ปัญหาทางกฎหมายในการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในกระบวนการร่างกฎหมาย ศึกษากรณีกฎหมายไทยในบริบทเปรียบเทียบ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาปัญหาอุปสรรคและความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในกระบวนการร่างกฎหมายของไทย 2.  เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีและพัฒนาการเกี่ยวกับการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในกระบวนการร่างกฎหมาย 3. เพื่อศึกษามาตรการทางกฎหมายของต่างประเทศและของประเทศไทยเกี่ยวกับการกำกับดูแลการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในกระบวนการร่างกฎหมาย 4. เพื่อศึกษาวิเคราะห์แนวทางการปรับปรุงกฎหมายและนโยบายให้รองรับการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในกระบวนการร่างกฎหมายของไทยอย่างเหมาะสม มีประสิทธิภาพ และปลอดภัยต่อระบบนิติธรรมมุ่งศึกษาปัญหาและแนวทางในการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในกระบวนการร่างกฎหมายของประเทศไทย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงเอกสารควบคู่กับการวิเคราะห์เปรียบเทียบเชิงกฎหมายระหว่างประเทศ ได้แก่ สหภาพยุโรป สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น สิงคโปร์ และเอสโตเนีย ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า แม้ปัญญาประดิษฐ์จะมีศักยภาพในการยกระดับประสิทธิภาพ ความรวดเร็วและความแม่นยำของกระบวนการนิติบัญญัติ แต่ประเทศไทยยังขาดกรอบกฎหมายเฉพาะ บุคลากรผู้เชี่ยวชาญ และโครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัลที่เหมาะสม ส่งผลให้ไม่สามารถบูรณาการปัญญาประดิษฐ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยเทียบเท่าประเทศพัฒนาแล้ว บทความวิจัยได้เสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการกำหนดกรอบการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ที่โปร่งใสและมีธรรมาภิบาล การปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้อง การพัฒนาเทคโนโลยีเชิงอธิบาย และการยกระดับองค์ความรู้ของบุคลากรภาครัฐให้สามารถใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการร่างกฎหมายอย่างรู้เท่าทัน

            บทความวิจัยนี้จึงไม่เพียงเป็นการวิเคราะห์เชิงนิติวิธีเท่านั้น แต่ยังเป็นต้นทุนทางปัญญาในการพัฒนากรอบการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ที่เหมาะสมกับบริบทกฎหมายไทย และผู้วิจัยตั้งใจที่จะต่อยอดองค์ความรู้จากงานวิจัยนี้ในระดับปริญญาเอก เพื่อเสนอรูปแบบเชิงกลยุทธ์ที่สามารถประยุกต์ใช้ได้จริงในระบบนิติบัญญัติของประเทศไทย