culture. Wiley-Blackwell.

Grieve, G. P., & Veidlinger, D. (2021). Buddhism and Digital Media. Routledge.

Heidemann, K. A. (2021). Monks and Machines. Oxford University Press.

Lyon, D. (2018). The Culture of Surveillance. Polity Press.