ผลสะท้อนทางกฎหมายของสัญญาซื้อขายสินค้าแบบผ่อนชำระ และสัญญาเช่าซื้อ: การวิเคราะห์ตามกฎหมายของ สปป.ลาว

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์ความแตกต่างทางกฎหมายระหว่าง “สัญญาซื้อขายสินค้าแบบผ่อนชำระ” กับ “สัญญาเช่าซื้อ” ภายใต้กฎหมายแพ่งของ สปป.ลาว โดยมุ่งวิเคราะห์ผลทางกฎหมายที่เกิดขึ้นจากการเข้าใจผิดเกี่ยวกับประเภทของสัญญา ตลอดจนปัญหาความรับผิดทางแพ่งและทางอาญาที่อาจเกิดจากการใช้สัญญาที่ไม่ชัดเจนหรือไม่เป็นธรรม งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงเอกสารทางกฎหมาย (Doctrinal Legal Research) โดยศึกษาตัวบทกฎหมายแพ่งลาว คำอธิบายประกอบ กรณีศึกษาในภาคปฏิบัติ และเปรียบเทียบกับแนวทางของประเทศในระบบกฎหมาย Civil Law

งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยเก็บข้อมูลจากเอกสารทางกฎหมาย หนังสือ ตำรา บทความวิชาการ รายงานวิจัย และกฎหมายต่างประเทศที่เกี่ยวข้อง (Documentary Research) โดยใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) และการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบ (Comparative Analysis)

ผลการวิจัยพบว่า 1) ประมวลกฎหมายแพ่งของ สปป.ลาว ยังไม่มีบทบัญญัติเฉพาะเกี่ยวกับสัญญาเช่าซื้อ ทำให้เกิดช่องว่างทางการตีความและ 2) เกิดช่องว่างทางกฎหมายทำให้ผู้ประกอบกิจการร่างสัญญาโดยไม่สมดุลกับผู้บริโภค เช่น การระบุว่าเป็นสัญญาซื้อแต่มีสิทธิยึดทรัพย์คืนโดยไม่มีคำสั่งศาล 3) ผู้วิจัยเสนอให้มีการเพิ่มเติมบทบัญญัติเกี่ยวกับสัญญาเช่าซื้ออย่างชัดเจน จัดทำแบบสัญญากลาง ควบคุมเงื่อนไขไม่เป็นธรรม และออกกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค รวมทั้งเสนอให้พัฒนาทฤษฎี “กรรมสิทธิ์เชิงเงื่อนไข” และหลัก “ความเป็นธรรมในเนื้อหาสัญญา” เพื่อใช้เป็นแนวทางในการตีความและตัดสินคดีให้สอดคล้องกับหลักนิติธรรม4)รัฐควรมีนโยบายส่งเสริมให้ประชาชนสปป.ลาวมีความรู้ความเข้าใจในกฎหมายทั้งสองฉบับ