จิตวิญญาณแห่งการเรียนรู้ในยุคปัญญาประดิษฐ์ (AI): ความท้าทายใหม่ของการพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการฉบับนี้มุ่งสำรวจแนวคิด “จิตวิญญาณแห่งการเรียนรู้” ในบริบทของยุคปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งกำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญในระบบการศึกษา บทความเสนอว่าแม้เทคโนโลยีจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้ แต่ในอีกด้านหนึ่งกลับลดทอนมิติความเป็นมนุษย์ โดยเฉพาะพื้นที่ของการใคร่ครวญ การตระหนักรู้ตนเองและการสร้างความหมายที่แท้จริงในการเรียนรู้ ผู้เขียนได้นำเสนอกรอบแนวคิดจากการเรียนรู้เชิงจิตตปัญญาและการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง เพื่อชี้ให้เห็นความจำเป็นในการออกแบบหลักสูตรและการสอนที่หล่อเลี้ยงจิตวิญญาณแห่งการเรียนรู้ อาทิ การสร้างพื้นที่ภายใน การส่งเสริมบทบาทของครูในฐานะผู้นำทางจิตใจและการบูรณาการกระบวนการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงความรู้กับคุณค่าและประสบการณ์ภายในของผู้เรียน บทความเสนอว่าการศึกษาในยุคที่ AI กำลังได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายควรมุ่งสร้างสมดุลระหว่างความทันสมัยทางเทคโนโลยีกับการพัฒนาความเป็นมนุษย์อย่างสมบูรณ์
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
แคทรียา แสงใส. (2023). ปัญญาประดิษฐ์กับการพัฒนาทางการศึกษา. Journal of Applied Education, 1(3), 49–60.
จิรกร ฐาวิรัตน์. (2023). AI กับการศึกษา: ตัวช่วยสุดอัจฉริยะ เพื่อพัฒนาการเรียนรู้. วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์, 11(1), 1–15.
สุรางค์ โค้วตระกูล. (2550). จิตตปัญญาศึกษา: การศึกษาเพื่อการเปลี่ยนแปลงจากภายใน. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส).
สมพงษ์ จิตระดับ. (2549). การเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง. วารสารศึกษาศาสตร์, 7(1), 1–20.
วิจารณ์ พานิช. (2553). การเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง: แนวทางและประสบการณ์. กรุงเทพมหานคร: สถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม.
อนิรุทธิ์ สมเสาร์. (2568). การเรียนรู้ความตระหนักรู้ในตนเองเพื่อก้าวผ่านความปั่นป่วนทางจิตวิญญาณ. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
Biesta, G. (2010). Good education in an age of measurement: Ethics, politics, democracy. Boulder, Co, Unknown/unspecified: Paradigm Publishers.
Cranton, P., & King, K. P. (2003). Transformative learning as a professional development goal. New Directions for Adult and Continuing Education, 98, 31–37.
Dirkx, J. M. (2001). The power of feelings: Emotion, imagination, and the construction of meaning in adult learning. New Directions for Adult and Continuing Education, 89, 63–72.
Knox, J. (2020). Artificial intelligence and education in China. Learning, Media and Technology, 45(3), 298–311.
Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L. B. (2016). Intelligence unleashed: An argument for AI in education. Pearson.
Mezirow, J. (2000). Learning as transformation: Critical perspectives on a theory in progress. Jossey-Bass.
Miller, J. P. (2000). Education and the soul: Toward a spiritual curriculum. State University of New York Press.
O’Sullivan, E. (2003). Bringing a perspective of transformative learning to globalized consumption. International Journal of Consumer
Studies, 27(4), 326–330. https://doi.org/10.1046/j.1470-6431.2003.00327.x
Palmer, P. J. (1998). The courage to teach: Exploring the inner landscape of a teacher’s life. Jossey-Bass. https://people.wou.edu/~girodm/ library/palmer.pdf
Taylor, E. W., & Cranton, P. (2012). The handbook of transformative learning: Theory, research, and practice. Jossey-Bass.
Zajonc, A. (2013). Contemplative pedagogy: A quiet revolution in higher education. New Directions for Teaching and Learning, 134, 83–94. https://doi.org/10.1002/tl.20057