การเปรียบเทียบความรอบรู้ด้านสุขภาพและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อเครือข่ายสังคมของผู้สูงอายุตำบลธารเกษม จังหวัดสระบุรี และตำบลตะลุง จังหวัดลพบุรี

Main Article Content

ภัทรพงษ์ ยิ่งดำนุ่น
คมกริช บุญเขียว

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ของการศึกษา คือ 1) เพื่อเปรียบเทียบความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มผู้สูงอายุในพื้นที่ตำบลธารเกษม จังหวัดสระบุรี และตำบลตะลุง จังหวัดลพบุรี 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อเครือข่ายสังคมของผู้สูงอายุในพื้นที่ตำบลธารเกษม จังหวัดสระบุรี และตำบลตะลุง จังหวัดลพบุรี การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบผสม โดยแบ่งเป็นกลุ่มผู้สูงอายุตำบลธารเกษมจำนวน 45 คน และกลุ่มผู้สูงอายุตำบลตะลุงจำนวน 44 คน ซึ่งคัดเลือกสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือการวิจัย ได้แก่ แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมของประชาชนเพื่อป้องกันโรคติดเชื้อที่สำคัญ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมถึงสถิติเชิงอนุมาน เช่น Independent T-test เป็นต้น นอกจากนี้ดำเนินการจัดเวทีประชุมกลุ่มเพื่อให้ได้ข้อมูลเชิงคุณภาพ ซึ่งวิเคราะห์โดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา


          ผลการวิจัยพบว่า


  1. 1. ทักษะความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มผู้สูงอายุตำบลตะลุงสูงกว่ากลุ่มผู้สูงอายุตำบลธารเกษม พบว่า มีความแตกต่างนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

  2. ค่าเฉลี่ยด้านพฤติกรรมการออกกำลังกายทั้งสองกลุ่มอยู่ในระดับปานกลาง ควรได้รับการสนับสนุนกิจกรรมทางกายให้มากขึ้น เพื่อนำไปสู่การมีพลานามัยสมบูรณ์

  3. ปัจจัยที่ทำให้เครือข่ายสังคมผู้สูงอายุมีความเข้มแข็งเกิดจากโครงสร้างองค์กรที่ดี และได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่าง ๆ ในพื้นที่ ส่วนปัจจัยที่เป็นอุปสรรคต่อเครือข่ายผู้สูงอายุนั้นเกิดจากปัจจัยด้านสุขภาพและภาระในชีวิตประจำวัน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. (2568). สถิติผู้สูงอายุ เมษายน 2568. เรียกใช้เมื่อ 20 มิถุนายน 2568 จาก https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id= 2569

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2562). คู่มือการดำเนินงานอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. เรียกใช้เมื่อ 20 เมษายน 2568 จาก https://www.dop.go.th/download/ knowledge/th1562921912-236_0.pdf.

กรมอนามัย. (2561). แนวคิดหลักการขององค์กรรอบรู้ด้านสุขภาพ. นนทบุรี: สำนักงานโครงการขับเคลื่อนกรมอนามัย 4.0 เพื่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชน.

กรมอนามัย. (2566). แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมของประชาชนเพื่อป้องกันโรคติดเชื้อที่สำคัญ. เรียกใช้เมื่อ 20 เมษายน 2568 จาก https://hed.hss. moph.go.th/tool-hlhb/.

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2546). พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546. เรียกใช้เมื่อ 20 เมษายน 2568 จาก https://www.dop.go.th/download/ laws/regulation_th_20152509163042_1.pdf.

กฤศภณ เทพอินทร์ และเสน่ห์ ขุนแก้ว. (2565). ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอฟากท่า จังหวัดอุตรดิตถ์, วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์, 14(1), 206-218.

ขวัญเรือน ชัยนันท์, เจตต์ชัญญา บุญเฉลียว, ทิพย์สุคนธ์ ศรีลาธรรม และณฐา เมธาบุษยาธร. (2568). บทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ อำเภอห้วยกระเจา จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(2), 216-236.

คมกริช บุญเขียว และ รตยา สารพร. (2566). การพัฒนาเครือข่ายการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 4(6), 201-210.

ณฐกร นิลเนตร และเพ็ญวิภา นิลเนตร. (2566). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพตามหลัก 3 อ. 2ส. ของประชาชนวัยทำงานในพื้นที่หมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเขตที่ 6. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน, 5(1), 27-38.

ดังนภสร ณ ป้อมเพชร และสุชาดา โทผล. (2566). รูปแบบเครือข่ายผู้สูงวัยและการขับเคลื่อนเครือข่ายผู้สูงวัยเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงวัย ในตำบลหนองแสง อำเภอบางพลี จังหวัดนครนายก. วารสารกฎหมายและการเมืองการปกครอง, 1(2), 29-42.

วันเพ็ญ ยินดี. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของประชากรกลุ่มวัยทำงานเขตสุขภาพที่ 4 กระทรวงสาธารณสุข, 31(2), 193-206.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2564). การเสริมสร้างความรอบรู้สุขภาพสำหรับโรงเรียน. เรียกใช้เมื่อ 19 เมษายน 2568 จาก https://childimpact.co/ learning/health-literacy-for-school-handbook.

สุชาดา อินทรกำแหง ณ ราชสีมา สมตระกูล ราศิริ และธิติรัตน์ ราศิริ. (2564). บทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขไทย. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา, 7(2), 80-97.

องค์การบริหารส่วนตำบลตะลุง. (2566). แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ. 2566-2570. เรียกใช้เมื่อ 22 เมษายน 2568 จาก https://www.talung.go.th/project-detail?hd=7&id=38087.

อาภรณ์ คำก้อน, สุพัตรา บัวที, อัจฉรา ชัยชาญ, บุญญภัสร์ ภูมิภู และกัญจน์ณิชา เรืองชัยทวีสุข. (2565). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมสุขภาพในการป้องกันภาวะความดันโลหิตสุงของผู้สูงอายุในชุมชนเมืองและกึ่งเมือง. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 28(2), 1-16.

อาภากร ปัญโญ, ญาตาวีมินทร์ พืชทองหลวง, และประทีป พืชทองหลวง. (2564). นวัตกรรมเชิงชุมชนเพื่อการ ดูแลผู้สูงอายุที่มีความพิการร่วมอย่างยั่งยืนตามแนวพระพุทธศาสนาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดลำพูน. วารสารปัญญา, 28(3), 47-67

อารีย์ แร่ทอง. (2562). ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ 3อ 2ส ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน กรณีศึกษาตำบลหินตก อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช, 15(3), 62-70.

World Health Organization. (2024). Health Literacy. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/health-literacy.