การประยุกต์ใช้หลักอปริหานิยธรรมกับการบริหารสถานศึกษา ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษาในจังหวัดหนองคาย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ (1) ศึกษาหลักอปริหานิยธรรมตามแนวพระพุทธศาสนาเถรวาท (2) สภาพการบริหารสถานศึกษาของโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาในจังหวัดหนองคาย (3) ประยุกต์ใช้หลักอปริหานิยธรรมกับการบริหารสถานศึกษาของโรงเรียน พระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาในจังหวัดหนองคาย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 16 รูป/คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูล แล้วทำการวิเคราะห์ข้อมูล นำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนาวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า 1) หลักอปริหานิยธรรม 7 เป็นหลักธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนาเถรวาทที่พระพุทธเจ้าทรงวางไว้เพื่อรักษาความมั่นคงของหมู่สงฆ์ เน้นความสามัคคี วินัย และการจัดการหมู่คณะอย่างเป็นระบบ สามารถประยุกต์ใช้กับการบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมเพื่อเสริมสร้างธรรมาภิบาลและสืบสานพระศาสนาอย่างยั่งยืน 2) การบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา จังหวัดหนองคาย มีเป้าหมายสร้างสมดุลระหว่างวิชาการและคุณธรรม ครอบคลุม 5 ด้าน คือ (1) วางแผนบูรณาการธรรมศึกษากับสามัญศึกษา ใช้ SWOT และมีส่วนร่วมจากชุมชน (2) จัดองค์การชัดเจนและใช้เทคโนโลยี (3) สั่งการตามหลักสัปปุริสธรรม 7 (4) ประสานงานกับคณะสงฆ์ ชุมชน และรัฐ (5) ควบคุมโปร่งใส ตรวจสอบได้ 3) การประยุกต์หลักอปริหานิยธรรม 7 ได้แก่ การประชุมเนืองนิตย์ ความพร้อมเพรียง ยึดมั่นระเบียบ เคารพผู้อาวุโส ไม่ข่มขู่ผู้ปฏิบัติดี ยินดีในธรรม และตั้งมั่นในธรรม ช่วยให้การบริหารเป็นธรรม โปร่งใส มีส่วนร่วม และส่งเสริมทั้งวิชาการและจิตใจของครู นักเรียน และบุคลากร โดยคงอัตลักษณ์พระพุทธศาสนา
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กองพุทธศาสนศึกษาสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2557). คู่มือการปฏิบัติงานการขออนุญาตจัดตั้งและขยายชั้นเรียน โรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
พระครูสุวรรณวิริยาภรณ์. (2560). การจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา. อุบลราชธานี: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตอุบลราชธานี.
พระเทพเวที. (2557). พระพุทธศาสนากับการบริหารการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2556). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2556). หลักการบริหารตามพุทธธรรม. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี. (2559). ธรรมะบริหาร. เชียงราย: วัดพระมหาไถ่.
สุชีพ ปุญญานุภาพ. (2555). การบริหารงานคณะสงฆ์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์เลี่ยงเชียง.
เสฐียรพงษ์ วรรณปก. (2558). ธรรมะกับการจัดการองค์กร. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
เสถียร พันธรังษี. (2554). พุทธธรรมเพื่อการพัฒนาสังคม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อมรินทร์ธรรมะ.
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Brown, M. E., Treviño, L. K., & Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 97(2), 117–134.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Cambridge, MA: MIT Press.
Drucker, P. F. (1999). Management challenges for the 21st century. New York: Harper Business.
Fayol, H. (1949). General and industrial management (C. Storrs, Trans.). London: Pitman.
Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Boston: Pitman.
Fry, L. W. (2003). Toward a theory of spiritual leadership. The Leadership Quarterly, 14(6), 693–727.
Greenleaf, R. K. (1977). Servant leadership: A journey into the nature of legitimate power and greatness. Paulist Press.
Gulick, L. (1937). Notes on the theory of organization. In L. Gulick & L. Urwick (Eds.), Papers on the science of administration (pp. 1–46). New York: Institute of Public Administration.
Kant, I. (1993). Grounding for the metaphysics of morals (J. W. Ellington, Trans., 3rd ed.). Indianapolis: Hackett. (Original work published 1785)
Katz, D., & Kahn, R. L. (1978). The social psychology of organizations (2nd ed.). New York: Wiley.
Kohlberg, L. (1981). Essays on moral development: Vol. 1. The philosophy of moral development. Harper & Row.
Likert, R. (1961). New patterns of management. New York: McGraw-Hill.
Mintzberg, H. (1994). The rise and fall of strategic planning. Free Press.
Northouse, P. G. (2016). Leadership: Theory and practice (7th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership (4th ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
Tuckman, B. W. (1965). Developmental sequence in small groups. Psychological Bulletin, 63(6), 384–399.
Weber, M. (1947). The theory of social and economic organization (T. Parsons, Trans.). New York: Oxford University Press.
